Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 4 januari 2017

Joanna Lumley’s Japan (2016), driedelige televisieserie


Actrice Joanna Lumley, bekend van de serie Absolutely fabulous, maakte een reis van drieduizend kilometer van noord naar zuid door Japan en vertelt daarover met veel enthousiasme. Ze is vaak lyrisch over alles wat ze tegenkomt. Haar meer afstandelijke Britse houding verbergt ze niet, maar door haar openheid wordt die nooit vervelend.

Lumley begint in het uiterste noorden op het eiland Hokkaido, dicht in de buurt van Rusland. Aan het eind van de winter is het drijfijs daar nog duidelijk zichtbaar. In de plaats Monbetsu krijgt ze, zoals op meer plaatsen een stempel omdat ze boottocht op zee gemaakt heeft. Tijdens de tocht van tweehonderd kilometer over het eiland komt ze terecht in een sprookjeslandschap met kraanvogels, symbolen van hoge ouderdom, die in de vroege ochtend in de warmere rivier zwemmen. In hoofdstad Sapporo met slechts twee miljoen inwoners, woont ze het sneeuwfestival bij. Daar is een replica van een kerk te zien, gemaakt door soldaten. Er wordt ook een stuk van Shakespeare opgevoerd voor de toeristen, waaronder veel Chinezen, die in grote getalen naar het festival komen. De oorspronkelijke bewoners, de Ainu met tatoeages rond de mond, werden gekoloniseerd. Sinds 2008 worden ze erkend, maar dit voegt weinig toe aan de etnische diversiteit. Lange tijd was Japan niet toegankelijk voor buitenlanders. Hakodate, in het zuiden van Hokkaido, behoort pas sinds honderdvijftig jaar bij Japan.  

Lumley neemt de hogesnelheidstrein naar Honshu. Ze ziet rijstplantages in de streek Akita en bezoekt een brouwerij waar men sake maakt. In Kakunodate bezoekt ze het vuurfestival, dat bedoeld was om de rijstoogst te beschermen. Tijdens het shinto-festival staan de verschillende tempels en pagodes in de aandacht. Lumley vergeet niet aandacht te besteden aan de verschrikkelijke ramp in Fukushima waar na een tsunami in maart 2011 de kerncentrale zwaar werd beschadigd zodat niemand er dichtbij mag komen. Een man weigerde te vluchten en zorgt voor dieren die anders aan hun lot overgelaten zouden worden. In Iwaki ten zuiden van de rampplek bevinden zich warmwaterbronnen en Lumley zou Lumley niet zijn om daar niet even van te genieten. In Nagano, ooit bekend van de winterspelen, ziet ze makaken en onsen. Daarna volgt de reis per trein naar Tokio.

De tweede aflevering begint in deze overweldigende stad met 38 miljoen inwoners. Lumley neemt zelfs een helikopter om de enormiteit van de stad die toch heel leefbaar is en een heel goed openbaar vervoer heeft, in zich op te nemen. De wijk Asukasa is de uitgaanswijk. Goede manieren worden al vroeg aangeleerd, zo ziet Lumley op een kleuterschool waar men, anders dan op andere kleuterscholen, de vrije geest benadrukt. Wat dat betreft verandert ook Japan. Een voorbeeld daarvan is de extravagante kunst van de 23 jarige Minori, die zich laat fotograferen in bijzonder opvallende kledij. In de wijk Akibahari vinden we de theaters. Een meidengroep trekt de belangstelling van veel jonge mannen. Een derde van de Japanse mannen is alleenstaand, legt Lumley uit. Met de kleur van een gloeistick kunnen ze laten weten welk meisje hun favoriet is.

Lumley reist verder naar Kyoto en neemt daartoe het aloude pad, de Nakasendoweg, maar eerst werpt ze nog een blik op de Fuji. Ze vergelijkt de berg met de afbeelding die een prentenmaker voor haar maakte die nog met houtblokken werkte. Op de zestiende eeuwse weg haalt ze een stempeltje bij een kaartenmaker die haar een zeer gedetailleerde afbeelding laat zien van de weg, die tegenwoordig vooral door toeristen gelopen wordt. In Kyoto bewondert ze de kersenbloesems. Daarnaast heeft ze in de Gion wijk een ontmoeting met een achttienjarig meisje dat in opleiding is voor Geisha ofwel Geiko. Lumley betreurt het dat zij zo vastzit in een keurslijf.

In de laatste aflevering reist Lumley via de langste en hoogste boogbrug ter wereld naar Shikoku, een eiland met slechts vier miljoen inwoners en bekend van de pelgrimsroute van zo’n twaalfhonderd kilometer ter ere van Kobo Daishi die het boeddhisme van China naar Japan bracht. Bij elke bezochte tempel krijgt men natuurlijk een stempel, waar Lumley zo blij mee is als een kind. Daarna reist ze via Honshu naar het eiland Kyushi, waar nog veel vulkanen actief zijn. Ze neemt haar intrek in een hotel dat door robots wordt geleid omdat die goedkoper zijn dan mensen. Lumley vindt het lastig in de hotelkamer te communiceren met Churi en slaagt er niet in een halve fles champagne te bestellen, zelfs geen hele. Ze bezoekt havenstad Nagasaki in het zuiden en noemt niet de Nederlanders die daar een handelspost hadden, maar houdt het bij Europeanen die daar handel dreven. De verdere excursies zijn wat bedacht, zoals tochtjes op een sleepboot om een Chinees cruiseschip binnen te halen of in een helikopter boven de krater van een actieve vulkaan. Wel weer aardig is haar bezoek aan een schoolgebouw dat bleef staan na het atoombombardement door de Amerikanen en deels weer als school en als vredesmonument in gebruik is. Schoolkinderen groeten iedere ochtend een standbeeldje ter nagedachtenis aan de slachtoffers. De conservator van het museum maakte zelf het bombardement mee en verschool zich in een schuilkelder die nog niet klaar was, maar hem wel voldoende beschermde. Hij vertelt over de angstaanjagende klap en de zon die een dag lang niet meer te zien was door de fall out. Hij zag het als zijn plicht in leven te blijven en anderen te leren hoe kostbaar vrede is.  Een hogesnelheidstrein brengt Lumley in een paar uur naar een stad Kagoshima vlak onder een actieve vulkaan. De kinderen dragen helmen en vegen dagelijks het as van de vulkaan van het schoolplein. In de vruchtbare grond kweekt men reuze radijzen.

Okinawa is een van de Riukiu eilanden, die aan Taiwan grenzen. Dit eiland is behoorlijk verstedelijkt. Behalve als bakermat van karate is Okinawa vooral bekend van de slag tussen Japan en de VS aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Deze slag duurde achtentachtig dagen. In het ondergrondse hoofdkwartier van de marine pleegden vele jonge Japanners zelfmoord. Lumley is duidelijk van slag na haar bezoek aan de kelders waar de inslagen van granaten nog zichtbaar zijn. De ontzetting op haar gezicht vormt een sterk pleidooi tegen de oorlog. Tenslotte bezoekt ze het eiland Kohama, waar men een lange levensduur heeft door actief te blijven, niet te slurpen, goed te kauwen en samen te zingen. Lumley eindigt de serie met haar dank uit te spreken voor de hartelijkheid van de bewoners. Japan voelde als een tweede thuis, maar dan met betere toiletten.

Hier een korte impressie van de serie.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen