Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 5 maart 2016

Mijn vader, de expat (2015), documentaire van Sjoerd Schipper


De mens achter de gastarbeider

In Mijn vader, de expat portretteert Abdelkarim El-Fassi zijn vader Ali die zijn leven lang in Nederland als gastarbeider werkte en na zijn pensioen weer grotendeels is teruggekeerd naar zijn geboorteland Marokko. Abdelkarim rijdt met hem in een gele Renault 4 door het Rifgebergte, praat en drinkt thee met hem op een mooi punt hoog boven de zee en met uitzicht op een kustplaatsje diep beneden hen (zie foto). Tussendoor zien we beelden van zijn contacten met andere expats, een bezoek van zijn dochter en een bezoek van Ali aan Vlissingen, waar zijn familie is neergestreken en veel kennissen wonen.

Abdelkarim heeft een motto van het personage Will Bloom uit de film Big fish (Tim Burton, 2003) als uitgangspunt genomen. Dat luidt: ‘ The man tells his story so many times, that he shall become his stories. They live after him. And in that way he becomes inmortal.’ Het gaat hem erom het verhaal van de mens achter de gastarbeider te vertellen, net zoals acteur Nasrdin Dchar deed over zijn moeder in de voorstelling Oumi, met de bedoeling zijn leven voor het nageslacht vast te leggen. Vandaar ook dat de documentaire begint en eindigt met een bandje dat door Ali voor zijn nakomelingen wordt ingesproken.

Ali vertelt in een grappig Arabisch doorspekt met Nederlandse woorden over zijn leven op de boerderij en over de armoede die hem ertoe bracht om zijn geluk in Europa te beproeven. Het kostte veel moeite om de grens over te komen. Verschillende malen werd hij teruggestuurd, maar tenslotte vond hij werk bij een bedrijf in Leidschendam. Hij pakte alles aan, zei overal ja op. Zijn ouders waren blij met het geld dat hij naar hun toe stuurde. Hij denkt met dankbaarheid terug aan zijn moeder die hem als haar oogappel beschouwde en herinnert zich nog goed hoe hij haar hielp met het bereiden van boter. Helaas horen we verder niets meer over zijn verdere arbeids- en huwelijksleven.

Tijdens een bezoek van zijn vernederlandste dochter Asma gaat het over haar band met het land van haar vader. Asma zou zich daar niet thuis voelen, als er geen familie meer woonde, maar wil wel een band met het land opbouwen. Ze spreekt de opvatting van haar vader tegen dat men in Marokkaanse gezinnen thuis blijft wonen tot men trouwt. Zelf ging ze al eerder het huis uit. Abdelkarim is het oneens met het idee van zijn vader dat hij altijd meer bezorgd is over zijn dochters dan over zijn zoons. De werkelijkheid is anders. De dochters passen zich veel beter aan. Hij denkt dat hij, als hij kinderen zou nemen, dat ook zou doen om zijn ouders te plezieren, maar zijn vader zegt dat hij dat niet moet doen, al geniet hij ervan om opa te zijn, te skypen met zijn kleinzoon en hem in Nederland mee te nemen naar de boerderij waar hij melk haalt.

Ali houdt vast an traditie zo blijkt uit de manier waarop hij de thee inschenkt en die ook heel zoet wil. Zijn stelling is dat suiker energie geeft, maar dat heeft er wel voor gezorgd dat hij aan suikerziekte lijdt. Met een grapje probeert hij zich daar van af te maken. Zijn zoon vraagt hem daarom op de man af of hij het belangrijker vindt om lang te leven dan om zoet te eten. Dat leidt tot de afspraak om geen suiker meer in zijn thee te doen.

In zijn geliefde Marokko denkt Ali eraan zijn handen weer uit de mouwen te steken. Anders dan in Nederland waar men na zijn 65 ste de arbeid staakt, gaat men in Marokko door tot zijn eind gekomen is. Hij praat met een andere teruggekeerde expat over de economie die in Marokko beter is en dat die in Nederland alleen maar verslechtert. Terug in Nederland zegt hij zelfs dat Nederland Spanje achterna gaat waar de werkeloosheid tot grote hoogte gestegen is. Het zijn de getijdestromingen van een wereld, beleefd door de ogen van een avonturier, die het beste van zijn leven gemaakt heeft. 

Hier de trailer.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen