Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 3 juli 2016

De stem van de meester (2012), documentaire van Hester Overmars


De moeilijke weg van jongenssopraan naar countertenor

Documentairemaker Hester Overmars werd getroffen door de intense samenwerking tussen dirigent Geert van den Dungen en countertenor Oscar Verhaar. Die bestond al vanaf de tijd dat Verhaar in het Rotterdams Jongenskoor zat. Er zijn beelden van een solo optreden van Verhaar in Salt Lake City waarin hij in een matrozenpakje de oren streelt van de elf duizend aanwezigen. Interessant is de overgang van Verhaar naar het conservatorium waardoor hij de band met de dominante Van den Dungen moet loslaten. Zelf zegt hij daarover dat hij in die tijd nog wel sjoemelde tussen de adviezen van zijn oude leraar en die van zijn nieuwe opleiding in Den Haag. De band met Van den Dungen was des te sterker omdat Verhaar op jonge leeftijd zijn vader verloor, waardoor de dirigent een vaderfiguur voor hem werd.

 Michael Chance is een van de docenten op het Haagse conservatorium, die vindt dat Verhaar los moet komen van zijn jongenssopraan. Tijdens het Stabat Mater hoort hij de kwetsbaarheid van de stem van Verhaar die nog ergens tussen een sopraan en een tenor in zit. Hij had liever gezien dat de zanger nog een paar jaar had gewacht met de conservatoriumopleiding, maar Verhaar had daarvoor het geduld niet. Chance zegt zelfs dat de band met de oude leraar destructief kan zijn als die niet op tijd verbroken wordt.

Verhaar toont ons zijn ouderlijk huis. Zijn moeder was taalkundige en zijn vader dichter. Verhaar leest een gedicht van hem voor. Van den Dungen wist helemaal niet dat de vader van Verhaar overleden was en sloeg behoorlijk de plank mis toen hij op een bepaalde vraag van Verhaar zei dat hij dat maar aan zijn vader moest vragen. Verhaar vertelt dat hij verschillende keren op begrafenissen heeft gezongen maar dat dit nooit zo’n succes was, vooral niet als de overledene net als zijn vader aan kanker gestorven was.

Overmars filmt Verhaar in het Nederlands Muziek Instituut waar hij oude teksten raadpleegt. Het is de bedoeling dat hij niet alleen oude muziek zingt maar ook weet waar die over gaat en die in een context kan plaatsen. In dit geval een werk van Constantijn Huygens. Van den Dungen blijft bij Verhaar betrokken en is voor Verhaar een bron van advies, ook al neemt Verhaar niet zo gauw iets van hem aan, zoals ze zien in een uitspraak van een bepaald woord of een toon die vals is. De verschillende inzichten tussen Van den Dungen en de docenten op het conservatorium vormen een bron van conflict. De laatsten willen zijn stem niet al te zeer sturen, om te voorkomen dat het proces verstoord wordt. Verhaar beseft dat hij als countertenor doorleefder moet zingen, terwijl hij zich persoonlijk niet zo expressief voelt. Dit zal te maken hebben met het ingrijpende verlies van zijn vader op jonge leeftijd. Wellicht daarom was het misschien toch niet onverstandig geweest om nog een paar jaar te wachten met het conservatorium.

Aan het eind van de documentaire doet Verhaar auditie bij een impressariaat. Hij zingt het Agnus Dei uit de Mattheus Passion die onder leiding van Van den Dungen ten gehore wordt gebracht en krijgt het advies om eerst eens concertwerk te gaan doen en zich los te maken van zijn oude leraar. Van den Dungen die op de achtergrond aanwezig is, is het daarmee natuurlijk niet eens. Op de eindpresentatie van het conservatorium zijn de docenten het erover eens dat Verhaar gegroeid is. Hij besluit naar Wenen te gaan om daar zijn opleiding te vervolgen. Van den Dungen, die zelf ooit pianist wilde worden, maar door een duimafwijzing daarvan moest afzien, voelt zich gehoord en begrepen.

Hier de teaser, hier de site van Oscar Verhaar.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen