Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 20 december 2014

’s Middags zwem ik in de Noordzee (2014), dichtbundel van Wim Brands



Ontsnappen uit wat dan?

Wim Brands prijst alweer vele jaren als presentator van VPRO Boeken op onvermoeibare wijze de Nederlandse literatuur aan, zowel op fictie als op nonfictie gebied, hetgeen een programma met een aardige mengeling oplevert. Een enkele keer komt daarin wel eens iets boven drijven over zijn eigen dichterschap, maar met het verschijnen van zijn bundel met de intrigerende titel ’s Middags zwem ik in de Noordzee wilde ik daar een nader licht op werpen.

Een eerste blik toont een dun boekwerkje met kwalitatief sterke gedichten, maar halverwege stuit ik op zijn Brief aan zijn jongere ik, dat in opdracht van de Ikon werd geschreven. De bundel eindigt met zeven In Memoriams die doen denken aan het project van F. Starik De Eenzame uitvaart en lastiger te beoordelen zijn omdat ik de gestorvenen niet ken. Ik ben toch al iemand die niet gewend is om over poëzie te schrijven en zich als een peuter voelt met een vinger in de mond, maar wel met grote ogen.

Wat betreft de gedichten, die titelloos zijn, schrijft Brands redelijk toegankelijk over de gewone zaken des levens - voorzover die gewoon zijn - met hier en daar een aardige twist. Ik kan me voorstellen dat hij, net als Kouwenaar vertelde in de documentaire Totaal witte kamer, steeds verder slijpt aan zijn gedichten tot hij op een vondst stuit die het gedicht een bijzondere lading geven. Verder zijn de gedichten redelijk uitgebeend. Brands vat steeds met weinig woorden een zo groot mogelijk betekenis.

Al in het eerste gedicht komt het schurende van de twist naar voren. Een partner ligt naast een zieke in bed die zegt dat hij buiten waait.
Wat het ook is, het zal de natuur een
zorg zijn.
Het is de troost van de onverschilligheid, staat er aan het einde.

Verderop zijn het herten die in het bos waargenomen worden, maar later veranderen
om weer uit naamwoorden te
bestaan die genade schenken.

Het tweede gedicht bevat de titel van de bundel ’s Middags zwem ik in de Noordzee. Het is een zin die de geliefde van de waarnemer tegen hem bezigt. Hij observeert haar:
Hoe in dat water haar armen nauwelijks
bewogen. Eenvoudig. Achteraf is alles
altijd eenvoudig

Het zijn regels die niet meteen duidelijk zijn maar die steeds weer gelezen willen worden vanwege de ruimte die, net als in het eerste gedicht, achter de woorden schuil gaat.

Melancholie is een geijkt onderwerp in de bundel. Het oeroude thema van het tekort komt vaak terug. Een en ander hangt samen met de zelfgekozen dood van de vader van Brands. De Brief aan zijn jongere ik en de In Memoriams sluiten daar mooi bij aan. Het tapijt wordt opgerold. De lezer krijgt het gevoel dat er geen ontsnappen mogelijk is.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen