Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 7 oktober 2016

FIlmrecensie: Ludwig (1972), Luchino Visconti


Het tragische leven van de koning van Beieren vol in beeld gebracht

Met de uitbeelding van het leven van Ludwig II, koning van Beieren tussen 1864 en 1888, verrichtte Luchino Visconti (1906-1976) een meesterprestatie. Dat geldt niet alleen voor de lengte die bijna vier uur bedraagt, maar ook door de prachtige aankleding en de stemmige muziek, die herinnert aan Death in Venice van twee jaar daarvoor. Daarnaast is ook het spel van de hoofdpersoon Helmut Berger fantastisch om te zien. Hij verandert langzaam van een knappe adolescent in een eenzame tobber.

Het verhaal begint als Ludwig negentien jaar oud is en vanwege de dood van zijn vader de troon moet bestijgen. Pater Hoffmann raadt hem aan om zich nederig op te stellen en de raad van zijn omgeving op te volgen, waarmee hij doelt op de ministerraad. Daarmee zal Ludwig op het eind van zijn leven in een zwaar conflict komen.

De kroning van Ludwig wordt met pracht en praal gefilmd. Zijn eerste daad is om Richard Wagner naar het hof te halen. Inmiddels heeft hij zelf een ontmoeting met zijn nicht Elisabeth, keizerin van Oostenrijk, mooi gespeeld door Romy Schneider. Ze kent hem van vroeger en raadt hem een huwelijk met haar zus Sophie aan. Ludwig is meer gesteld op Elisabeth en houdt haar voorstel af. In plaats daarvan geeft hij Wagner die inmiddels is opgedoken en bezig is met de opera Tristan en Isolde, financieel alle ruimte. Ludwig heeft een grote voorliefde voor cultuur en wil graag het bewustzijn van zijn volk verruimen.

De oorlog met Pruisen in 1866, die slechts zeven weken duurde, betekende een aderlating voor Ludwig. Hij was zelf tegen de oorlog en stuurde zijn broer Otto, die totaal ontredderd terugkwam en nooit meer de oude werd. Ludwig keert zich steeds meer af van de politiek en zondert zich af. Hij verlooft zich nog wel op aanraden van de met hem bevriende kolonel Von Dürckheim vanwege politieke redenen met Sophie maar tot een huwelijk zal het nooit komen. Ludwig heeft meer interesse in zijn mannelijke bedienden, zoals Richard Hornig. Josef Kainz, een acteur die hem vereert met een tekst van Didier, wordt de vervanger van Wagner die weggestuurd is omdat hij een relatie had met de getrouwde Cosina von Bülow.

Voorafgaande aan de scènes horen we, vaak van een van de ministers, hoe de vork in de steek zit. Het gaat daarbij vooral om het wanbeheer van Ludwig, dat in de loop van de tijd steeds erger werd. Hij liet kastelen bouwen om zijn eigen zucht naar schoonheid te bevredigen. Dat zien we terug in een bezoek van Elisabeth en Sophie aan Herrenchiemsee, Linderhof en tenslotte aan Neuschwanstein, waar Ludwig zich heeft opgesloten. Ludwig wil hen echter niet ontvangen. Hij hoort wel van Von Dürckheim dat hij onbekwaam is bevonden en dat de ministerraad naar hem toe is om hem te arresteren.

Ludwig neemt zijn maatregelen en laat de regeringsploeg arresteren voordat ze dat zelf kunnen doen. Von Dürckheim dringt erop aan dat hij naar München gaat om zich aan het volk te laten zien, maar Ludwig is daartoe niet meer in staat. Hij laat de ministerraad vrij en vertrekt onder begeleiding naar slot Berg aan de Starnberger See. Hij heeft daar huisarrest maar haalt zijn psychiater over om samen een wandeling te maken. Eerder al zinspeelde hij op een dood door verdrinking. Een bediende hoort twee schoten. Aan het eind zien we dat de lijken uit het water zijn gehaald. Volgens Von Dürckheim moet Ludwig eerst de psychiater en daarna zichzelf gedood hebben. Het is het eind van een tragisch leven van een man die zo graag meer cultuur voorstond. 

Vorig jaar verbeelde Steef de Jong op zijn eigen wijze het leven van deze tragicus die ook wel de sprookjeskoning werd genoemd. De humoristische eenmansoperette van De Jong is van een heel ander soort dan de film van Visconti en laat zien hoe verschillend de wegen kunnen zijn die bij hetzelfde doel uitkomen.

Hier de trailer van Ludwig, hier mijn bespreking van Death in Venice, hier mijn bespreking van de theatervoorstelling Ludwig door Steef de Jong.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen