Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 6 oktober 2016

Paolo Ventura – de verdwijnende man (2015), documentaire van Erik van Empel


Fascinerende fotokunst van Italiaan met eenzame jeugd

Erik van Empel maakte in 2011 de documentaire Ruud van Empel, de onschuld voorbij dat over gemonteerde foto’s gaat. Hij bouwt hierop voort met een fascinerend portret van Paolo Ventura (1968), die de modefotografie opgaf om zich ook aan deze kunstvorm te wijden. Uit een soort innerlijke noodzaak, voortkomend uit beelden die hij in zijn jeugd had opgedaan en die hij verwerkt door er gemonteerde foto’s van te maken.

Van Empel begint in het eenvoudige huis in de Toscaanse heuvels dat de vader van Ventura in de jaren zeventig kocht om daar in stilte kinderboeken te kunnen schrijven en te illustreren. Zijn oma woonde daar ook en vertelde verhalen over de oorlog die zij in Milaan had meegemaakt. Paolo schminkt zich, kleedt zich als jood met een jodenster en neemt een foto van zichzelf met de zelfontspanner.

De expositie van zijn werk in Milaan is rumoerig in vergelijking met de stilte van zijn werkomgeving. Het is een omgeving waar hij controle over heeft, zegt hij. Hij wist nooit wat hij wilde worden en koos voor modefotografie, maar zijn hart lag daar niet. Hij kon zich daar niet in ontwikkelen. Omdat hij geobsedeerd werd door beelden van plekken in zijn hoofd, begon hij die in het klein van karton na te bouwen en daarna te fotograferen. Dat was precies wat hij wilde. Hij vond ergens modelsoldaatjes die hem herinnerden aan de oorlog die daar in de buurt had afgespeeld en daarmee was het hek van de dam. Een gemonteerde foto van hemzelf als soldaat sneed hij uit en dupliceerde hij tot een leger dat langzaam in de modder verdwijnt.

In New York praat hij met een uitgever over verlies, dat het onderwerp van zijn werk vormt. Zijn foto’s gaan, net als die van dat leger, over verdwijnen. De uitgever stelt voor dat een nieuw uit te geven boek begint met de opkomst in een koffer en dat hij daarin aan het eind ook weer verdwijnt.

Archiefbeelden tonen een jongen die weliswaar vrij was, maar net als zijn tweelingbroer Primo, erg onder de duim gehouden werd. De fantasiewereld was een mooie manier om daaraan te ontsnappen. Omdat Paolo zijn eigen tekortkomingen in zijn tweelingbroer weerspiegeld zag, moest hij wel iets verzinnen om anders te zijn. Paolo praat met Primo over hun jeugd. Ze verschillen in hun zienswijze of hun vader met hen speelde. In ieder geval wilde hij altijd winnen. Hun opvoeding werd met het ouder worden steeds meer een nachtmerrie.  

Paolo woont met zijn Amerikaanse vrouw Kim en zijn zoon in het nabijgelegen Anghiari. Samen brengen ze de jongen naar school. Paolo meet zijn zoon om te laten zien dat hij groeit. Hij zet hem ook vaak als figurant voor de camera (zie foto) en laat hem die ook bedienen. Op zoek naar details die levensechte portretten opleveren, bekijkt hij familiefoto’s van de jaren veertig. Hij struint markten af op zoek naar interessante voorwerpen.

Paolo zegt dat hij een verleden schept dat nooit heeft bestaan. Mensen zijn daarin eenzaam, maar hijzelf is ook graag alleen. Eerst werkte hij met poppen, daarna nam hij zichzelf als object. Hij heeft nooit het gevoel gehad dat er een plaats was voor hem in de wereld en daarom schiep hij een zelfgemaakte wereld die, zo tonen de foto’s, een prachtige is.

Hier de teaser, hier de site van de NTR met daarop ook een trailer, hier de site van Paolo Ventura, hier mijn verslag van Ruud van Empel, de onschuld voorbij.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen