Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 19 november 2012

Alexander Rinnooy Kan in Mag het ergens over gaan, Teylers Museum, 18 november 2012


Hartverwarmende woorden van een ervaren bestuurder

Alexander Rinnooy Kan is een bestuurder met veel maatschappelijke ervaring. Zo was hij voorzitter van het VNO, zat hij in de Raad van Bestuur van ING en was hij voorzitter van de SER. Op het ogenblik is hij hoogleraar economie bij de UvA in Amsterdam. Hij is in het Teylers Museum op bekend gebied, want hij komt vaker in het Hodshon huis aan de andere kant van het Spaarne waar de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen zetelt.

Ziggy Klazes vraagt hem of hij afgelopen jaar met een gerust hart de SER verliet.
De verbrokkeling van de vakbeweging baarde hem zorgen. Een onderwerp als de modernisering van het arbeidsrecht moest blijven liggen. Vaak wordt de SER om advies gevraagd. Zo ook in de laatste kabinetsformatie, als heeft de VVD vrees over zo’n corporatistisch element, die de invloed van het parlement teniet kan doen, maar volgens Rinnooy Kan is zo’n visie achterhaald. De overlegeconomie levert per saldo tijdswinst op.

Ziggy zegt dat een snelle besluitvorming niet altijd gelukkig is en verwijst naar de plannen van het kabinet over de ziektekostenverzekering.
Volgens Rinnooy Kan maakte Rutte een inschattingsfout en kan zoiets gebeuren.
Zijn eigen partij, D’66, had grote verwachtingen om mee te regeren maar anderzijds zou dat niet gemakkelijk geweest zijn in een situatie waarin men niet echt nodig is. Zelf liet Rinnooy Kan altijd het ministerschap aan zich voorbij gaan. Het is een zeer belastende baan, zowel in tijd, fysiek als mentaal omdat iedereen meekijkt. Het is ondankbaar en riskant omdat je ook verantwoordelijk bent voor fouten van anderen. Als hij er niet onderuit zou kunnen zou hij voor Onderwijs kiezen of voor het zwaarste departement, Financiën, omdat zijn vader daar werkte en daar het fiat moet worden gegeven voor allerlei maatregelen.

Ziggy gaat verder over de wetenschap. Rinnooy Kan studeerde wiskunde en was eerder rector op de Erasmus universiteit. Wat is er veranderd op de universiteiten?
De Erasmus universiteit is veel kleiner en heeft vooral gamma studies, terwijl de UvA veel meer alfa- en beta-studies heeft. Hij heeft in Amsterdam veel vrijheid. De universiteiten zijn armer maar wel beter geworden door alle saneringen en specialisaties. De Nederlandse universiteiten zijn allemaal goed. Wellicht kan er nog een topuniversiteit komen, wellicht in de driehoek Leiden, Delft, Rotterdam of door het samengaan van de UvA en de VU, al zal zoiets niet gemakkelijk zijn, zegt Rinnooy Kan erbij. Studenten staan tegenwoordig onder druk efficiënt te studeren. Hij betreurt het dat ze door baantjes minder tijd hebben om zich te verdiepen, want ze zijn wel gemotiveerd.

Heeft men zorgen over de toekomst?
Volgens Rinnooy Kan was het perspectief in de jaren tachtig veel slechter. Het goede nieuws is dat de lange termijn perspectieven vanwege de demografische ontwikkelingen goed zijn. Rinnooy heeft eerder gezegd dat hij zich moreel verplicht voelt optimistisch te zijn. Hij citeerde Popper die altijd kansen zag, ook al onderkende hij de bedreigingen.

Ziggy wijst hem erop dat de Nederlandse bevolking pessimistisch is.
Men spaart zich suf, zegt Rinnooy Kan. Daar heeft men goede redenen voor, maar het is wel zuur voor anderen die afhankelijk zijn van de consumptieve uitgaven. Additionele overheidsuitgaven zouden kunnen helpen, maar dat zit er met dit kabinet niet in. De uitgaven zijn anderzijds ook maar een deel van het verhaal.

Is de bevolking ingesteld op een terugtredende overheid?
Zeker. We kennen een traditie om onszelf te organiseren. Het middenveld, ook wel civil society genoemd, bloeit, ook door internet, onder de paraplu van de verzorgingsstaat waarin men solidair is met elkaar en samen de kosten voor de zorg, het onderwijs en de sociale zekerheid draagt. Rinnooy Kan is bedenker van het brede welvaartsbegrip, gebaseerd op de pyramide van Maslov. Nederland is succesvol. Er is veel vertrouwen in elkaar en we staan vijfde op het gebied van economische kracht. Achter andere landen met een sociale politiek. Ook werkgevers zijn doordrongen van het belang van een stakeholders- ipv een aandeelhoudersmaatschappij. Naast het veilig stellen van de eigen bedrijfsactiviteiten is men zich bewust van de maatschappelijke verplichting. Het gaat erom vier belangen simultaan te bedienen, niet alleen die van de aandeelhouders.

Ziggy begint over het Hodshon huis, waarin de Kon. Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen sinds 1752 gevestigd is, net als Teylers een product van de Verlichting, opgericht vanwege de toestand van de stad, maar volgens Rinnooy kan met een algemener doel, namelijk om de interactie tussen wetenschap en samenleving te verbeteren. Rinnooy Kan wil niet dat de commercie het fundamenteel onderzoek belemmert. Toevallige ontdekkingen zoals een paar jaar geleden met grafeem kunnen tot belangrijke maatschappelijke innovaties leiden. De leden van het genootschap bestaan uit directeuren uit het bedrijfsleven en wetenschappers. De vraag van Ziggy of anderen daar ook kennis van kunnen nemen, wil Rinnooy Kan in overweging nemen. In ieder geval is het huis tijdens Monumentendagen te bezichtigen. 

Ziggy vraagt naar zijn kijk op de langere termijn.
Rinnooy Kan heeft zorg en hoop. Zorg dat de opgave om een duurzame ontwikkeling te scheppen te groot is en de hoop dat het lukt. Hij vindt de ecologische voetafdruk een mooi middel om onze individuele omgang met de aarde te meten, wil dat hergebruik van goederen standaard wordt, dat arme wereldburgers ook van de welvaart kunnen profiteren, dat zonne-energie prioriteit krijgt. Helaas is de circulaire economie nog niet leidend in het politieke debat.

En als vader?
Hij heeft geweldige kinderen, een zoon en twee dochters. Zijn zoon studeert aan een business school in Philadelphia en wil naar Azië. De tijd dat men daar iedereen welkom was, is voorbij. Hij moet Chinees leren. China was altijd een exportland, maar de Chinese burgers willen graag Westerse goederen.

Al met al geeft Rinnooy Kan de luisteraar een inspirerende hoopgevende boodschap mee. 

Hier meer over de Kon. Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen