Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 5 januari 2017

Zwart ijs (2013), documentaire van Geertjan Lassche



Natuurtalenten ontlenen kracht aan het geloof

De zeer sfeervolle documentaire Zwart ijs gaat over de band tussen het natuurschaatsen en het orthodoxe christelijk geloof. Geertjan Lassche portretteert in de winters van 2011 en 2012 en de daartussen liggende zomer drie protestantse families waarbij deze band sterk is, hoewel die bij de jongere generatie toch minder sterk gevoeld wordt. Het feit dat in 2012 de Elfstedentocht bijna op een zondag verreden zou worden, balt het thema van de film mooi samen.

Geertjan Lassche trapt beeldend af met een scène waarin de oude Jan Klompmaker uit het Veluwse Oosterwolde het ijs uitprobeert op het slootje tegenover zijn huis. Hij maakt een paar slagen en belt vervolgens de markante Dolle Dries van Wijhe die echter niet te porren is voor een tochtje. Hij vindt het te koud buiten. Vervolgens bindt Jan de schaatsen onder met zoon André en kleinzoon Aleid. André, die een sportzaak heeft, glijdt tussen de rietkragen over het zwarte ijs en voelt zich één met de schepping. Aleid speelt orgel in de gemeente en wordt getraind door zijn opa.
In de zomer klaagt Jan tegen Dolle Dries over zijn gezondheid. André heeft in zijn eigen gezin problemen met zijn onhandelbare zoon Diederik. Uithuisplaatsing lijkt onvermijdelijk. André accepteert het gedrag van zijn zoon als een vingerwijzing van God om niet in de verlokkingen van het materialisme terecht te komen. Aleid is veel bij opa, die in de schuur op een gladde mat de schaatsbeweging oefent. Aleid denkt dat de mens in zonde wordt geboren en voelt zich schuldig als hij te weinig aan God denkt en het Woord onderzoekt.
André krijgt de vraag gesteld van de dominee of het ethisch verantwoord is om schaatsen te verkopen aan iemand die op zondag schaatst. Hij hecht aan de traditie. Zijn vader Jan is stellig over een eventuele Elfstedentocht in 2012 op een zondag. Zoiets doet men niet. Aleid durft diens bezwaren niet te trotseren. Jan zegt dat de hand van God merkbaar was in het afgelasten van de tocht door het bestuur van de Elfstedenvereniging.   

In Oldebroek, ook op de Veluwe, ontbijt René Ruitenberg met zijn moeder. Hij is schaatser, getrouwd met Mirjam en sinds begin 2011 voorganger in een evangelische gemeente. In de documentaire spreekt hij de gemeente toe over zijn berouw na zijn seksuele misstappen en zijn herwonnen godsgeloof na de dood van zijn schoonzus Ali, de vrouw van zijn oudere broer Henri, ook een bekend marathonschaatser. René zou graag de alternatieve Elfstedentocht nog eens winnen. Jan Klompmaker vindt dat hij te veel ego heeft. De Elfstedenkoorts stijgt in 2012 naarmate de temperatuur in Nederland verder zakt. René zegt in een interview dat hij meedoet als de tocht op een zondag gehouden wordt.   

Geertjan van der Wal uit Urk is een boerenzoon en winnaar van de Veluwemeertocht over honderd kilometer in 2010. Een kat met negen levens, zegt commentator Herbert Dijkstra tijdens die tocht. Zijn vader leest na de maaltijd voor uit de bijbel. Geertjan neemt het allemaal niet zo letterlijk. In 2011 kreeg hij een ernstig ongeluk met de tractor op het erf. Hij is verloofd met Anniek en gaat met haar op gesprek bij de dominee over hun trouwplannen. De dominee vertelt dat de kerkenraad het niet eens is met hun samenwonen en geringe kerkbezoek, maar later zien we het jonge bruidspaar wel gelukkig de kerk uitkomen. In de aanloop naar de eventuele Elfstedentocht in 2012 hoopt Geertjan op barre omstandigheden. Die zijn in zijn voordeel. Het maakt hem niet uit als die op zondag gereden gaat worden. Tijdens de Veluwemeertocht in 2012 gaat Dijkstra in op het ongeval van Van der Wal en zegt dat die jongen pijn kan lijden. Ruud Aerts wint de tocht en niet René Ruitenberg. 

Hier de trailer, hier mijn bespreking van Wan famiri (2012), hier mijn bespreking van Vreemdelingen en bijwoners (2011), hier een gesprek van Evert van ’t IJssel met André Klompmaker, hier een sterk artikel in Trouw van 27 december 2013 over de kwestie.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen