Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zaterdag 3 januari 2015

La danse (2009), documentaire van Frederick Wiseman



Dansen als een jockey en een renpaard ineen

Frederick Wiseman (1930) is een zeer productief documentairemaker, bekend om zijn lange films zonder commentaar, waarbij hij registreert en de kijker zelf laat oordelen over de beelden. De twee delen van Domestic Violence over huiselijk geweld zijn hiervan een duidelijk voorbeeld. Ook in La danse dompelt hij ons onder in een ander onderwerp, dit maal niet maatschappelijk maar kunstzinnig van aard: La ballet de l’Opéra de Paris. Wiseman volgt negen weken lang het werk aan zeven verschillende balletten, van klassiek tot modern, van De notenkraker in de versie van Rudolf Nurejev, Romeo en Julia tot Orfeus en Euridice van Pina Bausch.

Wiseman wisselt beelden van de repetities af met fraaie luchtbeelden van Parijs bij dag en nacht met speciale aandacht natuurlijk voor de Opera, waarop zelfs een imker bijen houdt. Binnen in het enorme gebouw, dat een wereld op zich is, bevinden zich naast de indrukwekkende zaal repetitie- en kantoorruimten. Het feit dat voorstellingen al drie jaar tevoren gepland worden geeft aan dat er een hele organisatie nodig is om alles vlekkeloos te laten verlopen. Daarnaast zijn er ook beelden van anderen die bij de producties betrokken zijn, zoals de mensen van het licht, de kostuummakers, de grimeurs en de serveerders achter het buffet. Zelfs de schilders en de schoonmakers met stofzuiger op de rug is Wiseman niet vergeten.

Het is indrukwekkend te zien hoe veel mensen volledig gericht op een doel bezig zijn. Ze worden aangestuurd door artistiek directeur Brigitte, die haar op haar tanden heeft en zich niet omver laat praten. Een danser of danseres is voor haar een jockey en een renpaard ineen. Danseres Laetitia Pujol, die met haar praat over haar moeite op de spitzen en de last van het ouder worden, noemt haar daarom God. Een jongere danseres wordt door haar moederlijk toegesproken. Ze zegt de jonge vrouw dat ze haar kansen moet grijpen. Ze leert er ook van om te kijken bij anderen. Aan het eind van het gesprek, als de ballerina zich verontschuldigd voor het gebruik maken van haar tijd en Brigitte dat wegwimpelt, prijst Brigitte haar dunne figuur.

In zo’n grote organisatie zijn er ongetwijfeld onenigheden, ook inhoudelijk zoals we bij twee choreografen zien, een man en een vrouw, die elkaar in hun commentaar op de dansers tegenspreken. Maar de saamhorigheid lijkt toch te overheersen en wordt ook nog eens benadrukt door Brigitte als ze een praatje van een vakbondsman over hun individuele pensioenvoorziening gebruikt om het collectief en de vernieuwing door de generaties heen te benadrukken.

Het mooiste is de werveling van de lichamen die het meeste filmtijd in beslag neemt. Het is fascinerend om te zien hoeveel macht de dansers en danseressen over hun lichaam hebben, vooral twee ballerina’s die een gelijke dans doen in hun witte plooirokken. Fraai ook om te zien hoe de verschillende choreografen, sprekend in het Engels of in het Frans, hen wijzen op kleine tekortkomingen. De overgave, de concentratie en de passie, om een modern woord te gebruiken, waarmee de groep hun werk doet, is hartverwarmend.  

Na een reeks beelden van Parijs, repetities en aanvullende medewerkers, toont Wiseman een scène van de uitvoering. In Le Songe de Médée stort Medea bloed uit over haar kinderen en doodt ze door de emmers op hun hoofd te zetten. Dramatiek en esthetiek, klassieke en moderne bewegingen wisselen zich in de voorstellingen af en geven een heel gevarieerd beeld van de wereld van het ballet.

Hier de trailer van La danse, hier mijn bespreking van Domestic violence 2.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen