Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 31 juli 2016

Filmrecensie: Birdman (2014), Alejandro Gonzáles Inarritu


Al te overdadige film ontbeert echtheid

Alejandro Inarritu lijkt na de fraaie sociaal drama’s Babel (2006) en Biutuful (2010) een andere weg ingeslagen en probeert met Birdman (2014) een groter publiek te bereiken. Hoewel de openingsbeelden van een leviterende man in onderbroek , die ook in het begin van de trailer te zien zijn, het nodige doen beloven, vooral ook omdat de man zich niet erg thuis voelt in deze wereld, is het vervolg erg over de top. Door het overvoeren van het publiek met allerlei invalshoeken (zoals real life drama) en subthema’s (zoals de vader dochter verhouding) wordt het tegendeel bereikt. In plaats van voldaan blijft het met een leegte achter. De surrealistische wending aan het eind die een tegenhanger vormt van de levitatie aan het begin, maakt de identificatie van de toeschouwer niet gemakkelijker. In de verte doet Birdman denken aan Der Himmel über Berlin (1987) van Wim Wenders, maar dan met veel meer gedoe. Het laat zien hoe de samenleving in dertig jaar is gedegradeerd, althans gezien door de ogen van de cinema, die zich richt op een gulzig massapubliek.  

Het verhaal gaat over een acteur die vroeger – ook in werkelijkheid - gevierd was als Batman - die in deze film Birdman heet - en die op oudere leeftijd opnieuw het publiek voor zich probeert te winnen met een stuk, gebaseerd op een verhaal uit de bundel van Raymond Carver met de intrigerende titel What we talk about when we talk about love (1981). De regisseur en acteur Riggan Thomson, gespeeld door Michael Keaton, krijgt echter zware concurrentie van een jonge veelbelovende acteur die Mike Shiner heet (Edward Norton), waardoor hij toch weer bakzeil dreigt te halen. Tussen de behoefte van Thomson aan erkenning en zijn val, die ook anders geïnterpreteerd kan worden, speelt zich een heleboel gedoe af, zoals ik dat in de eerste alinea noemde. Het feit dat de toeschouwer van de ene naar het andere wapenfeit gesleurd wordt, kan niet verhelen dat hij zich weinig betrokken voelt bij het verhaal.   

Tijdens de repetities is Riggan slecht te spreken over de invulling van de rol door acteur Ralph en schakelt hem uit met zijn telekinetische kwaliteiten. Actrice Lesley Truman (Naomi Watts) brengt haar vriend Mike in, die meteen hoog van de toren blaast en Sam, de labiele dochter van Riggan, met zijn lijf voor zich inneemt. Dat laatste wordt weer erg Amerikaans uitgevoerd, preuts en tegelijk opgeblazen, net als de latere vrijscène van de twee boven het toneel waar de repetities bezig zijn. Stuitend is de rol van recensente Tabitha Dickinson, die de voorstelling in The New York Times zal gaan afkraken met als reden de kritiek die ik in mijn eerste alinea op de film uitte. Het is natuurlijk heel vreemd dat een criticus niet inhoudelijk op de voorstelling ingaat, zoals Riggan ook opmerkt als hij haar aantekeningen inziet.

We hebben steeds meer te maken met de waardering die anderen aan onze prestatie geven, zoals Arjen Kleinherenbrink dat ooit fraai verwoordde in de documentaire Kinderen van het succes (2014). Ons succes wordt bepaald door wat anderen daar over zeggen. Daarmee is het onderscheid tussen echt en onecht vervaagd, zei Kleinherenbrink. In Birdman wordt met dat gegeven met hartenlust gespeeld, maar dat brengt ons geen stap verder bij een oplossing. Eerder leidt het tot verdere mystificatie. Hoewel de geoefende kijker nog de ironie achter het verhaal zou kunnen zien, blijft het resultaat cynisch van aard en helpt ons niet veel verder om tot meer inzicht of een gevoel te komen. In plaats van helderheid te bieden wordt zand in de ogen gestrooid. Het is te hopen dat Inarritu terugkeert naar zijn eerdere stijl en gezien de inhoud van The revenant (2015) ziet het daar ook naar uit.

Hier de trailer van Birdman, hier mijn bespreking van Biutuful, hier die van Babel. Hier mijn bespreking van Kinderen van het succes.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen