Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



dinsdag 16 augustus 2016

Milosevic on trail (2007), tweedelige documentaire van Michael Christoffersen


Proces wordt vonnis

Voorafgaande aan de documentaire Milosevic on trail worden we ingelicht over de oorlog in voormalig Joegoslavië die aan 125 duizend mensen het leven kostte en drie miljoen mensen op de vlucht deed slaan. In 1993 werd het Joegoslavië tribunaal in Den Haag opgericht, in 2001 begon het proces tegen Slobovan Milosevic, de vroegere president van Servië. Het was voor de eerste keer dat een voormalig staatshoofd terecht stond en het werd het langste proces dat het tribunaal voerde. In het eerste deel van de documentaire komt de oorlog tegen Kroatië aan de orde, in het tweede deel die tegen Bosnië en Kosovo.

In februari 2002 is de eerste procesdag onder leiding van rechter May. Hoofdaanklager van het Joegoslaviëtribunaal Carla del Ponte voert eerst het woord en daarna volgt een betoog van twee dagen van aanklager Geoffrey Nice. Milosevic voert zelf de verdediging en wordt buiten de rechtszaal bijgestaan door advocaat Dragoslaw Ognjanovic en door een zogenaamde vriendengroep die de zaak vanuit de kant van Milosevic op de voet volgt.

Milosevic bestrijdt vanaf het begin de rechtmatigheid van het proces. De aanklagers hebben veel getuigen opgeroepen om de nodige bewijskracht te leveren, maar dit blijft gedurende het hele proces een moeilijk punt omdat daarmee het proces steeds meer uitdijt. Om het proces te vertragen ondervraagt ook Milosevic, als hij tenminste niet ziek is, veel getuigen. Hij vecht alles aan hetgeen tot veel procedurele kwesties leidt. De Amerikaanse waarnemer Wallace vertelt over een massagraf in Kosovo maar Milosevic zegt dat dit in scène gezet is.   

In juli heeft Milosevic hard rust nodig. Nice bezoekt Kroatië en stelt zich op de hoogte van misdaden tijdens de inname van Vukovar en de daarbij voorkomende massaexecuties. Hij ziet dat het hoofdkwartier van de paramilitaire groepering van Arkan en die van het leger dicht bij elkaar lagen. Er is een filmfragment waarop Arkan zegt dat zijn organisatie geen gevangenen maakt maar tegenstanders meteen doodt. Het is de vraag of Milosevic hiervan op de hoogte was. Arkan kan daarover niet meer ondervraagd worden want die leeft niet meer. Er is nieuw bewijs over de samenwerking tussen de paramilitaire Rode Baretten en het leger. Een Servische legerkapitein getuigt dat Milosevic de paramilitaire groep oprichtte, maar tijdens het kruisverhoor door Milosevic ontkent hij dat weer. Hij zegt, tot teleurstelling van Nice, dat zijn eerdere verklaring verkeerd vertaald is. Nice neemt een risico door Markovic, het hoofd van de veiligheidsdienst, op te roepen. Zijn getuigenis over de moord op Albanezen is tegen Milosevic gericht maar tijdens het kruisverhoor toont hij zich weer loyaal aan de president.

Nice wil meer tijd om het bewijs rond te krijgen. Hij krijgt daarvoor honderd dagen. De anonieme getuige a decharge, die zich later bekend maakt als Babic, vertelt over telefoongesprekken tussen Karadic en Milosevic, die schadelijk voor de laatste zijn. In november laat Milosevic verstek gaan wegens ziekte. Nice zegt dat Milosevic in de slachtofferrol kruipt. Hij komt zelf in tijdnood omdat Servië benodigde documenten niet op tijd levert.

In maart 2003 wordt in Belgrado minister Djindjic vermoord. Het lichaam van de vroegere president Stambolic werd gevonden in 2000 en Mira de vrouw van Milosevic werd daarvoor in van beschuldiging gesteld. De moord op Djindjic maakt volgens de rechter geen deel uit van de zaak tegen Milosevic, die steeds trager vordert.

In het tweede deel gaat het over de genocide in Screbrenica onder leiding van Mladic. Nice gaat naar een pakhuis in Kravica waar vele kogelinslagen in de muren naar het gruwelijke verleden verwijzen. Een anonieme getuige zegt dat Milosevic achter Mladic stond. De Amerikaanse generaal Wesley Clark hoorde dat Milosevic Mladic niet in de hand had. Milosevic zelf ontkent dat ze over Screbrenica gesproken hadden en dat hij nooit opdracht voor de genocide heeft gegeven. Nice vindt het moeilijk te begrijpen dat Milosevic niet eerder zijn steun aan Mladic introk.

Vanwege ziekte van Milosevic komt de uitvoerbaarheid van de zaak in gevaar. In februari 2004 trekt rechter May zich terug en wordt vervangen door Robinson. May sterft snel daarna.
Nice beperkt de getuigenverklaringen, omdat hij eraan twijfelt of de zaak ook tot een einde komt. Hij wil dat Milosevic zich laat vertegenwoordigen maar die gaat daarmee niet akkoord. Kay en Higgins uit de vriendengroep worden benoemd als vervangers van Milosevic maar trekken zich terug als Milosevic hen niet wil ontvangen.

In augustus gaat Milosevic in de tegenaanval. Hij houdt ultranationalisten verantwoordelijk voor de ontstane ellende en roept politicus Bulatovic op om te getuigen over de gebeurtenissen in zijn dorp in Kosovo. Vanwege de volgende afwezigheid van Milosevic weigert Bulatovic verder te getuigen, hetgeen hem een gevangenisstraf van vier maanden oplevert. Kay en Higgins vrezen in mei 2005, als men nog midden in Kosovo zit, dat het proces aan tijdsgebrek ten onder zal gaan. Ultranationalist Seselj zegt dat hij niet onder leiding van Milosevic stond hetgeen de laatste de kans biedt om zich als beschaafd persoon neer te zetten. Nice denkt erover om, gezien de gezondheidstoestand van Milosevic, het hof alleen een uitspraak over Kosovo te laten doen, maar Milosevic wil verder. Hij roept zijn stergetuige generaal Stevanovic op, die een goed woordje voor hem doet. Nice laat videobeelden zien van een vrouw die haar hele gezin kwijtraakte door moord en beelden van paramilitaire Schorpioenen die daarvoor verantwoordelijk waren. De hele film kreeg veel aandacht in Servië en leidde tot de berechtiging van misdadigers. Milosevic probeert de schade te herstellen, maar gedraagt zich als een wanhopige en wordt ook nog eens door Robinson bekritiseert. Nice noemt Milosevic een saboteur.

In februari 2006 gaat Milosevic in tegen de uitspraak van de dokter dat hij aan het proces kan deelnemen, maar hij geeft toch op. Op 5 maart hangt Babic zich in zijn cel op. Nice spreekt van een vreselijk lot dat de man droeg. Milosevic sterft door een natuurlijke doodsoorzaak. Hij wordt in Belgrado begraven. Zijn proces was zijn vonnis, zegt een journalist.

Volgens de aftiteling werd in 2006 bewezen dat Milosevic achter de moord op Stambolic zat. Markovic zit daarvoor in de gevangenis.       

Hier de trailer op vimeo.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen