Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 19 september 2016

Margriet de Moor over Van vogels en mensen, VPRO Boeken, 18 september 2016


De wonderlijke wegen in het leven van ons mensen

Het is alweer ruim drie jaar geleden dat Margriet de Moor met Wim Brands over haar roman Mélodie d’amour sprak, maar inmiddels heeft ze weer een nieuweling aan haar imposante werk toegevoegd. Andermaal komen hierin de wonderlijke wegen die mensen in het leven gaan tot uiting. De Moor is een beschaafde vrouw die niet wil verklaren, maar vooral tonen hoe het leven geleefd wordt. In Van vogels en mensen gaat over een waargebeurde geschiedenis waarin een vrouw wordt veroordeeld voor een moord op een bejaarde man, die ze niet begaan heeft. Haar dochter is daarover zo kwaad dat ze de echte moordenares vermoordt.

Jeroen van Kan vraagt over de reden van de aardige dochter om haar moeder te wreken.
De Moor vertelt dat Marie Lina zo kwaad was toen haar moeder gearresteerd werd dat ze begon te gillen. Die schreeuw heeft haar verder in haar leven begeleid. Hoewel ze een gelukkige vrouw was met een lieflijke persoonlijkheid en een lieve man kon ze niet accepteren wat er in haar jeugd gebeurd was. De arrestatie leidde tot een nevenpersoonlijkheid die los stond van haar eigen persoon. Een bouwput voor de metro bij de ingang van het Centraal Station werd de plaats waar de wraak zich voltrok. De Moor zag die put ooit en die kwam terug in haar herinnering toen ze die nodig had. Alles wat ze schrijft is visueel, zegt ze, terwijl ze in haar eigen leven wazig ziet.

Van Kan vraagt haar of haar boeken talentvoller zijn dan zij zelf is.
De Moor beaamt dat grif. De verschillende hoofdpersonen in de roman gaan hun eigen gang. Rinus de man van Marie Lina, is op de hoogte van de gedachten van zijn vrouw maar grijpt niet in.

Van Kan vindt het wrang dat de moeder en de dochter beiden op zoek zijn naar schuld.
De Moor ziet het anders. Marie Lina heeft een dubbelspoor voltooid dat ze in haar hoofd had. Ze hoort in de gevangenis van Zwolle van een uitbraak in de Bijlmerbajes, maar heeft geen behoefte om te ontsnappen. Ze zit de tweeëneenhalf jaar straf gewoon uit. Volgens De Moor bestaat het leven niet uit oorzaak-gevolg relaties. Ze vraagt zich af hoe de moordenares kon leven terwijl een onschuldige in de gevangenis zat. Ze vond deze vrouw, die met haar broer leeft en hem het geld geeft dat ze gestolen heeft van de bejaarde man, niet echt sympathiek.

Van Kan vraagt hoeveel inzicht men in zo’n gebeurtenis moet hebben.
De Moor zegt dat het haar vooral om het tonen gaat. Ze beschrijft eerder het hoe dan het waarom, net zoals dat in de film gebeurt. De aanleiding voor haar romans is vaak miniem. Ze komt erop terug dat de moeder, die in de cel belandde, het dienstmeisje was van de bejaarde man. Ze werd geïntimideerd door rechercheurs die veel machtsvertoon uitoefenden, waarop ze ging denken dat ze de moord begaan had. Ze zag die terug in een droom en bekende vervolgens. Volgens De Moor is dit geen wet die voor iedereen geldt. De moeder herinnerde zich pas later wie de moordenares was, hetgeen iets duidelijk maakt over de wonderlijke werking van het geheugen.

Van Kan begint over de vogels die een belangrijke rol spelen in het boek.
De Moor zegt dat dit kwam door Rinus ze tot vogelverjager op Schiphol bombardeerde. In haar onderzoek naar dit personage ging ze mee met een collega van hem en leerde veel van zijn vak. Marie Lina heeft een vogel in haar cel, iets wat wordt toegestaan.

Hier mijn verslag van het gesprek dat Wim Brands in 2013 met De Moor over Mélodie d’amour had.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen