Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 14 januari 2017

Alphabet (2013), documentaire van Erwin Wagenhofer


Competitief onderwijs niet toegerust om aan eisen moderne maatschappij te voldoen

In zijn lange documentaire Alphabet verzamelt de Oostenrijkse filmmaker Erwin Wagenhofer bewijzen over het feit dat ons onderwijs de creativiteit van kinderen doodt en hen opleidt tot robotachtige wezens die niet meer weten wat ze zelf willen. Hij baseert zich op uitspraken van de Brit Ken Robinson die het hiërarchische, op competitie en kwantificeerbare feiten gerichte onderwijs aanklaagt, omdat het op systematische wijze de verbeelding en de culturele diversiteit vernietigt.

Wagenhofer begint in China. Pedagoog Yang Dongping wijst op vliegers in de lucht, een metafoor voor leerlingen die aan het lijntje gehouden worden. In China werd altijd de gelijkheid gepredikt maar nu is de competitie groot, met nadelige gevolgen van een hekel aan leren tot zelfmoord aan toe. De prestatiedruk gaat tegen het wezen van het kind in. Vooral op de elitescholen gaat het al vroeg om de cijfers. Andreas Schleicher van de OESO bezoekt het land en ziet wel vooruitgang, maar stelt vast dat de organisatie van het onderwijs niet toereikend is om op te leiden tot bekwame burgers.

Hersenwetenschapper Gerald Hüther stelt dat het onderwijs gebaseerd is op angst die doorgegeven wordt door de ouders. Het schoolsysteem is daarop gebaseerd. Mensen moeten als machines kunnen functioneren. Dit zien we terug in het kneden van toptalent door McKinsey. Alles staat ten dienste van de carrière en de doelen van het bedrijf. Hüther deed longitudinaal onderzoek naar de ontwikkeling van divergent denken en stelde vast dat dit afneemt naarmate het kind ouder wordt. Dat komt door het onderwijs die de fantasie inperkt en het zelfleerproces geen kans geeft. Competitie is tegennatuurlijk, zegt hij. Alles in de hersenen is gericht op samenwerken. Een onderzoek onder zuigelingen op Yale wijst uit dat kinderen geleerd wordt om te geloven in concurrentie.

Arno Stern (Kassel, 1924) is een Duitse kunstenaar die de creatieve vermogens van kinderen en volwassen stimuleert. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtte hij naar Frankrijk en na de oorlog kwam hij terug om oorlogswezen te helpen. Later stichtte hij Schilderoord, waarin iedereen zijn creativiteit kan ontwikkelen. Aan de hand van hun schilderijen kan hij zien in hoeverre de fantasie nog leeft. Hij vindt het belangrijk dat men tot zichzelf kan komen. Meer hoeft hij niet te doen. Zijn zoon André (Parijs, 1971) is nooit naar school gegaan maar een bekwaam gitaarbouwer geworden. Hij heeft ook de muziek voor de documentaire Alphabet gemaakt.

Thomas Sattelberger werkte voor Deutsche Telekom en ziet dat het onderwijs niet geschikt is om de werknemer van de toekomst op te leiden. Talent krijgt geen ruimte zich te ontplooien. Men wordt gevormd naar de eisen van de voorbije industriële maatschappij met een kleine bovenlaag, een middenklasse en een grote onderlaag. Wagenhofer portretteert twee personen die de chaos die het onderwijs schept, illustreren. De Duitse Patrick is beveiliger maar voelt zich tussen wal en schip en kan niet rondkomen van zijn magere salaris. Yakamoz Karakut, een gymnasiaste uit Hamburg leest een open brief voor waarin ze wijst op de grote studiedruk, die haar leven kapot maakt. Sattelberger wijst op de noodzaak van structurele veranderingen om niet vast te lopen.

Pablo Pineda Ferrer speelde de hoofdrol in Yo, También. Hij was de eerste persoon met het syndroom van Down die pedagogiek en psychologie studeerde en predikt liefde tegen de angst in. In zijn vrije tijd geniet hij van voetbalwedstrijden in het stadion.

Robinson zegt tenslotte dat mensen veranderen als ze hun talenten kunnen ontwikkelen. Hij ziet een vergelijking met de dorre woestijn in Death Valley waar, na regen, in het voorjaar van 2005 opeens bloemen gingen bloeien.

Hier de Engelse trailer die begint met uitspraken van Ken Robinson, hier nog een Ted lezing van hem met als onderwerp dat scholen de creativiteit van leerlingen doden, hier een stukje over Yakamoz Karkurt, hier mijn bespreking van Yo, También.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen