Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 14 juni 2013

Recensie: M. (2012), Shira Keller



Niks is nog minder dan niets

Wat meteen opvalt aan M. is het dunne boekje, maar dat zegt niet alles. De roman over Leah Rosenberg, dochter van een joodse moeder en een Japanse vader, is compact geschreven. Op de middelbare school krijgt ze een relatie krijgt met een jonge getrouwde leraar, die haar de nodige kopzorgen bezorgt, waardoor ze later in de versukkeling raakt. De wond die Leah zichzelf in haar hand heeft toegebracht, blijft etteren.  

Het verhaal speelt zich af in verschillende tijdvakken. Door de beknoptheid is het aan het begin van elk hoofdstuk vaak zoeken in welk episode we zitten: de jeugd van Leah met haar nogal dwangmatige moeder die en haar weinig sympathieke grootouders, het Amsterdamse gymnasium waar de relatie speelt met Markus Prins, de nieuwe leraar klassieke talen, of de laatste periode waarin Leah als beeldhouwster overleeft door het hakken uit graniet van de koppen van mannen met wie ze kortstondige relaties heeft gehad.  

De roman begint aan het eind. Leah heeft een opdracht in de wacht gesleept voor een internationale tentoonstelling Sculptors Immortalized. Het idee is een zelfportret, maar Leah kan er niet toe komen dat te maken. De proefkop van klei lukt al niet. Door terugblikken naar de relatie met de leraar en haar (groot)ouders wordt langzaamaan duidelijk wat haar tegenstaat. Leah voelt zich schuldig. Haar ouders hebben hun handen van haar afgetrokken en de leraar heeft een eind aan zijn leven gemaakt. Ze staat er alleen voor. Het steekt haar dat Markus in zijn afscheidsbrief aan zijn gezin schreef dat zij niks voor hem betekende. Niks is minder dan niets. Verschillende keren krijgt de lezer dat ingepeperd.

Over haar ouders komen we weinig aan de weet, maar dat de twee het met elkaar niet gemakkelijk hebben wordt wel duidelijk. Haar vader plant rozen in zijn tuintje, terwijl haar moeder dagelijks met gevaar voor eigen leven vanaf de w.c. pot de dagen op de kalender afscheurt.

De symboliek is fraai, zoals van het koekblik met de voorstelling van de schone slaapster uit het sprookje van Doornroosje dat haar oma haar cadeau geeft, gevoegd bij de achternaam van de leraar en de stilstaande dorpskerkklok op de plaats waar Markus en Leah elkaar ontmoeten. Veel ervan is - hoe kan het ook anders - ontleend aan de klassieke oudheid. Naast een personage als Oedipus neemt Elektra een belangrijke plaats in. Tijdens het gelijknamige toneelstuk in de Stadsschouwburg wisselden Markus en Leah blikken en werden ze verliefd op elkaar. Na een geheim reisje naar een popconcert in Duitsland krijgt Leah van haar ouders nog een plaat van de opera.

In dit doorgecomponeerde en knap geconstrueerd verhaal met veel vaart en een fraai einde wordt de radeloosheid van Leah zichtbaar gemaakt, soms in de vorm van adolescentenproza: ‘Tevergeefs probeer ik mijn hoofd boven water te krijgen, maar ik zit verstrikt in een net dat zich aan alle kanten om mijn lichaam spant. Met iedere beweging kom ik vaster te zitten in de mazen, trek ik mezelf dieper en dieper het stroperige vrieswater in.’

Qua thematiek is het een beetje veel allemaal. Wellicht weet Shira Keller haar ideeën in de toekomst in de hand te houden en meer de diepte in te gaan, want talent heeft ze zeker. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen