Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



dinsdag 13 december 2016

Eurotopia, Tegenlicht, 11 december 2016


Uitweg uit wurging door de superstaat

Regisseur Britta Hosman schiet midden in de roos met een reportage over de energieke en intelligente filosofe Ulrike Guérot (1964), die jarenlang onder Jacques Delors in Brussel werkte en zag dat de Europese Unie steeds meer aan elan verloor. Dat zette haar aan het denken over een Europese Republiek waarin de nationale staten verdwijnen en zo’n vijftig regio’s de dienst uitmaken. Goed nieuws voor de toekomst dat wel door wat meer enthousiasme door Hosman onthaald had mogen worden. Het zou mooi zijn als de linkse partijen haar idee zouden omarmen. Uiteindelijk eens een uitweg uit de wurging door de superstaat, zoals eerder in Het Filosofisch Kwintet voorgesteld door literair historicus Joep Leerssen.

Het mooie van de ideeën van Guérot, zoals verwoord in haar boek Waarom Europa een republiek moet worden, is dat ze dat klachten van veel burgers serieus neemt en daardoor het populisme haar aantrekkingskracht ontneemt. Tegelijk blijft het idee van Europese samenwerking op monetair, parlementair en economisch gebied intact. Daarnaast wil ze dat er ook eenheid op juridisch gebied komt. Ze stelt dat die in onze moderne wereld onvermijdelijk is, ook al zijn er tendensen die duiden op afbraak van een vrij verkeer en een verschansing achter nationale grenzen. Guérot wijst op denkers uit de dagen van het begin van de vorige eeuw die erop wezen dat de vrijheid die wij in Europa bezitten, opeens verdwenen kan zijn. Dan zien we terug op De wereld van gister zoals de postuum uitgekomen boektitel van Stefan Zweig uit 1944 luidde. Daarin beschreef hij vanuit Zuid Amerika de herinneringen van een Europeaan.

Hosman filmt Guérot rond een toespraak aan bankiers in Wenen, die graag van haar horen hoe hun zaken straks na de ineenstorting van de Europese Unie doorgang kunnen vinden. Ze vertelt hen dat de vredesmissie, die na de Tweede Wereldoorlog het oogmerk van de samenwerking was, niet meer overtuigt. De drie grote landen in de EU, Duitsland, Frankrijk en Italië, verschillen van inzicht over de monetaire politiek en aan de randen in het oosten wordt, zonder dat Brussel daar veel tegenover stelt, gezaagd aan de democratische uitgangspunten. Ze stelt tegenover de uitspraak van Merkel dat de euro van belang is voor het voortbestaan van de unie dat juist met in stand houden van de euro de democratie het loodje legt. Het populisme dat aan de unie knaagt is een vertraagde reactie op de politiek die na de financiële crisis gevoerd is. Technocraten namen de macht over, het volk bleef monddood achter.

Terwijl ze op haar hotelkamer yoga doet, vertelt ze over haar interesse die ze vanaf haar jeugd in de politiek had. Ze woonde in Bonn, toen daar in 1986 de Europese Akte ondertekend werd. Op haar 23ste studeerde ze in Parijs en werd daar verliefd op een Fransman met wie ze trouwde. Europa raakte daardoor geïntegreerd in haar leven. Guérot stelt een Neudenken voor, hetgeen voor mensen die in het systeem werken, niet zo gemakkelijk is. Ze wil de organisatie omvormen van top down naar bottom up, waardoor de burgers zich beter met de republiek kunnen identificeren. Ze gaat ook naar Brussel om het parlement toe te spreken en hoopt dat men haar ideeën daar omarmt. Europa is uniek in de wereld wat haar sociale model betreft en dat moet zo blijven. De waarden van de Franse revolutie laten geen ruimte voor de roep om steeds meer veiligheid en controle, die tot verdere verstarring leiden. Ze hoopt dat anderen haar schets voor een alternatief Europa, dat uit de vermolmde unie zal moeten verrijzen, verder zullen invullen. Wellicht kan Tegenlicht voor de Nederlandse parlementsverkiezingen nog wat ondernemen om linkse politici over haar initiatief te horen. Sociaal democraten en socialisten zijn de eersten om internationale waarden uit te dragen.   

Hier meer informatie op de site van Tegenlicht, hier over de bijeenkomst in Pakhuis de Zwijger, morgenavond, onder andere met Ulrike Guérot, hier de uitzending van Het Filosofisch Kwintet uit 2013 over Identiteit en Europa.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen