Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



dinsdag 11 september 2012

Dichter op Nederland, Tegenlicht, 10 september 2012


Hoe ver gaat onze solidariteit?

Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr uit vaker zijn bezorgdheid over de samenleving. Dit keer portretteert hij drie vlaggendragers op het gebied van zorg, veiligheid en onderwijs. Zijn vraag is of de deze drie pijlers stand houden. Zijn stelling dat het individuele geluk van Nederlanders niet strookt met hun bezorgdheid over de toestand van hun land. Het prettige is dat hij daarbij niet zelf hinderlijk in beeld komt, maar na afloop van ieder portret zijn commentaar geeft. Tussen de drie mannen door zien we het oude boertje Jan Pol (zie foto), die een plaatsje zou verdienen in het NCRV programma De Stoel. Hij heeft de crisis van de jaren dertig meegemaakt en schilt tegenwoordig met een gelukkig gevoel zijn aardappelen. We horen daarnaast de hulpverleners van de telefonische hulplijn tegen bellers verzuchten dat er in deze financiële crisis weinig anders valt te doen dan het met de beschikbare middelen uit te houden. 

Gerrit van der Kamp is voorzitter van de politievakbond. Hij constateert dat door de polarisatie in de samenleving het geweld toeneemt en zich ook steeds meer tegen de politie keert. Bezuinigingen op sociaal gebied leiden tot meer problemen op straat. Financiële problemen vergroten de spanningen. De overheid moet het goede voorbeeld geven en burgers inschakelen bij hun werk. Hij staat erbij als een mevrouw een plastic zak uitgereikt krijgt met daarin onder andere een hesje. Ze wil wel haar ogen open zetten, maar dat hesje trekt ze niet aan.
Nasr vraagt zich af of we de verantwoordelijkheid aankunnen of willen. Boer Jan zegt dat er veel afgunst is onder de mensen. Hij is tevreden met wat appelmoes bij de piepers.

Marcel Levi is directeur van het AMC. De grenzen van de financierbaarheid komen in zicht. De regelgeving verstikt de organisatie. De marktwerking heeft zich over de hele gezondheidszorg verspreid. Wat betreft medische voorzieningen is Nederland koploper in de wereld. Bezuinigingen zouden leiden tot een welvaartspeil van tien jaar geleden. Levi vraagt zich af of dat zo erg is. Patiënten overleven beter dan vroeger maar de medische zorg heeft zijn grenzen. Mensen hebben een te hoog verwachtingspatroon. Het individuele belang overschaduwt het collectieve belang.
Nasr vraagt zich af of je daar iets aan kunt doen. Janny Jansen, die op een sociale werkplaats werkt, is trots op haar werk. Ze voelt zich gewaardeerd en zit op haar plaats. Ze zou het vreselijk vinden om weer in de bijstand te komen, want dan mist ze de collega’s en gaat ze er in inkomen achteruit.

Eric van ’t Zelfde, directeur van een scholengemeenschap in Rotterdam, maakt zich zorgen over de toekomst. Waar vindt men nog goede leraren? Hij heeft ze nodig en belt met een uitzendbureau. Die hebben geen geschikte kandidaat. Als ze iemand hebben vraagt die als freelancer het vijfvoudige van wat een leraar verdient. Door alle regelgeving kan hij zelf geen personeelsbeleid voeren. De overheid doet niets aan het personeelstekort. Het niveau op lerarenopleidingen is schrikbarend laag, terwijl leraren toch de maatschappij dragen. Hij veranderde bij zijn aantreden enkele regels waardoor leerlingen zich veilig kunnen voelen, een voorwaarde om te kunnen leren. Zijn optreden zette kwaad bloed bij leerlingen die hij wegstuurde, zodat hij vreesde voor geweld tegen hem. Volgens hem worden mensen rechtser en ageren ze tegen buitenlanders, terwijl we die straks hard nodig hebben.

Ramsey Nasr trekt uit deze drie verhalen de wat merkwaardige conclusie dat Nederland gezonder is dan hij dacht. De discrepantie tussen het individuele geluk en de bezorgdheid over de toekomst is een teken van solidariteit, denkt hij. Terwijl men tevreden is over het eigen leven, maakt men zich zorgen over de ander. Ik vraag me af of dat om solidariteit gaat of om angst voor de toekomst in het besef dat we op te grote voet leefden.

Politieke partijen spraken de mensen niet aan op hun verantwoordelijkheid, zegt Ramsey Nasr op het erf van boer Jan. Partijen die luid de eigen verantwoordelijkheid proclameren, laten de zwakkeren aan hun eigen lot over.   

Het einde is nog vreemder. Het gaat opeens over nostalgie. Ramsey Nasr zit in de leunstoel van boer Jan en spreekt over zijn Palestijnse afkomst die ver achter hem ligt. Boer Jan zegt dat men vroeger mekaar hielp en dat dat weer moet terugkomen. Terugkeren zonder terug te gaan, zegt Nasr op filosofische toon. Misschien kan hij dat nog eens toelichten.

Hier de promo, hier de site van Tegenlicht, hier Ramsey Nasr op dit blog over het begrip vrijheid. 





Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen