Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 13 januari 2017

Recensie: Dagboek van een oude dwaas (1987) , Junichiro Tanizaki


Impotentie voor grootvader geen reden om niet naar schoondochter te verlangen

Aan het eind van zijn leven schreef Junichiro Tanizaki Dagboek van een oude dwaas, een roman in dagboekvorm die veel verraadt over de persoon Tanizaki zelf. De 77 jarige hoofdpersoon, impotente Tokusuke is ziekelijk en probeert zijn levenslust in stand te houden met avances naar zijn schoondochter Satsuko, een voormalig nachtclubdanseres, die met haar man en kind op de bovenverdieping van hun huis in Tokio woont.

Op de gebruikelijke bedachtzame wijze licht de hoofdpersoon de lezer in over diens levensgevoel. Zijn lichamelijke staat is niet zo best. Hij heeft veel last van zijn hand, waardoor hij soms zelfs niet in zijn dagboek kan schrijven. Door een korset rond de hals zou de pijn in zijn hand kunnen verminderen, maar anderzijds voedt de pijn zijn libido 29. Daarom slikt hij medicijnen en laat hij zich injecties toedienen door verpleegster Sasaki die niet van zijn zijde wijkt. Een nieuw soort therapie waardoor men de betrokken wervel lam legt werkt in zijn geval niet, waarop hij besluit om toch maar een graf uit te gaan kiezen. Dood zijn is niet erg, maar lijden wil hij liever niet.

Zijn schoonzus Satsuko is niet voor een gat te vangen. Ze vindt het niet goed dat hij een koosnaampje voor haar heeft bedacht en scheldt hem daardoor uit. ‘120 U bent een verwend, achterbaks kind – wie denkt u dat daar intrapt?’ Satsuko heeft ook al een minnaar die ze tot ergernis van haar schoonvader af en toe bij haar thuis ontvangt. Op een kruiperige manier probeert hij een kus aan haar te ontfutselen. Hij geeft haar een hele dure ring om haar voor zich in te nemen, terwijl hij zijn andere dochter Kugako geen geld voor een groter huis wil lenen. Het geld dat hij voor een verbouwing gereserveerd had, gaat daar aan op. Zo ver gaat de hartstocht van de oude dwaas.

Het gemakkelijk leesbare verhaal culmineert zich rond het uitkiezen van een rustig plekje door de oude baas op een begraafplaats in Kyoto. Zijn verpleegster, Satsuko en Itsuko gaan met hem mee. Tokusuke wil dat Satsuko bij hem op de kamer slaapt. Dan kan hij zijn van te voren bedachte plan uitvoeren om een afdruk van haar voet te nemen die op zijn grafsteen gegraveerd moet worden. Dat komt er echter niet van. Satsuko vertrekt naar Tokio en Itsuko heeft kritiek op het geldverslindende gedrag van haar vader, waardoor hun relatie verstoord raakt. Aan het eind van de roman is nog een uittreksel opgenomen van aantekeningen van Itsuko naast die van de zuster en de ziekenhuisdokter. Die zijn echter vooral medisch van aard en brengen weinig verlichting. Het is duidelijk dat Tokusuke niet zonder maar ook niet met zijn schoondochter kan leven 184.  

In de roman wordt regelmatig terugverwezen naar ideeën die Tanizaki eerder in zijn leven in zijn ontwerp van een esthetica, genaamd Lof der schaduw verwoordde. Duidelijk zijn zijn conservatieve standpunten over het leven. Hij vindt dat het oude Tokio na de aardbeving van 1923 is verloren gegaan en dat het niets meer heeft van een cultuurstad als Kyoto. Hij ziet ook meer in de manier waarop vrouwen zich vroeger opmaakten dan tegenwoordig 88.

Hier mijn verslag van Lof der schaduw.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen