Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 2 februari 2015

De onderwijzer aan de macht, Tegenlicht, 1 februari 2015



Onderwijs leent zich voor het opnieuw uitvinden van het wiel

Onderwijsvernieuwing is een voortdurende bron van aandacht. Vanaf de plannen voor de middenschool in de jaren zeventig staat het denken over de voorbereiding van leerlingen op de maatschappij niet stil. Nederland is met haar Montessori-, Jenaplan- en Iederwijsscholen een land waarin veel vrijheid is om zelf tot initiatieven te komen, zoals een inspecteur in de uitzending zegt. De titel van de Tegenlicht-uitzending, geregisseerd door Alexander Oey, lijkt te duiden op meer vrijheid aan de basis, maar dat is niet de strekking van zijn programma. Oey laat drie initiatieven zien, één in het basis- en twee in het voortgezet onderwijs, waarin men het onderwijs anders probeert te organiseren.

De middelbare school Niekée in Roermond werkt volgens de ideeën van Agora, dat beleving en kennis aaneen wil smeden. Oprichter Sjef Drunnen (zie foto), eerder docent beeldende kunst, zegt dat een mislukking tot een bijzondere ontdekking kan leiden. Hij benadrukt vooral het zelfvertrouwen als basis voor het leren. De vakkenscheiding is uit de tijd, verandering is een constante en vraagt om een holistische benadering van het kind. Terwijl vroeger het schoolbord een grote steun was voor het geven van klassikaal onderwijs, moet de leerkracht tegenwoordig loslaten en vertrouwen hebben. Jan Fasen, de grondlegger van Agora, zegt dat de snelheid van maatschappelijke verandering vraagt om ander onderwijs, waarbij vooral het gedrag van de leerling voorop staat. De mooie woorden zijn niet van de lucht.

De School in Zandvoort is vijftig weken lang van acht uur in de ochtend tot zes uur in de avond open. De leerlingen plannen zelf hun activiteiten. Oprichtster Marjolein Ploegman spreekt dan ook van passend onderwijs dat thematisch georganiseerd is. Ze bepleit, net als de vele voorgangers in de vorige eeuw, maar weer eens ongelijk onderwijs om leerlingen dezelfde kansen te geven en gaat niet uit van een gestandaardiseerde norm waardoor er ook geen uitvallers zijn. Directeur Andrea Koopmans vertelt dat de ouders financieel bijdragen en zeer betrokken zijn bij De School.

Op het Hyperion Lyceum in Amsterdam-Noord, een gymnasium en vwo-school, geeft men een eigen invulling aan het onderwijs en knabbelt men aan de vastgelegde wettelijke eisen. Een docent is geen doorgeefluik van kennis maar ondersteunt de leerling en biedt maatwerk. Geschiedenisdocent Jelmer Evers bepleit flexibiliteit als het gaat om de uren dat les moet worden gegeven. De verplichte 1040 uur is gebaseerd op angst en zegt weinig over de kwaliteit van het onderwijs. Zijn collega Jasper Rijpma, die tot leraar van het jaar werd gekozen, biedt verschillende manieren aan om met de leerstof bezig te zijn, de Franse collega Laurent Chambon oefent Franse woorden lijfelijk in. Een van de aardigste momenten in de uitzending, die veel oude ideeën herkauwt, is een bezoek van de onderwijsinspecteur die met een groep leerlingen over hun ervaringen praat. Leerlinge Asmae zegt later dat voor haar de onderwijsvorm de lesinhoud niet mag overschaduwen, waarmee ze een punt heeft. Schoolleider Ilja Klink verkondigt triomfantelijk dat Duits geschrapt is en ruimte geschapen is voor nieuwe vakken zoals over grote denkers. Zelf heeft ze inmiddels de school verlaten om een lerarenopleiding op te zetten. De triomfantelijkheid waarmee ze zegt dat de docenten het zonder rector willen doen, doet, net als dat schrappen van Duits, erg onvolwassen aan.   

Komende woensdag wordt er nagepraat in Amsterdam, in Utrecht en Middelburg kan men morgenavond al terecht. Ongetwijfeld worden het heftige discussiebijeenkomsten.

Hier meer over de uitzending en de drie genoemde scholen op de site van VPRO-Tegenlicht.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen