Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 8 augustus 2016

Arjen Lubach, Zomergasten, 7 augustus 2016


Veelzijdig kunstenaar is de slaaf van zijn eigen opvattingen

Het valt niet mee om van Zomergasten een adembenemende televisieavond te maken. De vorlge week was presentator Thomas Erdbrink erg mat, wellicht door alle druk op zijn schouders vanwege de vele publiciteit rond zijn gast Abou Jahjah, gisteravond was Erbrink beter in vorm en zelfs in staat om tot een gesprek te komen, alleen liet zijn gast Arjen Lubach het afweten. Het is de vraag hoe het komt dat een creatief mens die veel in zijn leven heeft meegemaakt niet in staat is om daarover wat dieper in te gaan naar aanleiding van zelfgekozen televisiefragmenten. Zal dat toch te maken met een scherm dat Lubach om zich heen zet na de dood van moeder op twaalfjarige leeftijd? In ieder geval maakte het hem niet tot een geschikte Zomergast en sleepte de avond zich naar het einde.

Het begon nog wel aardig met de vraag van Erdbrink welk onderwerp uit het daarvoor uitgezonden NOS Journaal Lubach zou uitlichten in zijn televisieprogramma Zondag met Lubach. Dat zou toch de massabetoging zijn die Erdogan zelf georganiseerd had (en die mij sterk herinnerde aan de jaren dertig in Duitsland). Daarna volgde nog een fraai lied van Ede Staal over het Groningse platteland, waar Lubach zorgeloos maar wel als buitenbeentje opgroeide, hetgeen zijn latere fascinatie bepaalde voor mensen die op hun eigen wijze vorm geven aan hun leven. Na de School met de Bijbel in Lutjegast ging hij naar het gymnasium in Haren, waar zijn twijfel aan het geloof werd versterkt. Het atheïsme werd een levenshouding en een creatief beroep een mogelijkheid die hij in zijn jeugd in een juristengezin niet voorzien had.

Een fragment uit de film Garden state (Zach Braff, 2004) waarin een jongen wiens moeder net overleden is praat met een meisje dat haar hamster gaat begraven, zou kunnen leiden tot een boeiende gedachtewisseling over het menselijk lijden, maar Lubach komt niet verder dan te zeggen dat het vreselijk was toen zijn eigen moeder overleed. Zijn idee dat hij dat als ongelovige in het leven moet verwerken, riep bij mij de vraag op wat men dan doet als het tegenzit. Lubach lijkt zich te begraven in zijn werk om aan de pijn te ontkomen, hetgeen natuurlijk niet echt een oplossing is. Een sleutel voor zijn gevoel bood het allerlaatste fragment uit de documentaire De bitterzoete verleiding (Monique Nolte, 2007) waarin de ontwerper van chocolade eieren zijn ultieme wens uitspreekt om te vliegen.   

Een andere kant van Lubach is zijn uiterst liberale instelling, die hem vorig jaar de onderscheiding Liberaal van het jaar opleverde. Als rationalist vertrouwt hij op de wetenschap. Hij moet niets hebben van spirituele denkers als Deepak Chopra, paranormale mensen als Uri Geller of een alternatieve geneeswijze als de homeopathie. Hij bewondert de Deen Hans Rosling die de feiten boven water probeert te krijgen, maar zijn eigen middel om onwaarheden te ontmaskeren is de humor. Het satirische programma Zondag met Lubach is vooral uit op het laatste en dat tekent meteen de zwakte ervan. Zonder inhoud wordt de vorm leeg. Lubach ziet de mens vooral als een sensatie belust wezen. Een dieptepunt was een fragment uit The Aristocrats (Paul Proventa, 2005) waarin een komiek een zo smerig mogelijke grap vertelt. Lubach vindt het boeiend om de grenzen te verkennen, maar vergeet dat de vrijheid van meningsuiting ook een verantwoordelijkheid inhoudt.

Dat Lubach niet echt zichzelf durfde te tonen, werd duidelijk toen Erdbrink tijdens een gesprek over het schrijven opmerkte dat Lubach vaak wegkijkt. Zelf zei hij daarover dat het gauw intiem wordt en dat hij tijdens het schrijven in ieder geval een buffer om zich heen heeft. Wel ontroerend was het motto van Erwin Olaf in zijn roman Magnus (2011), dat erover gaat dat men naar huis wil als men thuis is, hetgeen een groot verlangen inhoudt om van het menselijk tekort af te komen. Het was jammer dat daar in het gesprek weinig van was terug te vinden. Lubach lijkt vooral de slaaf te zijn van zijn eigen opvattingen.

Hier de site van Arjen Lubach.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen