Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 13 maart 2016

Marte Röling & partners (2015), documentaire van Deborah Faraone Menella en Jelte Maarten Boll


Kunstenares die steeds bezig is om zichzelf te vernieuwen

De documentairemakers Deborah Faraone Menella en Jelte Maarten Boll legden gedurende vier jaar het leven vast van kunstenares Marte Röling, die met drie andere vrouwen in een boerderij in Groningen woont en werkt. Tijdens de documentaire is ze bezig met het kunstwerk Het Hanzenbaken, dat een scheepje voorstelt in de woest kolkende zee (zie foto). We zien de totstandkoming van dit werk vanaf het begin waarin ze in een wit blok kunststof zaagt, tot het eind waarin ze in een bak van een hoogwerker haar product beziet dat in de haven van Harderwijk hoog boven de aarde uitsteekt. Het idee zat al een tijd in haar kop, zegt ze en ze geniet van de spanning van het scheppen, dat een trance veroorzaakt. Daarvoor is het nodig dat ze eerst leeg is van gedachten.

De spil van de documentaire en van het leven van Röling wordt gevormd door psycholoog Henk Jurriaans, die niet meer in leven is, maar nog altijd een belangrijke kracht uitoefent op de boerderij. In het atelier van Röling zijn diens portretten in grote mate aanwezig en op de groepsfoto die de vrouwen jaarlijks laten maken om kennissen een goed nieuw jaar te wensen en de wereld te laten weten dat ze nog leven, heeft hij een centraal plaatsje. Door de portretten haalde Marte haar grote liefde weer terug, meer dan door de aanblik van zijn roodgloeiende botten in de oven van het crematorium.

Ooit trok Röling bij Jurriaans in en zij was niet de enige. Ook Wanda Werner en de zusjes Alissa en Adriënne Morriën, dochters van schrijver Adriaan Morriën, bezweken voor zijn charisma. Alissa had Italiaans gestudeerd en op de universiteit gewerkt toen ze voor Vrij Nederland Jurriaans interviewde over zijn controversiële werk in het Stedelijk, waarin hij zichzelf als kunstobject voorstelde. Ze was op slag verliefd en trok in bij hem en Marte.

 Allen vervullen een taak op de boerderij, dat de vorm van een bedrijfje heeft. Naast hun eigen creatieve werk helpen ze mee het leven daar te organiseren. In het begin van de documentaire zien we dat Wanda, die de tuin verzorgt, de kookbeurt heeft. Ze is ook degene die het werk van Röling fotografeert voor het de deur uitgaat, terwijl Alissa de administratieve taken verricht en Adriënne het creatieve proces beschrijft dat Röling doormaakt, waardoor ze inmiddels een schat van vakkennis hebben. Werner bekijkt werk van Röling zoals de postzegels en de beschilderde tram uit 1973. Ze zegt dat ze ingetogen kan werken maar ook heel expressief. Ze is vooral onder de indruk van het portret dat Röling van Beatrix maakte. Het ontroert, laat een nieuwe balans zien en toont het eigene van de maakster.

Tussendoor vertelt Röling een en ander over haar leven. Haar ouders die beiden kunstenaar waren, lieten haar vrij om te doen wat ze wilde. Haar vader bracht haar de beginselen van het tekenen bij. Als jong meisje stond ze met een ezel naast hem en deed haar best hem zo goed mogelijk na te volgen. Toen ze een jaar of acht was, realiseerde ze zich dat ze een onafhankelijk individu was. Dat was toen ze vanuit een parkje tegenover hun huis in Laren naar de verlichte ramen van de warme woning keek. Dat idee is nooit meer weggegaan. Op de Rijksacademie van beeldende kunsten in Amsterdam kreeg ze ook les van haar vader. Aanvankelijk werkte ze met grafiet maar later kwamen daar de grote objecten bij.Ze zoekt zelf haar onderwerpen uit en maakt dan heel veel schetsen. Op heteind van de film, waarin we haar voortdurend rokend in beeld zien, zegt ze dat de werkdruk haar leven is en dat de rest van de tijd daarvan gestolen is. Het feit dat ze steeds bezig is zichzelf te vernieuwen toont een ware kunstenares.

Hier een filmpje van het sprookje Een pandabeer uit Egypte van Alissa Morriën.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen