Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 4 november 2015

Free the mind (2013) documentaire van Phie Ambo


Meditatie bevorderlijk voor de kwaliteit van leven

Ik kende Phie Ambo al van zijn portret uit 2014 van een Deense boer, die sterk in de biologisch dynamische bedrijfsvoering gelooft, een jaar eerder portretteerde hij een hersenonderzoeker die gelooft in de goede werking van yoga en meditatie op problemen die te maken hebben met een onrustige geest (en wie heeft dat niet in deze verwarrende tijden, zoals ik gisteravond in krijt zag aangebracht op het beeld van Laurens Janszoon Coster op de Grote Markt in Haarlem). Tussen de beelden van de onderzoeken door zien we flitsen van de werking van de neurale systemen in de hersenen (zie poster) fraai in beeld gebracht.  

De hersenonderzoeker waar het om gaat heet Richard Davidson. Hij werkt op de universiteit van Wisconsin en doet onderzoek naar de invloed van meditatietechnieken op getraumatiseerde Amerikaanse oorlogsveteranen en jonge kinderen met ADHD. Hij stelt dat de hersenen een heel ingewikkeld orgaan is, waar we nog niet het fijne van weten, net zoals over ons bewustzijn. Wel dat het laatste door lichaamstechnieken te beïnvloeden is. Compassiemeditatie zorgt er bijvoorbeeld voor dat men meer oog krijgt voor de noden van een ander. Hoewel zijn ideeën over een contemplatieve neurowetenschap eerder door collega’s met scepsis werden begroet, vond hij steun bij de Dalai Lama.

De documentaire begint met Will, een jongen met ADHD. De juf probeert hem te bewegen om met de lift naar boven te gaan waar hem een verrassing wacht, maar de jongen is, gezien eerdere ervaringen, doodsbang voor de lift en neemt liever de trap.
Laura Pinger geeft les in mindfulness en doet dit overtuigender dan ik zag van Eline Snel in Kikker zit stil (2014). Ze besteedt op een natuurlijke manier aandacht voor het naar binnen gaan door de kinderen te laten luisteren naar een klank van een klankschaal en opmerkzaam te worden voor het moment dat de klank weg is. Haar manier van werken is een goed alternatief voor ouders die bezorgd zijn voor de gevolgen van Ritalin dat al op jonge leeftijd in grote doses wordt verstrekt.
De pleegouders van de jongen vertellen dat Will al op zeer jonge leeftijd in meerdere gastgezinnen verbleef, tot zij met de verslaafde moeder de afspraak maakten om de jongen te adopteren. Ze vertellen met veel gevoel dat de jongen altijd graag met hun meewilde als ze hem bezochten.
Als Will een andere jongen plaagt, wordt hij daarop aangesproken en met een doek over zijn hoofd in een hoekje gezet om tot rust te komen, iets wat misschien ooit ook de bedoeling was van het in de hoek zetten van een kind. Aan het eind van de documentaire loopt Will samen met de juf en klasgenootjes wel de lift in.

Stephen Lee is een soldaat die uit Irak terugkwam bij zijn vrouw en kinderen met een post traumatische stress stoornis, waardoor hij slaapmiddelen nodig heeft om aan zijn nachtrust toe te komen. Hij heeft ook veel agressie in zich waardoor hij, net als Richard Low, die na een traumatische ervaring in Irak ook met pstt kampt, in aanmerking komt voor het onderzoek door Davidson en zijn team. Emma Seppala die aan het hoofd daarvan staat vertelt over de actieve- en de controlegroep en bekijkt resultaten van ademoefeningen, concentratietesten, oefeningen waarbij ze zinnen moeten aanvullen en hersenscans. Volgens haar heeft de helft van de beschadigde veteranen geen baat bij reguliere therapieën, waaronder, denk ik, vooral medicatie moet worden verstaan.  
Davidson legt een en ander uit over de amygdala die bedreigingen signaleert en inwerkt op het vlucht, vecht of vriesgedrag, het autonome zenuwstelsel en de hormoonhuishouding. De prefrontale cortex is actiever bij personen die mediteren. Ook het immuunsysteem wordt erdoor beïnvloed, al is nog niet helemaal duidelijk hoe dat werkt. De deelnemers wordt geleerd om hun nare gedachten te scheiden van zichzelf en vertellen openhartig over hun problemen en de vorderingen die ze in de groepstherapie maken. Seppala is op het eind tevreden met de aanvulzinnen, die heel wat positiever zijn. De mannen blijken meer inzicht in hun problemen te hebben, slapen beter en hebben minder last van stress.

De documentaire wordt afgesloten met het gedicht Liefde na liefde van Derek Walcott:
Er komt een tijd dat je, opgetogen, jezelf zal begroeten als je aankomt bij je eigen deur, in je eigen spiegel en elk zal glimlachen bij de begroeting van de ander en zeggen, ga zitten. Eet. Je zult die vreemdeling weer liefhebben die je zelf was. Geef wijn. Geef brood. Geef je hart terug aan zichzelf, aan die vreemdeling die al je hele leven van je houdt, maar die jij negeerde voor een ander, die je door en door kent. Pak de liefdesbrieven van de boekenplank, de foto’s, de wanhopige krabbels, pel je eigen beeltenis van de spiegel. Ga zitten. Geniet van je leven.

Hier de trailer van Free the mind, hier mijn bespreking van Good things await, hier mijn verslag van Kikker zit stil.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen