Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



woensdag 19 maart 2014

Filmrecensie: Pandora’s box (2008), Yesim Ustaoglu



Dementerende moeder houdt kinderen een spiegel voor

Soms stuit ik onverwacht op een juweeltje zoals Pandora’s box. Als een duveltje uit een doosje, om het zomaar te zeggen. De Turkse regisseuse Yesim Ustaoglu (1960) schildert een ontroerend portret van een oudere Turkse moeder en haar drie volwassen kinderen, waarin de familieverhoudingen tegen het licht gehouden worden. Ik zeg schildert omdat de sfeer, ook door de violen, zo prachtig weemoedig is.

Dat begint meteen al met het beeld van het dorpje in Noord Turkije waar de moeder woont.
De houten huizen tegen een berghelling en het geklingel van het vee brengen meteen rust. De moeder is bezig om een soort bessen te laten drogen en laat er opeens een aantal vallen.

Vervolgens wenden we de blik naar de zoon en de dochters van de moeder die in de metropool Istanbul wonen. Als ze vernemen dat hun moeder verdwenen is vertrekken ze met de auto van Nesrin, de oudste dochter, naar het dorp om haar te zoeken. De sfeer in de auto is ijzig. Ze zijn ook heel verschillend: Nesrin is getrouwd, heeft een lastige puberzoon Murat en is een regelende moederkloek, de jongere zus Güzin is journaliste en worstelt met een relatie met een vriend en de nogal onverschillige zoon Mehmet is alternatieveling.

Nadat ze gestrand zijn in een hotel omdat de weg opgebroken is, zegt Güzin tegen Nesrin dat de serveerster net zo’n vrouw is met wie hun vader aan de haal ging. De volgende dag krijgen ze na een pauze startproblemen. De benzine is op en Mehmet gaat er met een jerrycan op uit om nieuwe te halen. Hij komt echter met lege handen bij de auto terug. Hij vertelt de zussen dat er een boer op een tractor met benzine langskomt, die nog wat geld moet krijgen want hij had niet genoeg. De zussen denken dat de boer nooit langs zal komen en als dat toch gebeurt krijgt Mehmet ruzie met zijn zussen en stapt uit.

Later komt hij toch ook bij het huis van de moeder aan en helpt mee zoeken. Hij is zelfs degene die haar vindt. De moeder wordt naar het ziekenhuis gebracht waar een neurologische afwijking wordt geconstateerd, waarop de kinderen haar meenemen naar Istanbul. Daar wordt de strijd tussen hen voortgezet. Nesrin, die haar incontinente moeder in huis neemt voelt zich overbelast omdat ze een slechte relatie heeft met haar man en omdat haar zoon onvindbaar is. Güzin neemt de moeder over, maar dumpt haar vanwege een afspraakje met haar vriend bij Mehmet in Galata. Murat die bij de zoon is ingetrokken, doet de deur open en ontfermt zich over zijn oma. Hij krijgt een band met haar, die fraai geschilderd wordt in scènes waarin ze bijvoorbeeld samen een broodje eten en de oma af en toe een hap neemt van het broodje van Murat.

Het spel van de dementerende oma die regelmatig in paniek is en de neiging heeft weg te lopen - hetgeen op het eind ook wordt verklaard - is prachtig om te zien, vooral op momenten dat ze helder is en haar oudste dochter verwijt dat ze teveel een moederkloek is, Güzin waarschuwt om toch vooral niet als zijzelf te worden maar zichzelf open te stellen en tegen Mehmet zegt dat hij zichzelf verlaten heeft net zoals haar man haar verliet. Güzin herkent na de breuk met haar vriend de leegte die haar moeder uitstraalt en die ook in haar zelf zit. Door de spiegel die de moeder de kinderen voorhoudt komen de zussen en ook Nesrin en haar man weer dichter bij elkaar. Dat is de verrassing van Pandora’s box, dat verder nog een fraai slot heeft, waarbij de camera langzaam langs de berg tegenover het huis van oma omhoog kruipt.   

Hier de trailer

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen