Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 14 oktober 2015

La soufrière (1977), documentaire van Werner Herzog


Regisseur waagt zijn leven om bijzonder moment vast te leggen

La soufrière is een enorme vulkaan op het voormalige Franse eiland Guadeloupe, die in 1976 dreigde uit te barsten ofwel te ontploffen, waardoor de bevolking van de nabijgelegen stad geëvacueerd werd. Een boer weigerde zijn erf op de vulkaanhelling te verlaten. Werner Herzog las hierover in de krant, belde met een geluids- en een cameraman en vertrok met hen spoorslags naar de Carraïben voor een reportage zoals hij het zelf noemt, die de ondertitel Wachten op een onafwendbare ramp draagt. Ik moest zelf meteen denken een de fascinerende tweedelige BBC documentaire Krakatoa over de gelijknamige vulkaan die in 1883 explodeerde.

Herzog zegt dat het in de zomer van 1976 overal in de wereld beefde. Wetenschappers verwachtten een explosie van La soufrière waardoor het stadje Basse Terre met 17 duizend inwoners onder dwang ontruimd werd. Herzog stelt vast dat dit in allerijl gebeurd moet zijn, want ergens stond de televisie nog aan. Hij filmt een zwijn dat met haar kroost op straat staat en vindt het wel rustig zonder ordehandhavers, al doet de stilte spookachtig aan.

Met zijn crew gaat hij op weg naar de achtergebleven boer die in de buurt van de krater woont. Ze kunnen eerst niet verder vanwege een roadblock en op de alternatieve route komen ze terecht in een zwavelwolk, maar als de wind draait kunnen ze toch hun weg vervolgen. Te voet volgen ze de elektriciteitsdraden die door geologen naar de krater gelegd zijn. De cameraman vergeet ergens zijn bril maar die kunnen ze wellicht de volgende dag ophalen, als ze dan ten minste nog leven. Herzog vertelt over een explosie in1902 op het eiland Martinique waar de stad Saint Pierre met 32 duizend mensen totaal verwoest werd. De gouverneur had hem opgeroepen niet te vertrekken waardoor iedereen de dood vond op de gevangene Cyparis na die opgesloten zat in een cel onder de grond. Hier zijn de voortekenen niet anders.

Herzog komt aan bij de boer die buiten slaapt, met een kat bij zijn hoofdeinde. Hij zegt dat hij platzak is en op de dood wacht. Bang is hij niet, iedereen komt aan zijn eind en zin om te verkassen heeft hij niet. Terug in Basse -Terre treft Herzog een man die zegt dat hij misschien de volgende dag naar Pointe à Pitry gaat waar zijn vijftien kinderen wonen, maar later toch ingaat op het voorstel van Herzog om met hen mee terug te gaan.

Nogal onderkoeld zegt Herzog dat de vulkaan niet explodeerde en dat de mensen langzaam weer terugkeerden. Voordeel van de dreigende ramp was dat de armoede onder de bevolking door de media-aandacht aan het licht kwam. Zijn film vond hij iets bespottelijks hebben.

Frank Westerman vertelt tegen Sarina Vitta (De Eyeopener, 10 oktober 2015) dat hij bezig was met zijn boek Stikvallei toen hij op deze documentaire stuitte. De vulkanoloog Haroun Tazieff was de enige die voorspeld had dat La soufrière niet zou uitbarsten. Westerman roemt de wijze waarop Herzog zijn leven waagde. Hij zeg dat Herzorg het moment. Westerman voelt zich als docuschrijver verwant met Herzog. Hij vindt het mooi zoals Herzog zichzelf in de documentaire als vertellend personage neerzet. Vitta vraagt naar de gelijkenis tussen het godsgeloof van de boer en de ervaring die Westerman zelf beschrijft in Ararat, toen hij op elfjarige leeftijd door een kolkende beek werd meegenomen en weer op de oever gekwakt. Westerman dankte toen God maar heeft het geloof in het absolutie inmiddels ingeruild voor het geloof in de mythe, waar hij in Stikvallei vaak op terugkomt. 

Hier de trailer, waarin alleen de stem van Herzog al een lust is om naar te luisteren, hier beelden van de cel waarin Cyparis, die later met een rondreizend circus door Amerika trok en in 1929 een natuurlijke dood stierf, gevangen zat, hier mijn bespreking van Ararat op Literair Nederland.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen