Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 5 oktober 2015

Tessa Leuwsha over Fansi’s stilte, VPRO Boeken, 4 oktober 2015


Surinaamse familie beïnvloed door het slavernij verleden

Wim Brands laat ons vooraf weten dat Tessa Leuwsha in Suriname woont, maar dat haar verhaal over haar familie in Nederland begint. Omdat ze een kind is van een Surinaamse vader, maar haar Nederlandse moeder de zaken in huis regelde, was Suriname ver weg.
Leuwsha voegt daaraan toe dat ze in de ouderlijke woning in Amsterdam weinig over Suriname hoorde. Datzelfde was het geval op school. Ze dacht altijd dat Suriname niet veel groter was dan Parimaribo tot ze eens een landkaart zag met de enorme groene vlakte daar onder. Haar vader vertelde niets over zijn land van herkomst. De Surinamers die in de jaren zestig naar Nederland kwamen, waren gericht op integratie. Ze keken vooruit in plaats van achteruit. Behalve wat familiekiekjes had haar vader nauwelijks foto’s over zijn land.

Dat veranderde met de komst van haar oma, souffleert Brands.
Ze kwam in de jaren zeventig naar Nederland vanwege een oogkwaal en had ook last van opgezette benen. Ze verbleef in het ouderlijk gezin van Leuwsha en was heel Surinaams, streng en nors. In het gezin was ze enorm aanwezig. Leuwsha was bang voor haar, ook omdat ze slecht tegen haar verlies kon als ze een spelletje speelden.

Brands vertelt dat Leuwsha het boek Fansi’s stilte maakte naar aanleiding van onderzoek aan de hand van de komst van haar oma en dat ze daarbij een belangrijke ontdekking deed.
Leuwsha zegt dat zij in 1996 naar Suriname ging en zag dat de winkels daar leeg waren. Ze besefte dat haar oma moeilijke jaren had gekend met negen kinderen en zich daarover had geschaamd. Een oom vertelde daar schoorvoetend over.  

Brands verklapt dat oma als kind werd afgestaan aan een vrouw die de slavernij nog aan den lijve had ondervonden.
Leuwsha zegt heel beeldend dat de slavernij daarmee bij haar op schoot zat. Het was niets iets dat voorbij was omdat men na het afschaffen ervan vanuit een nulpunt een eigen bestaan moest opbouwen en dat er naast armoede ook veel ziekte heerste.

Brands wil weten hoe er in haar familie op haar onderzoek gereageerd werd.
Leuwsha gaf aan dat er niets was om zich over te schamen en dat het prima was om erover te vertellen. Het duurde lang voordat ze het vertrouwen van haar familie gewonnen had, maar daarna was er de opluchting om de verhalen kwijt te kunnen.

Brands vraagt naar de rol die de slavernij in het bewustzijn nog speelt.
Volgens Leuwsha is die niet bewust maar wel te koppelen aan de nadagen van de slavernij. Strengheid en hardheid spelen een rol in de moeite een eigen bestaan te verwerven. Haar oma mocht bijvoorbeeld niet aanwezig zijn tijdens de begrafenis van haar eigen kind. Hardheid was gangbaar.

Brands vraagt hoe ze terug in Nederland onze blik op ons koloniale verleden ervaart.
Volgens Leuwsha is er weinig veranderd sins de tijd dat ze hier op school zat. Er is veel onwetendheid. In Suriname is de blik gericht op Nederland, maar andersom is dat niet zo. Het verleden wordt onvoldoende erkend. Nederland ziet zichzelf als een tolerant land en dekt de andere kant toe.

Brands kan niet om de zwarte piet discussie heen.
Leuwsha vertelt dat het sinterklaasfeest in Suriname op kleine schaal gevierd wordt, ook met zwarte piet. Haar oma geloofde er niet in en kocht kleine, in veel krantenpapier gewikkelde cadeautjes voor haar kinderen, die niet erg blij ontvangen werden. Het feest had geen racistisch karakter. Leuwsha speelde zelf ook voor zwarte piet. Vanuit creoolse afkomst kwam verzet. Ze begrijpt dat. Ze begreep pas later dat het feest voor haar vader pijnlijk geweest moet zijn.  

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen