Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 19 april 2017

Filmrecensie: Brozer (2014), Mijke de Jong


De onvermijdelijke overgang van leven naar dood vloeiend gefilmd

Tot de dood ons scheidt, de ondertitel van Brozer, zegt voldoende over het onderwerp. Het collectief dat in 1997 Broos maakte, verzamelt zich, met uitzondering van Maartje Nevejan die zich op het maken van films heeft gestort, rond de ernstige ziekte van Leonoor Pauw, Muis in Broos. De scheiding tussen fictie en werkelijkheid wordt steeds moeilijker vol te houden. Adelheid Roosen verzucht dat ze het moeilijk heeft met het verschil tussen haar rol van Carlos en haar zelf, maar tegelijk blijft Brozer daarmee een uniek en waarheidsgetrouw portret van vriendschap in tijden van sterven.

Brozer begint met Teddy (Marnie Blok) die de tuin van de zieke Muis wil bijhouden, hoewel die zich dan nog wel goed voelt. Ze praat over het rare idee van stervenden om alvast bandjes in te spreken voor de nabestaanden, voor de kinderen die die dan op hun verjaardag kunnen afspelen. Carlos heeft vier dezelfde rood gebloemde jurkjes bij zich om aan te geven dat ze samen een roedel vormen. Hoewel ze niet allemaal meteen het idee omarmen, lopen ze toch vaak in die opvallende jurkjes rond. Ook in het ziekenhuis waar alleen nog palliatieve zorg kan worden geboden. Muis gaat daarna op de brommer naar huis. Ze laat zich nog niet klein krijgen.

In een volgende scène zijn de vier vrouwen op een avond samen in de woonboot van Muis. Carlos zegt dat ze druk wordt van het kalm moeten zijn, hetgeen door Teddy grappig wordt gevonden. De vrouwen spelen pim pam pet en Muis rookt een joint en drinkt Cevet. Ze zegt dat ze graag naar de Lofoten wil hetgeen ze later ook doen. Eerder bedenkt Lian (Lieneke le Roux) een plan om samen een tochtje in een luchtballon te maken. Ze is teleurgesteld dat Muis daar niets in ziet.

Inmiddels is Muis doodmoe. De altijd zorgzame Teddy praat met haar openhartig over de dood. Ze voert ook een discussie met de twee anderen over hun houding tijdens het verdere stervensproces, dat, zoals vaak, veel onzekerheid met zich meebrengt en heeft moeite om mee te doen met het project van Carlos om allen alvast in haar atelier in een kist te gaan liggen om te ervaren hoe het is om dood te zijn.

Muis dubt over de vraag of ze nog wel een chemo moet gaan doen. Ze vertelt hoe zij en haar gezin omgaat met haar ziekte. Het verdriet is groot en onvermijdelijk, maar brengt ook samen. Muis doet haar dochter voor hoe ze de wasmachine bedient. Fraai is een dansje dat Muis maakt tegen witte wanden, waarna ze uitgeput neervalt.

Na de reis naar de Lofoten, waarin Muis in een rolstoel wordt meegenomen naar buiten of op het balkon geniet van de fraaie vergezichten, neemt, vooral bij Carlos, de verwarring over film en realiteit verder toe. Muis trekt zich meer terug in zichzelf en meent dat men wel geholpen zal worden met de overgang naar een ander stadium. Wat later blijkt ze dood. Het overgaan is heel rustig gefilmd, maar daarom nog steeds wel schokkend. Teddy kiest samen met de dochter van Muis een lipstick om haar lippen te kleuren.

Hier de trailer van Brozer, die begint met de aankomst van Carlos bij Muis, die spontaan tot stand kwam, hier mijn bespreking van Broos.

Shadow world (2016), documentaire van Johan Grimonprez


Wapenindustrie drenkt, geholpen door politici, onze aarde in bloed.

De Belg Johan Grimonprez (1962) levert met Shadow world een beeldende en boosmakende documentaire af over de onstuitbare ontwikkeling van de wapenhandel in de 21-ste eeuw. Wat dat betreft gaan we de vorige eeuw achterna die ook begon met goede bedoelingen maar die gesmoord werd in bloed. Aldus de Uruguyaanse schrijver Eduardo Galeano die de verschillende passages begeleidt. Politici blijken marionetten van wapenhandelaars, die op geen enkele manier malen om democratie, maar enkel de eigen zakken willen vullen en daardoor kwistig steekpenningen rondstrooien. De wereld die zich achter alle mooie schijn begint, werpt een donkere schaduw over de door bloed doordrenkte aarde, vandaag de dag onder andere in Syrië. Alleen liefde kan ons redden, zegt de voormalige Amerikaanse oorlogsjournalist Chris Hedges, die uit ervaring weet dat samenwerking met de wapenindustrie tot dood en verderf leidt.

De eerste beelden van een paard dat voor een oorlog ingescheept wordt aan het begin van de vorige eeuw, worden gevolgd door beelden van onze aarde vanuit het heelal gezien. Tijdens de toespraak die Obama hield nadat hij de Nobelprijs voor de vrede had gekregen, zegt hij vreemd genoeg dat de oorlog nog niet gedaan is. Daartegenover staan beelden van Duitsers en geallieerden die zich tijdens de kerstnacht met elkaar verbroederden, waarna het schieten weer opnieuw begon. Het idee was dat daarmee de democratie gered zou worden, maar wapenhandelaars sloegen, zoals nog steeds gebeurt, een slaatje uit de vijandelijkheden.  

Grimonprez schenkt veel aandacht aan de vriendschap tussen Reagan en Thatcher die als wolven in schaapskleren aan de wieg stond van een enorme wapendeal tussen Soedi-Arabië en Groot-Brittannië, waar British Aerospace veel garen bij spon. David Leigh van The Guardian publiceerde over deze Al Yamadan deal die later tot een rechtszaak leidde. Een ingewijde zegt dat er altijd callgirls bij dit soort transacties betrokken waren, die nog eens extra werden beloond als ze informatie aan hun bedpartners konden ontfutselen. Later nam Tony Blair het stokje van Thatcher over en toonde zich, ondanks alle mooie woorden, een verdienstelijk marionet van de Britse wapenindustrie. De War on Terror bood een geschikte kans om zonder restrictie oorlog te kunnen voeren en daarbij steeds geavanceerdere middelen in te zetten.

Militaire belangen blijken belangrijker dan het welzijn van de bevolking, zoals we eerder zagen in Chili, Nicagarua en andere landen in Latijns Amerika. Het bombarderen van tegenstanders werd het model van de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten. Nog steeds is dat zo. Vorige week nog zagen we het afwerpen van de grootste niet nucleaire bom op de bergen in Afghanistan. Met het geld daarvan hadden heel wat mensen in Afrika van de honger gered kunnen worden. De wapenindustrie lijkt echter de toekomst te dicteren. Ook de zogenaamde noodzaak Europa verder te militariseren, komt de wapenhandel goed uit. Het idee van Buma om bewapende drones in te zetten, past precies in het straatje waarin deze wapens geëtaleerd worden.

Shadow world is losjes gebaseerd op het gelijknamige boek van de voormalige Zuid Afrikaanse politicus Andrew Feinstein uit 2012. Een jaar eerder schreef hij Handelaren des doods. Chris Kijne interviewde hem daarover en hoorde toen ook al over de wapendeal tussen Soedi-Arabië en Groot-Brittannië.

Hier de trailer, hier mijn verslag van het gesprek dat Chris Kijne in 2012 met Feinstein had.

dinsdag 18 april 2017

Filmrecensie: Selma (2014), Ava DuVernay


Onverzettelijkheid activisten leidt tot stemrecht zwarten

Selma vertelt het waargebeurde verhaal van de mars die voorstanders van burgerrechten voor zwarten in 1965 hielden van Selma in Alabama naar de hoofdstad Montgomery. De mars was pas de derde maal succesvol en toont de grote wilskracht van burgers onder leiding van dominee Marten Luther King. De route is inmiddels tot een historische route aangewezen met de Edmund Pettus brug over de Alabama rivier, waar de mars tot twee maal toe gestuit werd, als beeldbepalend symbool voor bevrijding.

De film die gemaakt is op basis van een tekst van Paul Webb, begint drie maanden voordien als King zich voorbereidt op zijn aanvaardingstoespraak voor de Nobelprijs. Terwijl de zinnen moeiteloos uit zijn mond rollen, heeft hij problemen met zijn stropdas. Coretta, zijn vrouw, helpt hem. King belooft haar dat ze straks een rustig domineesleven zullen leiden, maar dat wordt heel anders door een dodelijk incident, waarbij vier meisjes opgeblazen worden. Daarna is er nog een ander incident met de zwarte Annie Lee Cooper die laat zien hoe onmogelijk het is om als zwarte een stem uit te brengen. In het bureau in Selma waar ze zich wil registreren, wordt ze voor een onmogelijke opgave gesteld en daarop weggestuurd. King gaat met president Johnson praten maar die houdt zijn poot stijf. Hij zegt tegen King dat hij eerst de armoede in het land wil oplossen.

Tijdens een bijeenkomst in Selma krijgt King een klap in zijn gezicht, hetgeen tegelijk een klap in het gezicht van de regering is. Johnson vindt het goed dat J. Edgar Hoover, hoofd van de FBI, een andere tactiek gebruikt, namelijk om Coretta bang te maken met intimiderende telefoontjes. Die zorgen ervoor dat de verhouding tussen de twee, die toch al niet harmonieus was, nog meer onder druk komt te staan.

Voordat King vanuit zijn woonplaats Atlanta opnieuw naar Selma gaat, belt hij Mahalia Jackson die een bemoedigende gospel voor hem zingt. De toespraak die King in Selma houdt, is gericht op geweldloosheid, maar daarom nog niet zonder angel. Men besluit te protesteren voor het gerechtsgebouw waar het stembureau in gevestigd is waar Cooper eerder werd weggestuurd. Een onbehouwen sheriff slaat wild om zich heen en sluit King en medewerkers een nacht op.

De volgende stap van Hoover is het hardhandig uit elkaar slaan van zwarten na een nieuwe toespraak van King in Selma. De dood van de jonge Jimmy Lee Jackson leidt tot het plan voor een mars naar Montgomery, de hoofdstad van Alabama. King is daarbij niet aanwezig omdat Coretta dodelijk ongerust is en ontkomt daardoor aan de harde klappen die de anderen bij de brug oplopen. Dat verhindert hen niet om het nog eens te proberen. Als King die tweede keer voor de politie terugdeinst (zie poster), leidt dat tot grote discussie maar door alle media aandacht neemt de belangstelling voor deelname zozeer toe dat men de derde maal, met goedkeuring van de rechter, ongehinderd de mars kan volbrengen, waarop Johnson niet anders kan dat een wet in te dienen die zwarten stemrecht geeft.

De tikkende letters met korte informatie op het scherm en de latere archiefbeelden van de mars benadrukken de urgentie aan deze historische film, die vooral het doorzettingsvermogen laat zien van activisten die opkwamen voor mensenrechten. Ze kunnen een inspiratie vormen voor huidige vernieuwers, als die wel eens het gevoel hebben dat ze tegen windmolens vechten.

Hier de trailer.

Hanna Bervoets over Fuzzie, VPRO Boeken, 16 april 2017


Pluizige bolletjes zorgen voor genegenheid in tijden van gemis

Hanna Bervoets houdt ervan om zaken in romanvorm te onderzoeken en doet dat op uiteenlopende gebieden. Ruim een jaar geleden zat ze, naar aanleiding van het verschijnen van haar roman Ivanov, nog tegenover Wim Brands om te praten over identiteitskwesties naar aanleiding van voortplantingsonderzoek, dit keer vertelt ze tegen Carolina Lo Galbo in bevlogen termen over een onderzoek naar het verschijnsel genegenheid dat ze in het modern realistische sprookje Fuzzie uitwerkte. Hierna gaat ze eerst een toneeltekst schrijven en daarna weer verder met een nieuwe roman.

Lo Galbo begint over de worsteling die de hoofdpersonen in Fuzzie hebben met het leven en de liefde en getroost worden door pluizige bolletjes die Fuzzies heten, maar stapt dan over op de twee prijzen die Bervoets onlangs ontving, een prijs voor Ivanov en een prijs voor haar gehele oeuvre. Ze wil weten wat Bervoets daarvan is bijgebleven.
Bervoets vertelt dat ze zo’n juryrapport maar een keer heel vluchtig leest omdat ze bang is dat ze daardoor in haar werk beïnvloed zal worden en de lezer te veel tegemoet te komen.

Lo Galbo wijst er echter op dat haar werk steeds vernieuwend is.
Bervoets bevestigt dit aan de hand van een vergelijking van de roman Ivanov met Fuzzie, dat een reactie is op het manipuleren van de lezer in het eerst genoemde boek. Ze schreef een aantal fragmenten van Fuzzie op de achterkant van de drukproeven van Ivanov en ontdekte dat ze geen balletjes niet meer wilde opgooien, maar vrijer wilde schrijven en niet alleen geleid worden door het plot. Daaruit is een mozaïekroman tot stand gekomen over vier hoofdpersonen die niet erg gelukkig zijn in het leven en de liefde en hun behoefte aan genegenheid op een pluizig bolletje projecteren. Dat houdt welsprekende monologen tegen hen om de moed erin te houden en het gat van het gemis te vullen.    

Lo Galbo wil weten hoe ze aan haar onderwerp gekomen is.
Bervoets kijkt naar wat haar op dat moment bezig houdt. Dat hield verband met allerlei scheidingen en liefdesverdriet in haar omgeving, zichzelf niet uitgezonderd. Dat riep de vraag op naar het belang van genegenheid. Ze stelt dat in relaties een onzichtbare weegschaal werkzaam is, waarbij men de genegenheid voor elkaar afweegt. Dat is niet het geval bij verhoudingen met dieren, kleine kinderen, exen of overleden personen. Daarbij speelt die afweging niet. De liefde lijkt daardoor groter.

Lo Galbo stelt de interessante vraag of dit wel zo is.
Bervoets antwoordt dat dit wel en niet het geval is. Het is gemakkelijker om te gaan met een Fuzzie, maar het heeft ook iets horoscoop-achtigs, namelijk omdat het in algemene termen de ideeën of wensen van de persoon bevestigt, terwijl het in de liefde om wederzijds vertrouwen gaat. Ze moest tijdens het schrijven denken aan het contact met ouderen met zorgrobots hebben. Ze weet zelf niet of die een positieve of negatieve invloed hebben en daarom heeft ze daar een onderzoek aan gewijd. Het bolletje heeft bij de verschillende personen ook andere functies zoals die van een surrogaat of een goeroe. Ze verwijst naar een Japans simulatiespel waarbij men met een meisje dat Ringo heet kan praten en men zelfs met haar kan trouwen, hetgeen in Japan heel populair is.

Lo Galbo gaat door over de homoseksuele aard van de hoofdpersonen.
Bervoets kent die goed en heeft zelf ook een lesbische relatie, maar anderzijds gaat het daarbij niet, zoals in Ivanov waarin een aidsepidemie voorkomt, over hun geaardheid maar over hun persoonlijkheid. 
  
Hier mijn verslag van het gesprek tussen Bervoets en Brands over Ivanov.

maandag 17 april 2017

Filmrecensie: The immigrant (2013), James Gray




Jonge Poolse immigrante in New York in de luren gelegd

Twee jonge Poolse vrouwen komen aan op Ellis Island. Het is 1921. Ze zijn met velen die Europa verlaten hebben en een nieuwe toekomst in de Verenigde Staten willen opbouwen. Zoiets gaat zelden gemakkelijk, zoals het verhaal van de twee katholieke zussen Ewa en Magda Cybulska uit Katowice laat zien. Magda is ziek en moet een half jaar op Ellis Island in quarantaine blijven. Ewa is overgeleverd aan de gunst van de schimmige theaterregisseur Bruno Weiss, die meer invloed uitoefende op haar leven dan Ewa en de kijker konden voorzien.

De immigratieambtenaar komt met een paar vervelende berichten. Ewa zou zich aan boord van het schip geprostitueerd hebben en het adres van de tante en oom blijkt niet te bestaan. In de rij om afgevoerd te worden, ontmoet Ewa Bruno die haar zou kunnen redden. Haar verzoek wordt verhoord. De man neemt haar mee naar zijn huis en biedt haar een slaapplaats aan. Met een schroevendraaier legt Ewa zich ten ruste. Vertrouwen doet ze de man niet, maar hij weet haar wel in te passen in zijn plannen, want zij heeft geld nodig om de tbc behandeling van Magda te betalen.

Met tegenzin gaat ze mee naar het theatertje waar deze Bruno ook andere vrouwen voor zich laat werken. Hij stelt Ewa aan de klanten voor als Miss Liberty. Ze gaat tegen haar wil in naar bed met de zoon van een kleermaker die volgens zijn vader wel eens ingewijd moet worden in de liefde. Bruno wil het liefst ook van haar genieten, maar wordt door Ewa afgewezen, waardoor zijn verlangen alleen maar heftiger wordt. Ewa vlucht weg nadat ze gehoord heeft dat het adres van haar oom en tante wel kloppen. Ze ervaart daar in eerste instantie veiligheid maar komt van een koude kermis thuis als oom Wojtek vanwege haar schandelijke gedrag op het schip de politie erbij haalt. Bruno redt haar ten tweede male.

Veel liefde levert hem andermaal niet op. Het optreden van de hoopvolle magiër Orlando op Ellis Island leidt tot een beginnende relatie tussen hem en Ewa, die door Bruno met pijn in het hart wordt bezien. Een ruzie tussen Orlando en Bruno leidt uiteindelijk tot de dood van Orlando die graag met Ewa naar Californië had gewild. Na diens dood wordt Bruno door de politie aangehouden. Daarbij nemen ze het geld mee dat hij in zijn laars verstopt had en dat voor de vrijlating van Magda bedoeld was. Bruno bekent tegen Ewa dat hij haar wilde bezitten, voelt zich daarover schuldig en laat haar vrij. Ook regelt hij dat Ewa met het geld van haar tante Magda kan vrijkopen, waarop de zussen alsnog naar Californië kunnen gaan.

De filmbeelden komen onlangs het mooie spel nogal somber over. Alsof er een soft focus over de camera is gelegd, die alleen tijdens een flashbacks naar de gelukkige jeugd in Katowice in Silezië is verwijderd. Het daglicht komt verder nergens goed door, maar dat kan ook komen door de treurnis die Ewa in al haar tegenslag ervaart.

Marion Cotillard speelt een fraaie hoofdrol als Ewa Cybulska, net zoals ze een jaar later zou doen in de heel wat heldere film Deux jours, une nuit van Jean Pierre en Luc Dardenne. Haar tegenspeler Joachim Phoenix was eerder te zien in de film Two lovers die Gray n 2008 maakte. Scenario schrijver Ric Menello werkte ook mee aan deze film. Hij stierf in het jaar dat The immigrant werd uitgebracht.

Hier de trailer. Ik zie dat ik de film Two lovers twee keer besproken heb, hier in 2015, hier in 2013. De laatste vind ik zelf leesbaarder. Hier nog mijn bespreking van Deux jours, une nuit.

Marijn Sikken over Probeer om te keren, VPRO Boeken, 16 april 2017


Er zijn vele Michelles op deze wereld die ons mededogen kunnen gebruiken

De debuutroman Probeer om te keren van Marijn Sikken (1990) gaat over het kleine dorp Leem, waar de middelbare scholieren na hun examen uitvliegen, zo niet de laagbegaafde Michelle. De achttienjarige klasgenote Eline neemt het voor haar op. Dat wordt met gemengde gevoelens bezien door Alma, de moeder van Michelle, die zelf niet goed met haar dochter kan opschieten.

Carolina Lo Galbo vraagt hoe lang Sikken aan het boek gewerkt heeft.
Sikken vertelt dat ze er in 2011 aan begonnen is en dat ze er dus zes jaar mee bezig is geweest. Ze vindt het moeilijk om te zeggen waarom ze wil schrijven maar ervaart het als prettig als er iets op papier komt. Ze vindt het daarom heerlijk als het witte papier bedwongen is en ze kan gaan kijken of er staat wat ze ook wil zeggen. Haar invallen omschrijft ze als iets dat van een boom valt. In het geval van haar romandebuut Probeer om te keren begon het met een alinea over een achttienjarig meisje dat sigaretten zit te draaien. Daaruit kwam een roman met drie verschillende perspectieven voort, waarbij Michelle, om wie het allemaal draait, buiten schot blijft. De lezer komt alleen iets over haar aan de weet via anderen zoals Eline of haar moeder Alma.

Lo Galbo gaat in op de moeder dochter relatie, die niet gemakkelijk is.
Sikken zegt dat men in beweging moet komen, maar dat lukt vaak niet, ook in het geval van Eline niet. Een zorgtaak levert identificatie op zoals Eline en Alma ervaren. Alma heeft geen toekomst of verleden, maar leeft alleen voor Michelle.

Lo Galbo vraagt of de reuma van Sikken een rol heeft gespeeld in de beschrijving van de afhankelijkheidsrelatie tussen Michelle en de anderen.
Sikken antwoordt dat het verder gaat dan het persoonlijke, dat iedereen moeite heeft met loslaten. Iedereen wil de touwtjes zelf in handen houden. De behoefte aan controle zit ook in het verhaal. Ze stuitte zelf op de worsteling van Alma om haar dochter los te laten. De titel van de roman komt ook terug in twee fragmenten die met een navigatiesysteem te maken hebben, om te beginnen met de route die Eline en haar vriend Fred naar de vogelopvang volgen. Het in beweging komen is een sleutelmoment.

Lo Galbo vraagt of ze zelf zo’n moment gekend heeft.
Sikken weet niet of ze dat zelf ervaren heeft, maar in de roman komt dat voor als Alma vroeg op de ochtend gaat zwemmen en ook als ze yoga gaat doen. Dat laatste maakt haar zelfs recalcitrant. Voor Sikken zelf vormde dat een verrassing. Het maakte dat ze tegen een muur botste en moest inzien dat het verhaal een andere kant op wilde.

Lo Galbo vraagt hoe ze zich heeft ingeleefd in de moeder.
Sikken had er zelfs vragenlijsten bij om de persoon duidelijk te krijgen, om te zien wie ze was. Ze vroeg zich af hoe Alma op het loslaten zou reageren. Dit staat min of meer los van haar eigen situatie, waarin haar moeder geen zorg meer verleent. Het verhaal is meer algemeen.

Lo Galbo vraagt welke conclusie zij over het verhaal trekt.
Sikken antwoordt dat ze verbaasd was over de manier waarop moeder en dochter zich ten opzichte van elkaar verhouden. Ze wilde het verhaal over mensen die niet van de grond komen zonder cynisme beschrijven. Ze zegt dat er vele Michelles zijn in deze wereld, die ons maar mededogen nodig hebben. Eline heeft zelf het nodige cynisme in zich, maar niet ten opzichte van Michelle.

Hier leest Marijn Sikken de lezersrecensie van Anne Oerlemans op Hebban voor, waarmee ze blij is.

zondag 16 april 2017

Eva Hesse (2016), documentaire van Marcie Begleiter


Getraumatiseerde kunstenares gedreven tot vernieuwing

Beeldend kunstenaar Eva Hesse werd geboren in een joods gezin in 1936 in Hamburg. Haar vader was een strafrechtadvocaat en haar moeder deed een kunstopleiding. Het gezin moest vluchten voor de nazi’s. Eva en haar zus Helen werden op Kindertransport naar Nederland gezet en belandden in een weeshuis voordat ze vlak voor de oorlog via Groot Brittannië naar New York reisden. Eva deed daar een kunstopleiding en werd een vermaard kunstenaar tot het noodlot opnieuw toe sloeg. Marcie Begleiter vertelt haar verhaal aan de hand van dagboeken van Eva en gesprekken met nabestaanden waaronder kunstenaar Sol de Witt en haar man Tom Doyle.

Sol de Witt heeft altijd veel contact met haar gehad en zegt dat ze door angsten achtervolgd werd. Dat had onder andere te maken met de zelfmoord van haar moeder, die na een depressie vanwege de ondergang van haar familie in de vernietigingskampen van het dak van de flat sprong. Eva was toen tien jaar oud. Ze trouwde in 1961 met Tom Doyle. Enkele jaren later werkten ze anderhalf jaar in Duitsland op uitnodiging van een geldschieter. Ze hadden een atelier in een lege textielfabriek in Kettwig in het Ruhrgebied en vandaar uit reisden ze naar plaatsen die Eva gekend had en naar vele musea. Het werk van Eva kwam, anders dan dat van Tom, niet van de grond. Ze was depressief en had nachtmerries. Ze schreef daarover aan De Witt, die haar aanraadde zich over haar problemen heen te zetten en haar geruststelde dat ze niet verantwoordelijk was voor de problemen in de wereld. Ook de relatie met Tom ging niet goed. Hij dronk teveel en zat achter andere vrouwen aan. Eva richtte zich op het maken van reliëfs met materialen die ze in de fabriek vond en exposeerde die ook waardoor ze met meer zelfvertrouwen terug ging naar de Verenigde Staten.

Daar was men inmiddels beland in het tijdperk van het minimalisme waar Eva zich bij aansloot al bleven de erotische en spirituele elementen in haar werk zichtbaar. Ze voelde zich in de steek gelaten door Tom toen die van haar wilde scheiden en ging onvermoeibaar met haar werk voort. Robert Mangold was zeer onder de indruk van haar werk Hang up dat hij op een expositie zag. Haar vader begreep haar echter niet. Hij vond dat zijn dochter beter een baan kon zoeken waardoor ze financieel onafhankelijk zou kunnen zijn. Voor Eva gold echter alleen de kunst. Ze was doodbedroefd toen haar vader in 1966 in Europa overleed en ging, met steun van De Witt, nog harder werken. Tegenstellingen waren belangrijk in haar werk, dat nog steeds weinig aandacht kreeg.

De invloed van Simone de Beauvoir leerde haar dat vrouwen de tweede sekse waren, ook in de kunstwereld. Ze verzette zich daar fel tegen en veroorzaakte barstjes in het mannenbolwerk. Discriminatie in de kunst wilde ze met kunst bestrijden. Ze maakte gebruikt van de Canal Street technologie, genoemd naar een straat in Lower Manhattan waar men gadgets kon kopen die met in een kunstwerk kon gebruiken. Ze leerde ook over nieuwe technieken als rubber, plastic en glasvezel en gebruikte die in haar werk. Nadat het echtpaar Ganz werk van haar kocht, was haar naam gevestigd. Ze had internationaal exposities. Helaas maakte een tweemalige hersentumor een eind aan haar leven. Ze maakte nog een ontwerp in het ziekenhuis dat door studenten werd uitgevoerd. Toen Eva de afbeelding zag, riep ze dat zij dat zelf was. Trots op hetgeen ze bereikt had stierf ze op 34 jarige leeftijd in 1970. In 1972 was er in Guggenheim een overzichtstentoonstelling van haar werk, bestaande uit materialen die de tijd niet overleven, maar zo is het leven ook, vond Eva al.  

Helaas is de Nederlandse weergave van de documentaire onder de titel Eva Hesse – tracing the rope met de helft verkort.

Hier meer informatie op de site over de documentaire, waaronder een trailer