Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 31 mei 2015

Sporen (2014), documentaire van Diego Gutiérrez en Danniel Danniel



Alleen zijn hoeft nog niet eenzaam te zijn

Eenzaam sterven is een angstbeeld dat om de zoveel tijd weer in het nieuws komt. Wat zich achter de voordeur van de overledene afspeelde is echter niet altijd vast te stellen.
Diego Gutiérrez leidt zijn persoonlijke documentaire Sporen in met de mededeling aan zijn vrienden dat zijn benedenbuurman Peter Kieft op 65 jarige leeftijd is overleden en dat er niemand is langsgekomen om zijn vele bezittingen op te eisen. Hij vraagt of zijn vrienden een blik op de huisraad te werpen voordat de gemeente alles afvoert. De indrukken van de vrienden zeggen veel over hun eigen leven. Een van hen brengt de standaardopvatting naar buiten dat Kieft een buitenbeentje was die niet kon voldoen aan de eisen van de maatschappij en daardoor langzaam verloederde. Tussendoor zien we alvast de rigoureuze opruiming door leden van de gemeentereiniging.  

Gutiérrez filmt de rondgang van zijn vrienden, die niet met hun namen genoemd worden, op een onopvallende thematische manier. Ze kijken eerst verbaasd rond op de benedenverdieping die propvol staat met spullen, die volgens een van hen nog wel wat zouden opbrengen op een rommelmarkt, bekijken vervolgens foto’s en voorwerpen in de etage woning en vertellen in het Engels steeds meer over hun eigen leven.

Gutiérrez neemt zelf ook deel uit de ontdekkingstocht. Hij zegt dat het wellicht troostrijk is om veel spullen om zich heen te hebben als men alleen is. Hij woont zelf in een groot pand en kent de eenzaamheid daarvan, ondanks het meubilair dat hij van straat gehaald heeft.
Een meer filosofisch aangelegde vriend wil niets aanraken, omdat alles net als in een museum een vaste plek heeft en hij de orde zou verstoren als hij daarin in greep. Hij veronderstelt dat de man aan een ziekte leed of anders aan een sterke bevlogenheid die hij zelf ook kent maar waarvoor hij niet voluit durfde te gaan. Hij vermoedt dat Kieft bezig was met grote vragen en nog langer had willen leven.

Wonderlijk zijn de vele fotoportretten van knappe jonge vrouwen aan de muur en in een album. Een vriend ziet meteen dat het professionele foto’s zijn. De vrouwen tonen met hun, niet geposeerde, open blik aan dat ze in een goede verhouding met de fotograaf staan. Hij verwondert zich erover dat geen van de vrouwen naar de begrafenis geweest is. Een blonde vriend die op grond van zijn kostschoolervaring, vooral de eenzaamheid in de woning ziet, bladert in het fotoalbum met portretten en denkt dat de vrouwen het verlangen naar contact verbeelden.

Een oudere vriend van - als ik het goed verstaan heb - 84 jaar, leest voor uit een brief van Kieft die een pensioentje van de luchtmacht had en een bedrijfje had opgericht dat Give peace a chance heet. Op de mulo richtte hij al een schoolkrant op, daarna was hij freelance fotograaf, die veel van de wereld zag. Hij betreurt het tenslotte dat de wereld niet ten goede veranderd is. Een andere vriend ontdekt dat Kieft getrouwd is geweest en ook een dochter had, maar dat zij het wellicht te pijnlijk vond om de aftakeling van haar vader mee te maken. Nog een ander ziet op het huwelijksfoto een gelukkig paar en neemt aan dat de man geen verandering kon verdragen en wilde dat het leven steeds hetzelfde bleef.  

De kalende vriend zou het erg vinden zijn herinneringen kwijt te raken. Het zou betekenen dat hij verdwijnt als persoon. Vergankelijkheid is een kwestie die ook de anderen bezig houdt. Een van hen vertelt dat hij zichzelf niet voorzet in zijn kinderen omdat hij weinig vertrouwen in de toekomst van deze planeet heeft. De filosoof vertelt dat velen om te blijven voortbestaan iets proberen te creëren van eeuwigheidswaarde. De blonde vriend waardeert de missie die Kieft had. Hijzelf heeft, op de opvoeding van zijn dochter na, geen verder reikend doel in zijn leven. Gutiérrez is zelf niet zo gebrand op bekendheid. Hij beseft de betrekkelijkheid van roem.

Enkelen nemen plaats in de leunstoel (zie foto) waarin Kieft leek te slapen. Een van hem voelt de eenzaamheid aan den lijve. De blonde vriend durft niet. Hij vindt het vies, omdat de stoel naar urine ruikt en hem doet hem denken aan zijn eigen vader die zich ook verwaarloost. De filosoof spreekt van een troon, waarin Kieft koning in eigen huis was. Hij komt daarmee in de buurt van Kieft zelf die als uitsmijter van de film eerder in zijn huis geïnterviewd werd door zijn dochter en in paradijselijke bewoordingen over zijn woning praat. Alleen zijn hoeft nog niet eenzaam te zijn.
  
Hier de trailer van Sporen, ook wel Traces of Huellas genoemd.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen