Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 6 augustus 2016

Hiroshima the real story (2015), documentaire van Lucy van Beek


Vernietigende atoombom niet nodig geweest

De Britse documentairemaakster Lucy van Beek legde de voorgeschiedenis van en de verschrikkelijke gevolgen van het afwerpen van een atoombom op Hiroshima, inmiddels 71 jaar geleden, vast. De documentaire wordt daarom ook wel Hiroshima, the aftermatch genoemd. Het was de eerste atoombom die tot ontploffing werd gebracht op een mooie maandagochtend in augustus in een stad die tot leven kwam hetgeen meteen al het leven kostte aan 80.000 inwoners. Daarmee werd de Tweede Wereldoorlog beëindigd en gingen we een nieuw tijdperk binnen, het nucleaire, dat ons vandaag de dag in een houtgreep houdt, een menselijke samenleving onwaardig. Van Beek praat met nabestaanden over het neerkomen van de bom en schetst aan de hand van hun verhalen de ramp die de culturele stad Hiroshima trof, dat zich vervolgens als monument van vrede heeft ontwikkeld.

Van Beek gaat eerst in op de aanloop tot de tragedie, die sterk te maken heeft met het superioriteitsgevoel van de Amerikanen, die de Japanners na de overgave van nazi Duitsland graag tot een nederlaag dwongen na de verwoesting van Pearl Harbour (zeg ik er zelf bij). Op de marinebasis Tinian in de Stille Oceaan waren piloten al aan het oefenen terwijl er, met uranium dat was overgevlogen uit Duitsland en dat in Washington State was opgewerkt, nog hard aan de bom werd gewerkt in Los Alamos. Roosevelt wilde graag dat de Verenigde Staten als eerste een atoombom hadden en Truman willigde zijn wens in. Gewone bombardementen hadden al veel verwoestingen gezaaid in Japan, maar de keizer scheen, ondanks de bereidheid onder de bevolking om vrede te sluiten, niet van wijken te willen weten. Onderhandelingen via de Sovjet Unie liepen op niets uit. De Amerikanen weigerden om de keizer een vrijgeleide te geven. De Amerikaanse hoogleraar Malloy betwijfelt of het gooien van de atoombom nodig was geweest. Wellicht had Truman zijn zinnen er al op gezet. De wetenschappers wilden eerst nog dat de gevolgen van de bom aan Japan gedemonstreerd werden, maar daar kwam niets van. Het verzoek van Oppenheimer bereikte Truman niet.

Verschillende nabestaanden doen verslag. Een soldaat met een verminkt gezicht vertelt dat hij nog met zijn geliefde Reiko in een parkje kuste en dat hij haar nooit meer gezien heeft. Het luchtalarm in de stad ging die ochtend pas heel laat af. Dokter Hida die in een nabij dorp was om een kind een injectie te geven zag een sterke lichtflits en voelde de schokgolf toen de bom op 500 meter boven het centrum van de stad tot ontploffing werd gebracht. Hij zag een ring van vuur die zich tot een kolossale paddenstoelenwolk ontwikkelde, waarin roet en uraniumdeeltjes zaten die later als een giftige regen naar beneden vielen. Een Japanse piloot, die in de lucht was, werd opzij geblazen en zag later dat het stadscentrum weggevaagd was. Een jongen die met zijn moeder in een tram zat werd redelijk beschermd door het staal. Mevrouw Oka die in het militaire hoofdkwartier werkte, kwam uit de schuilkelder en zag alleen mist door het radioactieve gas en daarna een vuurzee. Dokter Hida zag mensen van wie de huid weggesmolten was en richtte een noodhospitaal in maar kon weinig doen omdat hij niet wist wat er precies gedaan kon worden. De soldaat vertelt over de hulp die het leger gaf. Duizenden eerder geëvacueerde kinderen waren in paniek over hun ouders. De Amerikaanse piloten werden gedecoreerd, in Japan probeerde men de ramp stil te houden. Een jongen die terugkwam met zijn oma in de stad, kan geen woorden vinden voor hetgeen hij zag. Hij ruikt nog de stank en de misselijkheid komt weer op. Een toenmalige schoolmeisje vertelt ook over de stank die de lijken verspreidden voordat ze verbrand werden. De Verenigde Staten maakte luchtfoto’s om het resultaat in beeld te brengen.

Langzaam pakte Hiroshima het leven weer op. De Amerikanen kwamen om poolshoogte te nemen. Oka vreesde dat ze de meisjes zouden meenemen, maar ze kwamen alleen om de verwoestingen te bekijken. Na hun vertrek nam de wetteloosheid toe. Er werd geplunderd en veel weeskinderen stierven van de honger. De maffia verkocht jonge meisjes aan de prostitutie. De verdere gevolgen waren niet minder ernstig. De jongen uit de tram kreeg last van haaruitval. Zijn moeder ging dood evenals zijn jonge zusje dat borstvoeding gekregen had. Velen bezweken vroeger of later aan de gevolgen van de straling. De Amerikanen probeerden dit geheim te houden, waardoor artsen gehinderd werden in het vinden van een goede behandeling. Een Australische journalist bracht de feiten naar buiten, waarna generaal Leslie Groves op het matje moest komen. Er volgde een militair onderzoek, waarbij de Japanse slachtoffers volgens de dokter slechts als proefkonijnen dienden. Een Amerikaanse film over de verwoestingen werd dertig jaar opgeborgen. Men probeerde de beeldvorming te sturen, maar na het verschijnen van et boek Hiroshima (1946) van journalist John Hersey kon men de gevolgen van de ramp niet ontkennen. De Amerikaanse regering sprak echter van een noodzakelijk kwaad. Amerikaanse wetenschappers deden onderzoek naar de gevolgen van straling, maar helpen de slachtoffers niet, zoals Koko Konda vertelt, die dertien jaar oud was toen ze door de straling getroffen werd. Ze moest halfnaakt op het podium van een collegezaal haar verwondingen laten zien. Andere Japanners hadden een afkeer van een hibakusha, zoals een slachtoffer van straling genoemd werd. De vader van Koko ontmoette later in een amusementsshow piloot Lewis die de bom gooide en gaf hem een ongemakkelijke hand. Er waren inmiddels nieuwe vijanden die met een dreiging van kernwapens op afstand gehouden moesten worden.

Hier meer informatie op Wikipedia over Sadako Sasaki, een hibakusha die twee jaar oud was toen de bom viel, duizend kraanvogels vouwde en tien jaar later aan de gevolgen van straling overleed.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen