Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 23 maart 2012

Filmrecensie: The Silent Army (2009), Jean van de Velde


War Child als jongensboek.

Joseph Kony is een hit. Door de videoclip die van hem gemaakt is. Jason Russell, de Amerikaanse maker, is nogal overspannen geraakt, misschien door het enorme succes van zijn filmpje, waarmee hij de arrestatie van Kony, leider van het Verzetsleger van de Heer, wil afdwingen.

Jean van de Velde bewerkte eerder zijn film Wit licht (2008), die gedeeltelijk in Oeganda is opgenomen en toegesneden op de warlord en zijn kindsoldaten, in het bijzonder op Kony.

Zoals te verwachten is, begint de film heel vrolijk met de vriendschap tussen de zwarte jongen Abu en de blanke jongen Thomas. De vader van Abu heeft een houten console voor zijn zoon gemaakt, waarmee hij samen met Thomas, die een electronische heeft, voor de televisie zit. Als Thomas naar school moet, neemt Abu de echte console van hem over.

De vader van Thomas, Eduard Zuiderwijk, heeft een druk restaurant. Met veel bombarie loopt hij in de keuken rond. Het is kersttijd en zijn hoofd loopt over. Ondanks alle hectiek blijft het toch gewoon Marco Borsato die de rol van kok speelt. Ik moest meteen denken aan de film Otje (1998) van AMG Schmidt.

Het drama begint als de vrouw van Eduard verongelukt op weg met een maaltijd naar een klant. Een jaar later verdwijnt Abu na een overval van rebellen op zijn dorp. Thomas hangt als een horzel om zijn vader heen, die steeds zegt dat hij geen tijd heeft om over het geval te praten, maar tenslotte stapt hij toch met Thomas in de auto om Abu te gaan zoeken.

Inmiddels heeft de kijker al een vreselijke gebeurtenis achter de kiezen. Abu werd door de rebellen van de Holy Army meegenomen naar hun kamp maar moest wel eerst zijn eigen vader met een kapmes doden. ‘Ik zal een helder wit licht zien,’ zegt de vader gelaten tegen zijn zoon. In het kamp zelf worden de gevangen jongens gehersenspoeld. De commandant is hun daddy. Een meisje dat naar huis wil is een verraadster, die vermoord dient te worden, maar de aangewezen jongen die dat niet durft is een lafaard en komt zelf onder het mes.

De nogal naïeve Eduard komt na enige belemmeringen met Thomas terecht in en vluchtelingenkamp, waar Valerie (Thecla Reuten) van een hulporganisatie werkt. Ze is cynisch over de mogelijkheid iets aan het probleem Abu te doen. Er zijn geen oliebronnen of een andere beloningen voor de Amerikanen te verdienen en daarom zullen ze hier niet ingrijpen. Eduard vertelt haar dat hij de commandant, Obeke geheten, kent van vroeger, van voor de staatsgreep, toen hij nog Minister van Defensie was en wel eens at in zijn restaurant.

Ondanks alle tegenstand van Valerie gaat Eduard er met een witte jeep van de hulporganisatie vandoor. De film neemt vervolgens trekken aan van Apocalyps now. Als Valerie ziet dat Eduard vertrokken is, gaat ze hem achterna. Ze vindt hem in de jungle waar hij zich ontfermt over een stervende kindsoldaat. Samen begraven ze hem. Het komt niet tot seks en zelfs niet tot een zoenpartij tussen Eduard en Valerie, die toch beiden aan intimiteit tekort komen, maar wellicht ben ik cynisch over dit soort films, waarin Het Kwaad in zijn tastbare vorm zo gemakkelijk te duiden valt.

Borsato, die een heel project van het onderwerp maakte met een gelijknamig lied, een album en optredens in de GeldreDome, zegt: De spanning op hun gezichten is echt. We hebben ook gefilmd in vluchtelingenkampen. Dat geeft de film authenticiteit. Het is spannend en aangrijpend, een echt verhaal.

Rechtlijnig als een jongensboek, zou een andere klassificatie kunnen zijn. Wellicht zou Marco Borsato ook beter passen in een jeugdfilm. Zijdelings zijn er ook blanken bij betrokken die Obeke wapens leveren en in het vluchtelingenkamp werkt ook nog Bosco, een vage Belgische journalist, die uiteindelijk een dubbelrol blijkt te spelen. 

Tijdens de aftiteling wordt een uitspraak aangehaald van Dieter Bonhoeffer (1906-1945):

‘Silence in the face of evil is itself evil
Not to speak is to speak
Not to act is to act’

Niet handelen is ook handelen, maar wellicht is een minder effect bejagende manier beter om dit soort problemen in kaart te brengen, bijvoorbeeld in de vorm van een documentaire, zoals in de Tegenlicht-uitzending Peace versus Justice van 23 november 2009.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen