Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 28 juni 2013

Park Avenue (2012), documentaire van Alex Gibney



Een straat met twee kanten

Park Avenue loopt door Manhattan naar de Bronx en staat symbool voor de tegenstelling tussen rijk en arm, tussen superrijken in het appartementencomplex Park Avenue 470 en de arme werklozen in volle flats aan de andere kant van de rivier. De vierhonderd rijkste Amerikanen blijken rijker dan de onderste helft van de samenleving in zijn geheel. In dertig jaar tijd is de rijkste vijf procent van de bevolking 72.7 procent rijker geworden.  

In deze documentaire met als ondertitel Money power and the American dream gaat Alex Gibney die eerder tekende voor Enron: The Smartest Guys in the Room uit op onderzoek naar de achtergrond van deze sociale ongelijkheid. Hij zegt al bij voorbaat dat het te maken heeft met manipulatie van de politiek. Rijken geven niet alleen hun geld uit aan luxe goederen maar kopen hun machtspositie.

Psycholoog Paul Piff deed onderzoek aan de hand van het spel Monopoly, toch al een kapitalistisch spel waarin de winnaar in toenemende mate de anderen aan zich onderwerpt. Piff veranderde de regels. Een van de twee spelers kreeg twee keer zoveel geld en twee dobbelstenen waardoor die de overwinning niet kon ontlopen. De winnaar had het idee dat hij terecht won en zich niets aan de verliezer gelegen hoefde te laten liggen.

Gelijke kansen zijn toch al fictie, omdat men in de South Bronx met de volle flats al een achterstand oploopt door slechtere voeding, onveiligheid en de grote werkloosheid. Tim Noah zegt dat hij nauwelijks mogelijk is aan de bittere armoe te ontkomen. Velen zijn afhankelijk van de voedselbank, die de vraag niet aan kan. De sociale stijging zoals voorgesteld in The American Dream is een verre droom.

In het appartementencomplex Park Avenu 470, eerder de Rockefeller Building, wonen lieden als David Koch en Stephen Schwarzman, die de wereld regeren. Volgens Jeffrey Sachs werd de kloof tussen rijk en arm in de laatste dertig jaar een Grand Canyon. Manipulatie van de politiek versterkte de kliek. De vroegere lobbyist Jack Abramoff, die eerder schuldig werd bevonden aan corruptie, vertelt dat met geld de machtspositie wordt veilig gesteld. Ralph Nader bekritiseerde dit al. Het bedrijfsleven zet geld in om de politiek te beïnvloeden. David Koch die door een voormalig portier van Park avenue 470 als de grootste krent wordt gekenschetst, gaf geld aan de helft van de parlementariërs en groepen als de Tea Party Movement. Schwarzman werd na een speech waarin hij aalmoezen uitdeelde omhelsd door een bisschop.

Tegenwoordig betalen de rijken minder belasting dan een brandweerman, een kruidenier of een secretaresse. Obama wilde het systeem veranderen, maar het bleef toch in stand. Democraat Charles Schumer, verantwoordelijk voor de partijcampagnes, kreeg zoveel geld voor de partij dat hij afzag van een verandering van de wet. Hij maakte de gewenste verandering zo ondoorzichtig dat een wetswijziging er niet meer in zit. Volgens Jeffrey Sachs lijdt het niveau van de publieke voorzieningen onder de geringe belastinginkomsten.

Politici als Paul Ryan versterken de ondernemersmacht door het ideeëngoed van schrijfster Ayn Rand te omarmen. Zij verwierp staatsinvloed en vond altruïsme slecht. In haar boek Atlas shrugged worden hulpbehoevenden als parasieten voorgesteld en hulpverleners als schurken. Ryan is voorstander van verdergaande privatisering.
 
Het onderwijs, het middel bij uitstek voor sociale stijging, is veel duurder geworden. Met een highschooldiploma is men echter niet zeker van een baan. Een op de zeven Amerikanen is afhankelijk van voedselbonnen (die Ryan wil afschaffen) en daarvan werkt 41 procent. Tegenwoordig komen ook werklozen uit de middle class naar de voedselbanken.

De brug over de rivier die arm en rijk in New York City scheidt, blijkt een ophaalbrug over een slotgracht.  

De situatie elders in de wereld lijkt me niet veel anders. Ook in Nederland wordt studeren steeds duurder en is de politiek innig verstrengeld met het bedrijfsleven, zoals we zien aan het gemak waarmee de JSF wordt binnengeloosd of  de geheimhouding over het rapport over schaliegas.

Hier een site over de documentaire met daarin transcripties van de interviews, een promo en een clip. Mensen als Koch, Schumer, Ryan en Schwarzman wilden niet voor de camera verschijnen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen