Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 10 januari 2013

Recensie: Gouden bergen (2001), Herman Stevens


Financiële voorspoed is betrekkelijk

Vanuit de huidige economische en financiële crisis kijken we met verwondering naar de tijd, nog maar zo kort geleden, waarin de bomen tot de hemel leken te groeien, al zijn er nog steeds topbestuurders die zich niets aantrekken van de schaarste en hun zakken blijven vullen. Herman Stevens pinde in Gouden bergen de periode van economische bloei vast op het jaar 1999, waarin de beurskoersen alleen maar stegen en tegelijk ondergangsprofetieën de ronde deden. In het boek ziet hoofdpersoon Leo Donker regelmatig een komeet dichterbij komen.

Geld maakt niet gelukkig, zou het motto van het boek kunnen luiden. De van maatschappelijke plichten vrijgestelde Leo zwemt in het geld na een geslaagde biografie over zijn vader die vervolgens verfilmd werd, en weet niet hoe hij eraf van moet komen. Zijn vermogen groeit alleen maar aan, niet in de laatste plaats dankzij Max een patserige jeugdvriend die kennis  heeft van de financiële wereld. Jaarlijks schuift Max hem tijdens een etentje de jaarcijfers toe, die door Leo later ongezien in de la gelegd worden.

Stevens heeft een fascinerende manier van vertellen. In het begin van de roman jongleert hij op behendige wijze met een aantal elementen, die in de roman een rol spelen. Langzaamaan wordt het de lezer duidelijk hoe die samenhangen: de door Leo geschreven roman over de oorlogsbelevenissen van zijn vader, die tijdens de oorlog terugkwam uit een Duits kamp met een ongeladen pistool, het pistool zelf dat Leo na het overlijden van zijn vader op een Iers eiland als een kostbaar erfstuk bezit, de tijd die Leo na zijn boekpublicatie als expat in Los Angeles doorbracht, waarna hij enige tijd in Oud-Zuid verbleef om vervolgens te landen in Kralingen, zijn thuisbasis. Vanaf de hoogste verdieping van zijn flat kijkt hij uit over de Kralinger plas.

Daar verschijnt, als laatste en belangrijkste element, de knappe, geheimzinnige Olga. Onverwachts duikt ze als een geschenk op in zijn eenzame bestaan. Het blijft lang onduidelijk wat haar motief is om een verhouding aan te gaan met Leo, al vormt zijn geld een pré. Leo heeft niet veel op met Hollandse meisjes die een open boek zijn, maar lust wel pap van Olga. Dat maakt de schrijver tot vervelens toe duidelijk. Haar chocoladekleurige tepels en haar dikke zwarte haren worden er bij de lezer ingeramd. Olga wil een kind, maar Leo heeft zijn bedenkingen. ‘Hij ging Olga geen gouden bergen beloven.’ De titel heeft, anders dan verwacht geen betrekking op geld. 

Fraai wordt de afkomst geschetst van het dokterzoontje dat soms hard moest weg rennen voor de jongens uit de buurt. Met een getraumatiseerd vader, die huisarts was en wel eens met zijn pistool zwaaide als hij de naargeestige verhalen van zijn patiënten niet meer kon velen. Met een moeder, een gevluchte Duitse ballerina, die de oorlog wilde wegdansen. Leo was er om het gezin bijeen te houden, zo voelde het voor hem. De dood van zijn moeder betekende een klap van de jongen die op dat moment in Leiden voor arts studeerde. Hij stopte daarmee uit wroeging over zijn gedrag en gaf zijn leven uit handen. ‘Hoe langer je ermee door ging, hoe dichter je kwam bij de dag dat je je bul kon inlijsten en dan liep je de rest van je leven als een robot in een witte jas rond. Alweer een dokter Donker.’

Helaas zakt het verhaal weg na het flitsende begin. Er is veel herhaling. Olga blijft een poppetje met een mooi lijf en weinig inhoud. Het einde van de roman past in een film met de nodige spanning en actie, waarbij Leo met zijn beschadigde Mercedes een groentewinkel binnenrijdt. Geld maakt niet gelukkig. Alle voorspoed is betrekkelijk.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen