Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



donderdag 21 mei 2015

Theaterrecensie: Phaedra’s love, regie Nina Spijkers, Toneelschuur, 20 mei 2015



Gebrek aan diepgang in Grieks koningsdrama

De ontwapenende voorstelling Kwartet van Heiner Müller betekende de vuurdoop voor Nina Spijkers als regisseur van Toneelschuurproducties. De verwachtingen waren dan ook hoog gespannen over het vervolg. De voorstelling Phaedra’s love is een tekst van de vroeg overleden Sarah Kane over de vurige liefde van een stiefmoeder voor haar onhebbelijke koninklijke stiefzoon. Geheel in de sfeer van het Griekse drama wordt er aan het eind van het stuk veel bloed vergoten. De aangekondigde geestigheid is alleen merkbaar in het begin van de voorstelling.

Sander Plukaard zet meteen een fantastische Hippolytus neer, die vanaf zijn bed met een afstandsbediening de televisiezenders afstruint op zoek naar vertier. Dat is er niet voor dit Prinsje Nooitgenoeg, dat regelmatig de chipsresten tussen zijn tanden weg peutert. Als hij de televisie beu is, pakt hij de bediening van zijn op afstand bestuurbare autootje en laat die de rondjes door zijn kamer rijden. Als hij daarmee ook klaar is, trekt de viespeuk zich af in een sok bij de opgewonden stem van een televisiereclame. De verveling van de lamlendige Hippolytus wordt daarmee door Plukaard op een doeltreffende en geestige manier in beeld gebracht.

Op de achtergrond waren de schimmen van zijn stiefmoeder Phaedra, stiefzus Strophe en de dokter door het grote raam al te zien, dat uitzicht biedt op een bos. Met het ochtendgloren worden hun gestalten steeds duidelijker. Terwijl Hippolytus in stilte doorzapt, horen we een dialoog tussen de dokter en Phaedra, waarbij Strophe, de dochter van Phaedra zich afzijdig houdt met het lezen van kranten. Phaedra wil, bij aanwezigheid van haar man Theseus, wel eens een duidelijke diagnose over haar stiefzoon, maar de dokter kan die niet geven. Zijn oplossing om de seksbeluste jongeman te laten sporten wordt door Phaedra weggewuifd. Strophe geeft haar moeder een betere raad, namelijk om zich niet in te laten met de verdorven jongen.

Phaedra kan helaas haar begeerte niet de baas. Bien De Moor (op de foto van Sanne Peper wat minder begeerlijk) laat dit mooi zien met haar dunne ochtendjurk, haar lange blonde haren en haar licht Vlaamse tongval. De mooiste scène van het stuk speelt zich af op de verjaardag van Hippolytus, als zij naar hem toe gaat met cadeautjes die door het volk zijn aangevoerd. Hippolytus is echter nergens blij mee. Hij reageert zelfs met cynisme op het lijfelijke cadeau dat zijn stiefmoeder voor hem bedacht heeft. Met onverschilligheid laat hij Phaedra weten dat hij haar dochter heeft geneukt. Hij krijgt zelfs niet zijn zin als hij opnieuw om zijn cadeautje vraagt. Phaedra vraagt zich vertwijfeld af waarom hij haar haat en krijgt als antwoord een koekje van eigen deeg.

Het vertrek van Phaedra, die kort daarna zelfmoord pleegt uit wraak op Hippolytus, zoals Strophe aan haar stiefbroer meedeelt, haalt de angel uit het stuk. Het vervolg is een nogal logische afwikkeling van de ingezette koers. Hippolytus neemt dankbaar de schuld voor de, door zijn moeder geïnsinueerde, verkrachting op zich en laat zich opsluiten in een cel. Een priester kan hem niet overtuigen een last minute bekering. Het volk mort over de gang van zaken en wil bloed zien. Theseus meldt zich en geeft gevolg aan de onvrede, maar op zo’n onbezonnen manier dat hij tenslotte ook zelf voor zijn ondergang kiest.

Het koningsdrama wordt in deze Toneelschuurproductie met fraaie elementen opgesierd: de subtiele beweging van de bladeren in het bos tijdens het eerste deel van de voorstelling in het paleis, de dreun waarmee Hippolytus het paleis verlaat, het spuwen van stukken appels dat de onvrede onder het volk verbeeld, de theatrale vorm waarmee de smart van Theseus over de dood van zijn vrouw wordt uitgebeeld, de muziek en dansjes waarmee de scènes aan elkaar gekoppeld worden. De tekst doet daarbij af en toe wat geacteerd aan, maar daaraan zijn de korte zinnen van Kane debet. Helaas geeft de schrijfster weinig informatie over de de biologische moeder van Hippolytus die mogelijk meer kan verklaren over diens gedrag. Daarmee ontbreekt het aan diepgang, die door alle fraaie toevoegingen helaas niet kan worden opgevangen.

Hier mijn bespreking van Kwartet, hier de pfd met de tekst van Sarah Kane.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen