Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 23 februari 2012

Recensie: De blinde zonnebloemen (2006), Alberto Méndez


Nederlagen in de nadagen van de Spaanse burgeroorlog.

De blinde zonnebloemen is een vierluik over nederlagen die men lijdt en wel in de vier jaar vanaf 1939 als we in de nadagen zitten van de Spaanse burgeroorlog. Het eerste, achteraf vertelde, verhaal Als het hart kon denken, zou het ophouden met kloppen over kapitein Alegría is misschien exemplarisch voor de sfeer in dit boek. Hij roept al meteen op de eerste bladzijde, staande op het slagveld nabij Madrid, dat hij iemand is die zich heeft overgegeven. Daarmee duidt hij aan dat hij lang bezig is geweest om voor de republikeinen te kiezen. Hij wilde niet bij de overwinnaars horen, maar met de inname van Madrid door de aanhangers van Franco valt hij toch weer in hun handen. Het kan raar lopen met een mens. ‘Hij droeg het uniform van het leger dat net de oorlog had gewonnen, maar lag te rillen en te rochelen als een slachtoffer.’  

Dat het van kwaad tot erger kan gaan ondervindt ook de achttienjarige dichter Eulalio, die in het nogal kale Dagboekaantekeningen gevonden in de vergetelheid met zijn zwangere geliefde de bergen in vlucht uit angst voor de Franco-gezinden. Hij hoopt Frankrijk te bereiken, maar zover komt hij niet. Nadat zijn vrouw is gestorven tijdens de bevalling, weet hij de baby nog een tijdje in leven te houden met melk van loslopende koeien, maar uiteindelijk worden die ziek en gaan ze dood en daarmee is ook het lot van de baby en de dichter bezegeld. Achttien jaar is geen leeftijd voor zoveel leed, zegt de uitgever van het dagboek in een nawoord. 

In De taal van de doden wordt ziekenbroeder Juan Senra verhoort door de kolonel en tevens de vader van Miquel. Juan heeft weet van de schanddaden van de zoon maar spaart de ouders door te liegen en wordt daarom niet ter dood veroordeeld, maar uiteindelijk kiest hij voor de waarheid. Ook kapitein Alegria komt ook in dit verhaal nog even voor.

Het titelverhaal De blinde zonnebloemen is het langste en het mooist met een broeierige sfeer. Diaken Salvador klaagt in een brief aan zijn meerderen over zijn levenslot, waarin hij in de ban kwam van Elena, de moeder van Lorenzo die hij op school lesgaf. Hij meent dat de dichtende vader Ricardo afwezig is en probeert het met Elena aan te leggen, maar opeens komt Ricardo uit een kast tevoorschijn.
‘Ik zal opgaan in de kudde, want voortaan zal ik gewoon een van de vele blinde zonnebloemen zijn,’ zo eindigt de lange schuldbekentenis van Salvador.

Alle hoofdpersonen – zowel Alegría, Eulalio, Juan Senra als Ricardo - leiden een nederlaag maar ze redden  wel hun ziel door voor de waarheid te kiezen.

De verhalen worden voorafgegaan door een fragment ontleend aan een voorwoord van Carlos Piera bij een dichtbundel van Tomás Segovia, waarin Carlos Piera betoogd dat Spanje nog nooit gerouwd heeft over de burgeroorlog. ‘Rouw is niet eens een kwestie van herinneringen ophalen: rouw is niet het moment waarop je terugdenkt aan een dode, een herinnering die pijnlijk of troostrijk kan zijn, maar het moment waarop doordringt dat een persoon er voorgoed niet meer is. Het is het aanvaarden van een bestaan van leegte.’

Alberto Méndez studeerde filosofie en literatuur en was als redacteur werkzaam bij verschillende uitgeverijen. De blinde zonnebloemen werd postuum uitgebracht. 

Voor Spaanstaligen hier een pdf.



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen