Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 15 december 2016

A.S. Byatt over Pauw & Wijnrank, VPRO Boeken, 4 december 2016


Europese schrijfster met aandacht voor het ambachtelijke.

A.S Byatt is uitgenodigd in VPRO Boeken omdat ze in Nederland is voor de uitreiking van de Erasmusprijs voor haar Life writing. Jeroen van Kan vraagt haar meteen maar wat ze daarvan denkt.
Byatt (Sheffield, 1936) is opgetogen over de toekenning van deze prestigieuze prijs, te meer omdat die meestal aan wetenschappers en filosofen wordt toegekend. Ze krijgt zelf gewoonlijk literaire prijzen, maar waardeert het zeer dat ze zo’n Europese prijs te beurt valt. Ze voelt zich Europeaan en een Europees schrijfster en is blij als zodanig gekarakteriseerd te worden. Ze las altijd al het werk van Proust, George Eliot en Thomas Mann en staat in hun traditie. Zij hebben, anders dan bijvoorbeeld Faulkner, haar blik verruimd. Hoewel ze zelf Amerikaanse literatuur gedoceerd heeft, staat ze verder af van de Amerikaanse traditie, die zich afvraagt wat het inhoudt een Amerikaan te zijn. De Europese traditie heeft meer banden met de klassieke oudheid en gaat over het leven, de taal en over ideeën. Haar docent klassieke talen wist veel van technische aspecten, maar had weinig gevoel voor poëzie.

Van Kan gaat verder over Pauw & Wijnrank, dat gaat over twee kunstenaars die voor de Nederlandse lezer niet meteen bekend zullen zijn, namelijk de Engelsman William Morris en de Italiaan Mariano Fortuny. De eerste was een socialist, beeldend kunstenaar en dichter, de tweede een ontwerper in de jaren twintig van de vorige eeuw.
Volgens Byatt bleken de twee kunstenaars verbonden met elkaar te zijn, zoals zo vaak gebeurt in haar studies en haar romans. Op basis van notities die ze a la Coleridge maakt, stuit ze vaak op dit soort verbanden. Morris en Fortuny hebben twee heel verschillende karakters, maar zijn geweldige ontwerpers, verkopers en uitvinders.

Van Kan begint over het feit dat Morris helemaal niet van Wagner hield terwijl dat volgens de typering niet logisch is.
Byatt antwoordt dat de lichtgeraakte Morris, anders dan Fortuny, de muziek van Wagner niet begreep en daar verder ook geen moeite voor deed. Fortuny ontwikkelde een sterk gevoel van vorm en kwam tot Wagner vanwege diens teksten.

Van Kan stelt dat Byatt met het ouder worden ook meer aandacht voor haar ambacht krijgt.
Byatt ziet tegenwoordig beter wat schrijven inhoudt. Net als Morris en Fortuny heeft ze het met vallen en opstaan geleerd. Ze is overstapt van het beschrijven van gevoelens tot het beschrijven van wat ze glorieuze menselijke producten noemt.

Van Kan begint over de traditie waarop Fortuny voortbouwde.
Volgens Byatt werd hij geïnspireerd door zijn voorgangers, zoals ook Morris de druktechniek verder ontwikkelde. De nauwe verhouding tussen wetenschap en kunst speelt een belangrijke rol in haar werk. Byatt verdiepte zich in wetenschap. Ze las George Eliot na haar studie, net als Romeinse schrijvers.

Van Kan roert de kwestie rond het autobiografisch schrijven aan.
Volgens Byatt schrijft ze niet autobiografisch, maar gaat alles wat we schrijven over onszelf. Het feit dat we anderen niet kennen, houdt hen interessant.

Tenslotte gaat het nog over de Brexit, die door Byatt betreurd wordt. Volgens haar willen veel Britten liever bij Europa blijven en zetten zij zich, meer dan vroeger, ervoor in om een positieve identiteit te versterken tegen de muur die opgericht wordt. 

Hier een recensie van Pauw & Wijnrank door Liliane Waanders op de site Hanta met daarnaast ook enkele interessante links.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen