Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 29 augustus 2016

Andrea Maier, Zomergasten, 28 augustus 2016


Hoogleraar veroudering bruist van leven

De jonge hoogleraar veroudering Andrea Maier (1978) is ervan overtuigd dat we langer kunnen leven en ruim boven de honderd kunnen worden. Ouderdom is namelijk een ziekte die uitgebannen kan worden. Ze zet zich in om dit doel te verwezenlijken door middel van haar werk aan de VU en in een academisch ziekenhuis in Melbourne. Blijheid staat aan de basis van haar onderzoek, die wordt ingegeven door een bijzondere jeugd.

Maier werd geboren in Duitsland, studeerde medicijnen en kwam naar Nederland omdat ze hier haar ideeën in praktijk kon brengen. Haar vader was ook arts. Hij was met veel moeite uit de DDR gevlucht en kwam in Sleeswijk Holstein de moeder van Maier tegen. Hoewel hij zich een aantal jaren sterk inzette om zijn dochter een goede jeugd te bezorgen en haar in cultuur te drenken, verdween hij op haar achtste omdat de trauma’s rond zijn vlucht hem te veel werden. Het is bewonderenswaardig dat Maier niet boos is op zijn vertrek maar dat ze dit met veel begrip geaccepteerd heeft en met blijheid terugkijkt naar hetgeen hij voor haar betekend heeft. Later op de avond vraagt Thomas Erbrink nog over haar moeder die op haar 53ste aan een hersenbloeding overleed. Ook dat gemis lijkt haar niet echt te deren, mogelijk omdat ze ook daar los van staat.

Maier was al eerder te zien in de documentaireserie De volmaakte mens (2015) van Bas Heijne. In de tweede aflevering komt ze aan het woord, net als gerontoloog Audrey de Gray, die eerder in de computerwetenschap werkte maar overstapte naar de biologie omdat hij vond dat men daar weinig deed om veroudering tegen te gaan. In een vraaggesprek met een kritische journalist van de BBC vertelt hij dat de mens duizend jaar oud kan worden en zelfs onsterfelijk. Maier wil zo ver niet gaan. Ze vindt 130 voorlopig al een mooie leeftijd. Dat zou voor iedereen op een gezonde manier haalbaar moeten zijn.  

Maier had een internationale carrièrevrouw kunnen worden die alleen oog heeft voor haar eigen onderzoek en verder niets van doen heeft met de wereld, maar door haar achtergrond als arts is ze zeer begaan met de oudere mens. Vandaaruit waardeert ze het zeer dat jonge mensen behoeftige ouderen in verpleeghuizen met liefde verzorgen. Ze stelt het individu boven de gezondheidsleer, zoals we zien in een mooi fragment uit La vie devant soi (Mizrahi, 1977) met Simone Signoret als de joodse Madame Rosa, die prostitués opvangt en aan het eind van haar leven liever thuis sterft. De mantelzorg is prima als men daarvoor kiest, zegt Maier heel wijs. Bij haar geen verplichtingen.

Haar geloof in de medische wetenschap laat onverlet dat hier schaduwzijden aan zitten. Aan het eind van de avond doet Maier die wat gemakkelijk af in een vergelijking met een autofabrikant die ook niet verantwoordelijk is voor files. Je zou toch kunnen denken dat ze meer oog zou hebben voor de ethische kanten die met haar onderzoek te maken hebben.

Die hadden ingebracht kunnen worden door Erdbrink, maar die komt in het verhaal geheel niet voor. Hij is iemand die de fragmenten aankondigt en er verder het zwijgen toe doet, ook al biedt Maier hem voldoende mogelijkheden om met haar van gedachten te wisselen. Zoals over het belang van seks op de oude dag, te zien in de documentaire 69: liefde, seks senior (2013) van Menna Laura Meyer. Helaas had Erdbrink daar nog nooit over nagedacht. Hij racete daarom verder naar een fragment waarin zangeres Elisabeth Schwarzkopf een masterclass geeft aan een bekende Nederlandse sopraan. Maier weerspreekt na afloop gemakkelijk de kritiek die Erdbrink heeft op de strengheid van de diva. Als je iets wilt bereiken in je leven moet je er moeite voor doen.

Uit alles spreekt de ambitie van de vader om zijn begaafde dochter op een goede manier voor te bereiden op het leven. Hij kan dankbaar terugkijken op zijn inspanningen. Het was fraai om de verlegenheid van Maier te zien toen Johan Visser in de studio op zijn vingers een liedje voor haar floot, boeiend was een fragment over de kankercellen van Henrietta Lacks, waarover ik eerder hoorde in een radioprogramma uit 2013 over Famous tumors. Mooi was haar bloemjurk, grappig haar Duitse verbasteringen, alleen was er die haarlok, die ik steeds terug wilde schuiven.

Hier mijn bespreking van 69: liefde, seks senior, hier die van De volmaakte mens, hier die van Famous tumors.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen