Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 31 maart 2014

Arie Storm over De vlammenwerpers van Rachel Kushner, Tros Nieuwsshow, 29 maart 2014



Voortgezette stille twist over de onschendbaarheid van de roman

Van verschillende kanten werd ik gewezen op de maandelijkse boekenrubriek van Arie Storm in de Tros Nieuwsshow van afgelopen zaterdag. Niet omdat Arie daarin een unieke bijdrage zou leveren, maar vanwege zijn gebrouilleerde verhouding met presentator Mieke van der Weij. Die heeft nog te maken met een passage in diens laatste roman Luisteren hoe huizen ademen waarin zijn hoofdpersoon zich nogal beledigend uitspreekt over de vrouwelijke presentator van de show. Tzum deelde foto’s van een vorige uitzending waarin Mieke haar gezicht afwendt als Arie aan het woord is. In het VPRO-programma Boeken van 13 december j.l. vroeg Wim Brands hem of hij het niet kon uitpraten met Mieke. Dat had Arie geprobeerd maar dat was niet gelukt. Een onverenigbaarheid van karakters, noemt men dat. Medepresentator Peter de Bie is daarom ook vandaag de gesprekspartner van Arie.

In tegenstelling tot zijn rubriek in Het Parool waarin Arie vaak meedogenloos uit de hoek komt, is hij op de radio weer zeer lovend over de drie door hem gelezen boeken. Hij prijst in het krap bemeten kwartier meteen de roman De vlammenwerpers van de Amerikaanse Rachel Kushner (zie foto) de hemel in. Het is haar tweede roman, de eerste kent hij niet. Hij was er zo nieuwsgierig naar dat hij een gedeelte van het boek al in het Engels las en complimenteert de vertaler. Het verhaal gaat over kunstenares Reno uit Reno die de snelste motorrijdster in de wereld wil worden en daarbij geholpen wordt door haar vriend die alles van motoren weet. Men moet even in het verhaal komen, zegt Arie, maar dan is men verkocht. De Volkskrant gaf helaas maar vier sterren maar kopte wel zeer juist dat de roman als een achtbaan leest. Kushner is een geboren vertelster en brengt een satire op de kunstwereld. Het verhaal speelt in de jaren zeventig, een periode die Arie niet onbekend is, maar wordt nergens nostalgisch. Al lezend vergat Arie zelfs dat de tijd veranderd is. Een verder sterk punt van De vlammenwerpers is dat Kushner fictie en werkelijkheid op een knappe manier door elkaar mengt. Hoewel slechts tien procent fictie is, vraagt de lezer zich steeds af of iets echt is of niet.

Het tweede boek is van de Mexicaanse Valeria Luiselli. Ze woont in New York en schreef de debuutroman De gewichtlozen. Luiselli schreef eerder een essaybundel onder andere over de werking van het geheugen, een onderwerp dat in de literatuur graag onderzocht wordt. Arie werd op de bundel attent gemaakt door een quote van Cees Nooteboom op de omslag. Anders dan wandelaar Nooteboom, fietst Luiselli door grote steden en doet daarvan verslag. Arie ziet parallellen tussen De gewichtlozen en de roman van Kushner. Het boek begint heel rustig over een getrouwde vrouw die een roman schrijft over allerlei seksuele verhoudingen die ze had tijdens een verblijf in New York. Haar man leest in het geheim de fragmenten en gaat zich toch zorgen maken of de literaire bekentenissen wellicht ook echt gebeurd zijn. Hij stelt daarover vragen aan zijn vrouw die dan weet dat hij meeleest en daar in haar roman weer op inspeelt. Op een zeker moment ziet ze het hoofd van een overleden Mexicaanse dichter in de metro en komen ook teksten van deze dichter in het boek. Dat klinkt ingewikkeld maar het zit goed in elkaar. Een intelligent boek, zegt Arie.

Tenslotte heeft hij nog even tijd om Een zoon van Limburg, het autobiografische prozadebuut van Chrétien Breukers aan te prijzen. Arie kent hem nog uit de jaren negentig, toen hij zich als dichter manifesteerde. Hij had kasten vol met poëzie en wist alles over dichters en hun werk. Later ging Chrétien naar Utrecht en begon de interessante literaire website De Contrabas met roddels en al. De roman gaat over zijn Limburgse afkomst en gaat op persoonlijke wijze in op Limburgse tradities en waarden. De vertelling is aanstekelijk en ook mooi omdat de leesgeschiedenis van Chrétien erin beschreven wordt.    

Mieke die een kwartier lang nog niet aan het woord geweest, maar mag daarna haar zegje doen, over een ander onderwerp weliswaar. Volgende maand horen we hoe het verder gaat met deze twist over de mate van onschendbaarheid van een roman en de literaire vrijheid van de schrijver.

Lang heeft de samenwerking niet geduurd. Storm kreeg zijn ontslag of is zelf opgestapt. Zie hier het artikel in NRC. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen