Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 27 november 2014

Simon Schama over nationalisme, Buitenhof, 23 november 2014



De huidige soep is te dun om mensen te voeden

In een tijd van afnemende tolerantie, oprukkend fundamentalisme en toenemend nationalisme, hebben we charismatische historici nodig die ons een ander verhaal vertellen. Niemand die dat beter kan dan Simon Schama. Afgelopen zaterdagmiddag sprak hij in het Nexus Instituut in Tilburg, een dag later deelt hij zijn visie met Marcia Luyten van Buitenhof.

Luyten vraagt hem wat hij denkt van Israel waar de conflicten tussen Israëli en Palestijnen weer zijn opgelaaid.
Schama die De geschiedenis van de joden (2013) schreef, denkt dat het op een religieuze oorlog kan uitlopen, hetgeen een ramp zou zijn, omdat de essentie van de onderlinge verhouding is dat men een gezamenlijke ruimte moet delen.
Politiek is voor hem de kunst van het mogelijke. Israël werd gesticht vanuit twee conflicterende motieven: een vluchthaven voor joden die in Oost-Europa niet langer getolereerd werden én als een land waar de belofte van de messias gold. Omdat die echter niet verscheen, bleef het godsdienstig motief op de achtergrond. Na de oorlog tussen Israël en de Arabieren in 1967 echter, werd dat motief steeds belangrijker. Schama vergelijkt het met de ontwikkeling in Noord Afrika, waar een islamitische sekte een bus vol passagiers aanhoudt, de islamieten laat gaan en anderen doodt. Het gaat erom dat verschillende geloven daar en elders leren samenleven, omdat er onvoldoende grond is om ieders voorkeuren te laten prevaleren.

Schama refereert aan de Republiek van de Zeven Verenigde Nederlanden, die uniek was omdat in die kleine staat te midden van monsterstaten godsdienstvrijheid gold. Men zag dat er een groter geheel was, namelijk de handel. Ook in Israël en Palestina werkt men met elkaar samen, bijvoorbeeld in de filmwereld.

Luyten gaat verder met de multiculturele problemen in Europa.
Schama zegt dat de immigranten een postkoloniale bevolking vormen en dat die zich niet, zoals het westen dacht, pijnloos liet invoegen in onze democratische samenleving, vooral niet omdat de beloningen van het kapitalisme zo ongelijk verdeeld zijn.

Luyten wil weten of een grotere economische gelijkheid een oplossing zou zijn.
Schama meent van wel. Volgens hem begrijpt de meerderheid van de immigranten het idee van pluralisme dat wij in het Westen kennen.

Luyten vraagt waarom de normen dan door radicale jongeren overtreden worden.
Schama meent dat dit spannend is, vooral met de sociale media als blikvanger. Winkelen of participatie in een banaal en leugenachtig politiek systeem spreekt niet tot de verbeelding van van allochtonen die een sterk geloof hebben.

Luyten brengt het stamnationalisme ter sprake zoals dat opkomt in Schotland en Catalonië.
Schama stelt dat de kleine gemeenschap door de globalisering wordt weggedrukt. Regionale identiteit is belangrijk voor mensen. Voetbal kan daarbij belangrijk zijn. Daarnaast dienen we inhoud te geven aan onze pluriforme Europese identiteit. De economie overheerst nu de politiek. De soep is te dun om mensen te voeden. Daar is ander voedsel voor nodig. Verleiding voor IS moet gekeerd. Laat jongeren vechten voor tolerantie. Een historische blik is daarbij onontbeerlijk. Vandaar het pleidooi van Schama voor meer geschiedenis op televisie.

Hier meer over de lezing van Schama en een uitspraak die Rob Riemen aan hem ontlokte voor het tijdschrift van het Nexus Instituut: "Ik zie het als mijn taak met alle middelen die ik tot mijn beschikking heb, het besef over te dragen van wat het betekent mens te zijn. De geschiedenis draagt een tragisch masker. Als we de volledige complexiteit van wat de menselijke samenleving is, niet begrijpen, de manier waarop die zich gedraagt en datgene waartoe de mens in staat is, dan begrijpen we niet goed wat er op het spel staat en welke strijd er gaande is. Het eervolle aan mijn werk als historicus is dat je een horzel bent, een doorn in het oog van de zelfgenoegzamen en de machthebbers." 

P.s.  Een dag later lees ik in de krant dat het Israëlische kabinet het joodse karakter van Israël bij wet wil vastleggen. Dat is nou precies waar Schama tegen waarschuwde. In een land waar Arabieren een vijfde deel van de bevolking uitmaken, kan dat alleen maar leiden tot nog meer spanning tussen de Arabische Israëliërs en de Palestijnen.Nog een dag later lees ik dat het kabinet de stemming over het besluit een week heeft verdaagd, niet zozeer vanwege de maatschappelijke spanningen die het zou opleveren, maar gezien de onrust erover binnen het kabinet zelf.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen