Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 22 juli 2016

Lotta Blokker – Het Wolfsuur (2015), documentaire van Frans Weisz


Boeiende kijk op het werkproces van een beeldhouwster

Beeldhouwster Lotta Blokker mag blijven. De manier waarop zij werkt is een lust voor het oog en ook voor het oor, want tegelijk vertelt ze op ontwapenende wijze over de beslissingen die ze neemt en de ervaringen die ze opdoet tijdens het maken van Het Wolfsuur, een bronzen beeldengroep. In de documentaire van Frans Weisz wordt de nauwe wisselwerking tussen model, beeld en kunstenaar duidelijk zichtbaar. De verhouding tussen die drie komt naar voren in het motto naar Oscar Wilde uit zijn roman Het portret van Dorian Gray: ‘Elk beeld dat met gevoel gemaakt is, toont ons de kunstenaar, niet het model.’

De titel van de documentaire verwijst naar het nachtelijk uur, dicht tegen de dageraad aan, waarin de slapeloze mens het meest last heeft van angstige beelden. Blokker had zelf als kind het gevoel dat ze de enige was die in de nacht wakker was en dat gaf haar een beklemmend gevoel. Ze heeft dat nog steeds wel, al troost het haar als ze ergens anders licht ziet branden. Ze was een dromerig kind en werd tijdens een schoolreis naar Parijs gegrepen door de beelden in het Rodin museum. Dat was wat ze in haar leven wilde doen. We zien haar bezig met het kleien van een beeld. Ze zegt dat ze dat intuïtief doet, maar dan gaat analyseren, terwijl het beter is dat het uit zichzelf ontstaat.

Ze maakt een liefdespaar dat onderdeel is van de beeldengroep en zoekt naar de juiste manier waarop ze dat vorm kan geven. Ze heeft een foto van zo’n paar als voorbeeld, waarbij de vrouw op de bovenbenen van de zittende man zit. Als ze bezig is om de twee grote modellen in de juiste houding te zetten (zie foto), ziet ze dat ze elkaar ook omstrengelen om houvast bij elkaar te vinden. Het paar drukt een existentiële eenzaamheid uit. Als ze een foto van hen gemaakt heeft, meet ze de verhoudingen van de lichaamsdelen op en daarna gaat ze kleien, terwijl ze met haar ogen heen en weer gaat tussen beeld en model. Ze is soms zo geconcentreerd dat ze het model nat spuit in plaats van het beeld. De twee vormen stromen door elkaar heen. Een goed model voelt aan als ze in een roes komt en kan datzelfde overkomen, een andere staat van zijn ervaren. Alle momenten die er tijdens het scheppen zijn, sluipen in een beeld, dat dan ook heel anders is dan een foto.

Een ander beeld dat naar een jonge vrouw gemodelleerd is, ligt op de grond, zo op het oog ontspannen, maar haar houding drukt angst uit. Blokker gaat in dezelfde houding liggen om te ervaren wat het beeld met haar doet. Het duurt soms een tijd voor ze heeft wat ze wil maar als ze het idee heeft dat een beeld af is, roept ze de mallenmaker erbij, die een siliconenlaag over het beeld legt. Het is een werk met risico want als de mal mislukt is ook het beeld weg. Na het verwijderen van de mal wordt er een bronzen afgietsel gemaakt dat in lengte van dagen het zelfde zal blijven. Blokker slaat de overbodig geworden beelden van klei of was stuk.

Anderhalf jaar later beoordeelt ze de afgietsels. Ze heeft inmiddels de baby over wie ze eerder zei dat ze, op het moment dat het kind in haar buik leefde, meer afstand tot hem  voelde dan tot haar beelden, vooral omdat het iets van zichzelf is en de beelden meer van haar. Blokker vindt een beeld van een kwetsbare en boze zoon die in de rug wordt gevolgd door zijn moeder te veel van het goede en maakt de twee figuren van elkaar los. Ze zegt dat ze zich soms een dief voelt die een model gebruikt en dat het om een verliefdheid gaat die voorbijgaat. De kijker is inmiddels zeer geïmponeerd om niet te zeggen verliefd geraakt door de manier waarop Blokker iets aan de werkelijkheid toevoegt dat een ware kunst mag heten.  

Het Wolfsuur werd eerder tentoongesteld in De Fundatie in Zwolle en staat tegenwoordig in het Käthe Kollwitz museum in Berlijn.   

Hier een eerder gesprek met Lotta Blokker, die weer terug is in Amsterdam na haar opleiding in Florence. In haar atelier vertelt ze over haar werkwijze.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen