Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 6 februari 2013

De kapitale kracht van geluk, Tegenlicht, 4 februari 2013


Moderne ondernemer zwengelt steeds nieuwe projecten aan

Ricardo Semler is een wonderlijk mens. Nadat hij het bedrijf Semco van zijn vader overnam en op democratische wijze reorganiseerde, trok hij zich terug uit de onderneming. Hij richtte zich op een nieuw project: het stichten van een school waar kinderen alvast de principes leren die in het bedrijf van toepassing zijn. Op dit moment is het bezig met een ander groot project: het dorp Mellos in de Braziliaanse binnenlanden, waar hij in de buurt een riant landgoed bezit, omtoveren tot een gemeenschap waarbij men op harmonieuze wijze samenleeft. De bouw van een exclusief hotel vormt de hoeksteen voor de economische activiteit. Voor de werknemers gelden dezelfde principes als in de fabriek. Omdat het afhangt van de mensen zelf hoe ze het werk in de praktijk georganiseerd wordt, wil Semler zich er niet teveel mee bemoeien. Hij geeft een slinger en anderen borduren erop voort. Semler zit aan het eind van de reportage in zijn landhuis, kijkt uit over het aangelegde meer en de bossen en rookt een dikke Cubaanse sigaar. Hij maakt een wat verloren indruk. Het is een opgave om stil te zitten, zegt hij. Hij overdenkt vaak welke afspraken hij kan afzeggen. Tegenlicht mocht zich gelukkig prijzen dat hij tijd voor hen vrijmaakte.

De documentaire begint met Semler in de kelder van zijn landgoed op een basgitaar. Hij was in zijn jeugd in de ban van de rockmuziek en wilde de vrijheid die eruit sprak overbrengen in het bedrijf Semco dat hij in de jaren tachtig van zijn vader overnam. De prikklok vond hij een onding. Dat moest anders kunnen. Hij ontsloeg een groot deel van het management, zette zijn familie uit het bedrijf en stelde een pedagoog aan om een organisatie op te zetten waarbij het niet uitmaakte hoe lang en wanner men werkte, zolang men maar op tijd de opdrachten klaar had. Een goede arbeidsprestatie heeft te maken met tevredenheid. We zien arbeiders die in hun hangmatten liggen omdat ze het tijd vonden voor een moment voor zichzelf. Ze zitten veelal aan computers te werken. Het bedrijf maakt grote industriële machines. Hun baas kennen ze niet of nauwelijks. Een sportmedewerkster doet lichaamsoefeningen tussen de bureaus, maar niet iedereen doet eraan mee. Men neemt zelf zijn beslissingen en men deelt ook in de winst. Nog een sterk punt om de betrokkenheid van het personeel te vergroten. Semler zegt dat de werknemer zich bij hem minder hoeft aan te passen. Hij schreef de internationale bestseller Maverick en geldt als een vooraanstaand figuur op het gebied van bedrijfsvernieuwing.

Semler kreeg het burgemeesterschap van San Paolo aangeboden, maar had een ander idee, namelijk om de school te ontdoen uit het straffe keurslijf. Kinderen moeten hun eigen interesses kunnen volgen, waardoor de nieuwsgierigheid geprikkeld wordt. De autonomie staat voorop. In de Luminarschool in Mellos worden deze principes in praktijk gebracht. De individuele benadering staat tegelijk in dienst van de gezamenlijke ontwikkeling. De meerderheid beslist wat ze wel of niet capoeira gaan doen.

Semler geeft een rondleiding over zijn landgoed in zijn golfwagentje, dat hij ook nog eens tegen een boom rijdt. Hij heeft zelf de architectuur ontworpen. Dat stelde hem in staat de architectonische wetten te vermijden. Zeven jaar geleden kreeg hij een ernstig auto ongeluk. In het zicht van de dood begreep hij dat hij jachtig leefde. Hij ging zich op wezenlijke zaken concentreren. Zijn vader deed een psycho-analyse bij Freud en hield zich niet met zijn zoon bezig, maar voor zijn moeder was hij, na zeven mislukte bevallingen, een oogappel. Ze gaf hem zijn zelfvertrouwen mee. Zelf is hij een aanhanger van Jung die oog had voor ongrijpbare energieën die in de wereld werkzaam zijn en waar je geen invloed op hebt.  

Je vraagt je af waarom Semler niet af en toe een kijkje neemt in de fabriek, op de school en bij het dorpsproject om te horen of de werknemers met zijn principes uit de voeten kunnen. Is de bedrijfsvoering niet een cosmetische operatie in een tijdsperiode waarin mensen mondiger worden en niet meer slaafs orders opvolgen? Winstdeling is een ander verhaal. In een andere economie zou dat het uitgangspunt moeten zijn. De opvattingen over kindgericht onderwijs zijn niet nieuw. De blik in de school was te kort om het experiment op waarde te kunnen schatten. En staat dat dure hotel niet er ver weg van het idee van harmonieus samenleven?

Hier meer over de uitzending.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen