Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 3 februari 2013

Project Nim (2011), documentaire van James March



Treurig onderzoek van een onbezonnen wetenschapper

Welk kind heeft niet het verlangen zelf een aap als huisdier te hebben? In november 1973 schenkt chimpansee Carolyn in het Instiute for Primate studies in Oklahoma het leven aan Nim. Stephanie LaFarge, een studente aan Columbia University in New York, haalt hem na twee weken op. Ze werkt mee aan een project van Herbert Terrace om de taalontwikkeling van chimpansees te onderzoeken. De bedoeling is hem gebarentaal te leren. Terrace heeft Stephanie uitgekozen omdat ze een gezin en een groot huis met een tuin heeft. Nim is, anders dan een baby, hard en compact. Hij gilt en klampt zich aan haar vast. Ze behandelt hem als een kind en geeft hem borstvoeding. Haar dochter Jenny Lee is meteen verliefd op het beest. Haar man, een dichter, vindt het daarentegen vreselijk dat Nim zijn boekenkasten leeg haalt.

Terrace komt af te toe op bezoek. We horen dat Stephanie eerder een seksuele verhouding met hem had, maar volgens Terrace heeft die geen invloed op het onderzoek. Dochter Jenny Lee zegt dat niemand in het gezin gebarentaal kende, maar dat het wel lukte om Nim begrippen als eat, me, Nim, hug aan te leren. Nim voelt de emoties in het gezin goed aan, kan troosten, daagt de dichter uit en Stephanie onderzoekt of Nim last heeft van het Oedipuscomplex.

Omdat Terrace vindt dat het teveel een losgeslagen bende is in het hippiegezin, zet hij de achttienjarige studente Laura op het project. Ze wordt eerst babysit, maar neemt vervolgens de moederrol op zich. Nim gaat naar school en krijgt een leerplan. Stephanie ziet niets in een talige opvoeding. Daarom wordt Nim uit huis geplaatst. Dochter Jenny Lee vindt het abrupte afscheid hartverscheurend.

Terrace brengt Nim en Laura in september 1975 onder op een landgoed bij Columbia. Laura vindt het een sprookje. Nim kan door de tuin rennen en in de bomen klimmen. Hij vertoont geen negatieve reacties. Tussen Laura en Terrace klikt het ook. Hun seks staat volgens Terrace de wetenschap niet in de weg. Het verschonen van de luiers wordt wat moeilijk, daarom oefent Laura toilettraining met Nim.

Elke dag gaat Nim, inmiddels uitgegroeid tot een jonge chimp met een sterke kaak en slagtanden, naar Columbia. Docent Bill geeft taaltraining. Nim valt de arm van Laura aan, die 37 keer gehecht moet. Joyce, een andere docente, bijt hem in zijn oor nadat hij haar beet, waarna hij haar nooit meer beet. Nim is stapelgek op een kat. Na de verhouding van Laura met Terrace, gaat ze weg. Bill en Joyce nemen de opvoeding over. Andere leraren, zoals Renée waren gemakkelijk te vinden, zegt Terrace. Het klaslokaal was een cel, zegt Bill. Nim gebruikt het wc gebaar om eraan te ontsnappen. Hij wordt steeds slimmer, moeilijker en ontwikkelt zich ook seksueel. Hij maakt neukbewegingen, zegt Renée. Terrace gedraagt zich als een afwezige huisbaas.

Op 28 juli 1977 krabt Nim het gezicht van Renée open. Drie maanden zit ze met een open wond. Terrace is bang dat zij hem zal aanklagen en beëindigt het experiment. Het wordt tijd de gegevens te analyseren. Het Institute for Primal Studies in Oklahoma neemt Nim terug. Hij krijgt daar met een stroomstok. Student Bob neemt het voor Nim op. Hij brengt hem in contact met de vriendelijke chimp Mac, zodat Nim toch wat contact heeft. Bob brengt veel tijd door met Nim. De taalontwikkeling interesseert hem minder. Hij rookt marihuana met Nim en speelt met hem. Samen met chimp Lily krijgt Nim een baby. In 1979 vertelt Terrace aan NBC dat het onderzoek weinig had opgeleverd. Een serie gebaren is nog geen taalontwikkeling. Nim was een geniale bedelaar.Hij wist wat hij moest doen om iets lekkers te krijgen.

Vanwege financiële problemen wordt Nim in mei 1982 verkocht aan Lemsip, een laboratorium in New York om te worden gebruikt als testdier. Vetenair onderzoeker Mahoney geeft toe dat zijn behandeling niet humaan is. Advocaat Henry Herrmann leest in de Boston Globe over Nim en neemt hem aan als cliënt. Nog voor Nim in een kooi in de rechtszaal kan verschijnen, wordt hij in april 1983 verkast naar een ranch voor mishandelde paarden in Armory, Texas. Stephanie bezoekt hem daar. Ze stapt zijn kooi binnen en wordt door Nim wild heen en weer geslingerd. Jenny Lee zegt dat haar moeder blij mag zijn dat Nim haar niet doodde. Stephanie geeft toe dat het slecht was de menselijke kant van Nim te exploiteren. Na tien jaar gaat Bob bij Nim op bezoek. Lily is ziek en Nim alleen. Bob praat hem vanachter de tralies moed in. Nim sterft in 2006 op 26 jarige leeftijd aan een hartaanval. Terrace zou vervolgd moeten worden, denk ik.      

De documentaire werd gemaakt naar het boek van Elisabeth Hess. Hier de trailer. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen