Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



dinsdag 25 oktober 2016

De eerlijke onderneming, Tegenlicht, 23 oktober 2016


Klein duimpje tussen de economische reuzen

Regisseur Geert Rozinga verdiept zich in het feit of een eerlijke onderneming in de kapitalistische economie kan gedijen. Hij volgt daarom ontwerper Bas van Adel (zie foto), die graag een eerlijke mobiele telefoon op de markt wil brengen. De openhartige Van Adel is als een klein duimpje te midden van grote elektronica reuzen, maar strijdt dapper door.

Om inzicht te krijgen in het systeem van het fabriceren van een mobiele telefoon, zette Van Adel zelf het bedrijfje Fairphone op, dat zich ging bezig houden met het ontwikkelen van een eerlijke en duurzame mobiele telefoon, die volgens hem paradoxaal genoeg een persoonlijke verbinding tegen een onbekende achtergrond is. Om het mysterie te ontrafelen moest hij eerst het economisch systeem begrijpen. Milton Friedman legt dit in een videofilmpje uit aan de hand van een potlood. De onderdelen ervan komen overal vandaan. Van Adel concludeert dat de mensen die de onderdelen maken, vervreemd zijn van hun werk. Het gaat uiteindelijk allemaal om de prijs van het potlood. Van Adel is het niet oneens met de werking van de markt, maar wil dat de productie wel eerlijk en duurzaam tot stand komt.

Hij gaat naar Shenzhen in China waar smartphones uit elkaar gehaald worden als ze het niet meer doen, terwijl men daar in het Westen niet meer aan begint. Shenzhen is het centrum van de elektronica en heeft een sterke recycling cultuur, samenhangend met de vele kleine bedrijfjes die onderdelen van de telefoon maken. Om helemaal terug te gaan naar de bron reist Van Adel naar Oost Congo, waar de mineralen gewonnen worden die noodzakelijk zijn voor de productie van telefoons en computers. Vaak zijn de werkomstandigheden in de mijnen slecht, zoals we zien in de documentaire Blood in the mobile (2010) van Frank Piasecki Poulsen. Kinderarbeid komt vaak voor. Veel mijnwerkers sterven. Met het verdiend gelde wordt de oorlogsvoering gefinancierd, waarbij gedrogeerde kindsoldaten voor veel ellende zorgen. Van Abel wil dan ook mineralen uit mijnen waarin de mensenrechten geëerbiedigd worden.

Hij gaat naar KPN om te praten over samenwerking. Via crowdfunding zorgt hij ervoor dat mensen zijn project steunen. Hij gaat weer naar Shenzen om zich te laten informeren over de productie van de onderdelen. Vaak is het moeilijk te achterhalen hoe die tot stand komen. Hij zet daarom de Chinese Mulan Mu in, die stage doet in Nederland en zeer geïnteresseerd is in de ideeën van Van Abel. Hij leert dat het gemakkelijker vast te stellen is wanneer er oneerlijkheid in het spel is dan eerlijkheid. Hij kiest ervoor om de onderdelen niet te laten coaten, omdat dit gezondheidsproblemen voor de werkers oplevert en neemt voor lief dat de kleuren doorlopen.

Van Adel komt erachter dat alles draait om geld en de korte termijn. Dat kost hem tenslotte de nek. De mooiste scène speelt zich af tussen Van Adel en Mu, die inmiddels weg is bij zijn bedrijf en vertelt hoe het anders had gemoeten: meer concessies doen om te kunnen overleven. Van Adel wordt nog steeds gesteund door potentiële afnemers van zijn product en ziet zelf wel iets in The lone nut, een uitzonderingspositie in de commerciële wereld zoals de chocola van Tony Chocolonely.  

Hier meer over de uitzending, hier het filmpje van The lone nut, morgenavond napraten in Pakhuis de Zwijger met vier ondernemers waaronder Bas van Adel. Ongetwijfeld zal het daarbij ook gaan over de enorme goederenproductie, die afgelopen zondag tijdens de demonstratie tegen CETA op het Museumplein ook aan de orde werd gesteld. Een andere economie wil niet meer, maar beter en daar komt Van Adel dan weer in beeld.  

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen