Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 9 juli 2016

De Asielzoekmachine (2016), documentaire van Eefje Blankevoort en Els van Driel


Initiatieven om de negatieve spiraal rond de vluchtelingencrisis te doorbreken

De documentaire van Eefje Blankevoort en Els van Driel maakt deel uit van een project over asielzoekers dat op 30 maart j.l. in De Nieuwe Liefde in Amsterdam van start ging. Het project onderzoekt, volgens de informatie op de pagina van De Asielzoekmachine, ons asielbeleid. Hoe werkt het en hoe zouden we willen dat het werkt? In de documentaire komen verschillende partijen aan het woord, worden morele dillema’s zichtbaar en gezocht naar oplossingen.

De vluchtelingenstroom, die in de zomer van 2015 een treurig hoogtepunt bereikte, liet zien dat we slecht zijn voorbereid op de komst van vluchtelingen. De regering leurde bij gemeenten om opvangplekken te realiseren. Tegen grootschalige opvang werd luid gedemonstreerd, terwijl er anderzijds veel vrijwilligers klaarstonden om ontheemden een helpende hand te bieden. Inmiddels worden er alweer opvanglocaties gesloten. Het beleid vraagt kortom om meer creativiteit dan de door de regering ingezette weg waarin vluchtelingen worden ondergebracht in grote opvanglocaties ver weg van de maatschappij, waarin ze zich soms jarenlang dood vervelen.

De beelden doen nogal chaotisch aan. Blankevoort en Van Driel schieten heen en weer in de tijd. Verschillende politieke opvattingen worden kort aangestipt. We horen iets over het Vluchtelingenverdrag dat na de Tweede Wereldoorlog ondertekend werd vanuit een schuldgevoel tegenover de geringe steun aan joden die uit Duitsland vluchtten en dat volgens CDA leider Buma inmiddels aan een wijziging toe is. Er zijn beelden uit Sarajevo in 1995 toen scherpschutters de straten onveilig maakten en bewoners wegvluchtten. Een van hen was filmmaker Lidija Zelovic die haar ervaringen met ons deelt. Ze vond het niet gemakkelijk om in het vliegtuig te stappen en haar land te verlaten en was dan ook zeer blij dat ze hier vriendelijk onthaald werd. Een warm welkom is zeer belangrijk voor ontheemden, zegt ze. Ze ziet in de ogen van mensen, die hun leven wagen om naar Europa komen en niet weten wat hen daar te wachten staat, een grote overlevingskracht.

 Blankevoort en Van Driel vragen zich af voor wie, waar en voor hoelang de opvang moet gelden en tonen vervolgens de omvangrijke protestacties onder de bevolking, waaronder die uit Goes, die protesteerde tegen de opvang van asielzoekers in een leegstaand ziekenhuis of het Drentse dorpje Oranje dat zich overvallen voelde door een massale komst van vluchtelingen. Reacties van bewoners tonen vaak aan hun ongefundeerd hun angsten zijn. Vluchtelingen blijken op de eerste plaats vreemdelingen te zijn en geen medemensen. De praktijk weerspreekt de verwachting die in het begin van de documentaire getoond werd, namelijk dat de toenemende mogelijkheid van verkeer in de wereld de betrekkingen tussen mensen zou verbeteren. Zelovic vindt het eng dat men niet wil nadenken over de eigen bekrompen opvattingen.

De protestacties zijn niet alleen van vandaag. Al in 1987 werd in Stevensbeek geprotesteerd tegen de komst van een azc. Premier Lubbers wilde de asielverzoeken van geval tot geval bekijken en van CDA leider Brinkman wilde de komst van asielzoekers niet aanmoedigen. Ook in die tijd was de bereidheid om vluchtelingen op te vangen al laag. Men zag het liefst dat ze in de regio bleven, hetgeen in de praktijk ook zo is. Volgens migratiedeskundige Evelien Brouwer reist slechts tien procent van de vluchtelingen door. Maar zelfs daarover blijft de samenwerking in Europa in gebreke. In 1998 zegt staatssecretaris Job Cohen dat de procedures streng moeten worden uitgevoerd om het asielbeleid levensvatbaar te houden. Vincent Cochetel, directeur van de UNHR in Europa, zegt dat politici geen duidelijk beleid uitstippelen omdat ze bang zijn niet herkozen te worden.

Vervolgens zien we iets over die procedure, waarin mensen voor langere tijd in grote complexen in een niemandsland worden weggezet. Zelovic noemt het een straf om daar te worden opgesloten. Het is nog net niet zo erg als in Australië waar men mensen op een eiland vastzet, maar veel scheelt het niet, zo blijkt uit beelden van vluchtelingen in kampen in Bulgarije. Cochetel zegt dat de lokale bevolking, anders dan de overheid, de opvang wel aankan. Ook Brouwer stelt dat de regering zich op de bereidheid van de bevolking verkijkt. Burgemeesters willen opvang op maat. In Oisterwijk gaat dat goed en in Stevensbeek ziet men inmiddels de voordelen van nieuwkomers in het leeglopende dorp.

Fronnie Biesma, oprichter van De Vrolijkheid, een stichting die vanaf 1999 vrolijkheid wil bevorderen, voelt zich medeverantwoordelijk aan de grensdoden die de afgelopen jaren gevallen of verdronken zijn. Ze stelt daarom een soort tussenruimtes voor, zoals de leegstaande tuin in Rome die door stadsbewoners in gereedheid werd gebracht voor de opvang van vluchtelingen. Zoiets kan ook in Nederland worden gerealiseerd. In een periode dat er geen behoefte aan opvang is, kan de locatie door andere groepen gebruikt worden. Ze is ook voorstander van een koppeling van asielzoekers aan de ouderenzorg, zoals hier en daar al gebeurt. Brouwer wijst op een gebrek aan arbeidsplaatsen in de toekomst en wil buitenlanders uitnodigen hier te komen werken.

Het is kortom niet onmogelijk om kleinschalige opvang te verzorgen voor mensen die niet meer in hun eigen land kunnen blijven. Zoiets zal de komende jaren nog wel vaker voorkomen. Regeren is vooruitzien.    

Hier de pagina van De Asielzoekmachine met daarop een link naar de website met daarop een trailer van de documentaire. De tentoonstelling is nog tot het eind van het jaar overal te zien. Hier de site van De Vrolijkheid.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen