Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 8 augustus 2016

Something better to come (2015), documentaire van Hanna Polak


Een moeras waar men ingezogen wordt

De Poolse documentairemaakster Hanna Polak is begaan met mensen aan de onderkant van de samenleving. Ze ging af en toe naar de vuilnisbelt van Moskou, op twintig kilometer van het Kremlin om medische bijstand te verlenen aan mensen die daar illegaal woonden. Aldus ontstond het idee om een portret te maken van de Russische Yula dat met haar moeder op de grootste vuilnisbelt van Europa probeert te overleven. Dat loopt over een periode van veertien jaar.

Anders dan de documentaire Dusty bin dreams (2014) die gefilmd werd op de grootste vuilnisbelt van Oost Afrika in de buurt van Nairobi, is er op de vuilnisbelt van Moskou geen enkele organisatie. Men overleeft daar zo goed mogelijk, tegengewerkt door de bevolking die hen buitensluit, de politie die de hutten vernietigt en gehinderd door de sneeuw en de kou die alleen met wodka kan worden uitgebannen. Op die vuilnisbelt woont Yula met haar moeder Tanja. Ze zijn er heen gegaan omdat hun man en vader er werkte, maar die werd opgepakt omdat hij zich niet kon identificeren. Toen hij een maand later terugkwam was hij zwaar vermagerd, leed aan tuberculose en stierf, waarmee alle perspectief voor de moeder en Yula verdween, zoals duidelijk blijkt uit de wanhopige beelden in de documentaire.

Polak ontmoet Yula voor het eerst als ze tien jaar is of in ieder geval begint ze dan clandestien te filmen. Het is het jaar dat Poetin als president wordt ingehuldigd, zoals we vernemen op de radio die aan staat in een ruimte waarin zich jonge bewoners waaronder Yula bevonden. Het valt meteen al op dat het jonge meisje rookt. Ze zegt tegen Polak dat het leven haar niet bevalt en dat ze graag zou willen dat haar moeder niet zou drinken. De twee hebben meteen een goede band.  

Vervolgens zien we Yula twee jaar later. Opvallend zijn haar heldere ogen. Ze schilt aardappelen om te bakken maar wil het teveel aan olie uit de koekenpan halen omdat ze denkt dat ze daardoor niet bruin worden. Een man maakt met pallets en kleden een hut. Later valt er sneeuw. Een jaar later heeft moeder Tanja kritiek op Poetin. Ze is niet bang om die in het openbaar te uiten. Bizar zijn de menselijke schedels die in de sneeuw liggen. Een man vertelde eerder dat hutten in de fik gestoken worden, maar ik kan me ook voorstellen dat er mensen zijn die zich dooddrinken. Het is een van sterke elementen uit de documentaire dat Polak niet teveel uitlegt.  

Op haar veertiende betreurt Yula de dood van haar vader. Als hij nog had geleefd hadden ze in een huis gewoond. Ze neemt een slok wodka om het verlies niet te voelen en blondeert haar haren. Het is een treurig feit dat Tanja verkracht wordt. Yula spreekt over een moeras waar ze ingezogen wordt. Twee jaar later is ze zelf zwanger en nemen de zorgen navenant toe. Haar grootvader wil haar niet in huis hebben. Deze alcoholist is erg naar tegen haar en slaat haar ook. Na de bevalling staat Yula haar kind af. Zonder om te kijken loopt ze het ziekenhuis uit. Gelukkig keert de toekomst zich ten goede. Op haar 21 ste hoort ze over een bedrag dat op hun naam staat waarmee ze een appartement kunnen kopen.

Polak besluit met beelden van bellen blazen in de flat, waarin de inmiddels24 jarige Yula met haar nieuwe dochtertje, haar vriend en moeder wonen. Dat is een tegenhanger van de bellen die in het begin van de documentaire geblazen werden door een meisje op het Rode Plein. In de buurt was een kermis, de afgedankte spullen waaronder een pop, werden na afloop met een vrachtwagen naar de vuilnisbelt gebracht, waar het verhaal van Yula begon. Met die bellen loopt de documentaire mooi rond.

Hier de trailer op vimeo, hier mijn bespreking van Dusty bin dreams, waarin ik verwijs naar andere documentaires over hetzelfde onderwerp.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen