Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



zondag 12 april 2015

Theaterrecensie: Op een mooie Pinksterdag, Stefan de Walle, Toneelschuur, 11 april 2014



Hardlopen en vogels kijken om verlost te worden van de pijn

Bij binnenkomst in de bovenzaal van de Toneelschuur loopt de solist van vanavond, gespeeld door Stefan de Walle, al rondjes om een zware boomstam die dwars over het toneel ligt. Met zijn rugzakje op en zijn oortjes in verbeeldt hij de hardloper die hij geworden is na alle tegenslag die hij in zijn leven ondervond. Het is grappig dat hij bij het begin van de voorstelling zijn oortjes uit zijn oren trekt en dat dan meteen de mellow muziek met een Engelse tekst stopt die hem begeleidde. ‘Dus ik ben gaan lopen,’ zegt hij, terwijl we op de achtergrond een vogeltje horen.

Hij neemt een slok water uit zijn flesje en legt zijn rugzakje op de fraaie boomstam die een helder verlichte open plek in een bosachtige omgeving suggereert en uitnodigt tot het doen van een bekentenis. ‘To begin at the beginning’, zoals Dylan Thomas zijn roman Under Milkwood (1953) begint, zit er echter niet in. De hardloper verontschuldigt zich bij voorbaat voor zijn onsamenhangende verhaal. Zijn gedachten zijn een soort soep. Het hoort allemaal bij een nog niet verwerkt trauma, waarvan de benieuwde kijker op de hoogte gesteld gaat worden.

Zijn impulsieve vrouw Rosita noemt hem een man zonder kloten, maar had zelf een groot aandeel in hun problemen. Ze was een actrice, maar haar podiumangst maakte dat ze veel ging drinken en daardoor zichzelf kwijt raakte, zoals man zelf zegt, die bij hun kennismaking meteen stapelverliefd op Rosita werd en door haar in een roes gebracht werd. Ze belandde tenslotte in een inrichting waarin ze een tijdlang geen bezoek mocht ontvangen.

De uitspraak van de man dat zijn vrouw teveel Westmalle Tripel dronk, is een voorbeeld van een detail dat de ernst uit de voorstelling haalt. Hetzelfde gebeurt als hij met zijn vogelboekje aankomt. De vogels verlosten hem van de pijn en de anekdotes zijn een boeiende tegenhanger van zijn moeite om het over zichzelf te hebben, maar zijn exposé over alle tekstjes bij de door hem waargenomen vogels duurt te lang en haalt de beklemming weg, die zeker ook in de voorstelling aanwezig is.

De verhouding tot de psychiater die hem niet echt kon helpen en zijn moeite zijn eigen leven weer op orde te krijgen zijn invoelbaar. De man lijdt aan een mentaal locked in -syndroom, omdat de ervaringen te heftig waren om te delen. Dit komt onder andere tot uiting in het weemoedige liedje Op een mooie Pinksterdag, waarin Leen Jongewaard, op de hem eigen geslepen manier, de verhouding tussen vader en kind bezingt. De tekstregel dat de dochter verkracht zou kunnen worden door een man uit Den Haag brengt de man zelfs eenmalig tot woede vanwege de redeloze willekeur ervan. Vader is een nul, ook dat nog.  

Behalve de te lange uitweidingen over vogels zijn ook de handgebaren van de man overdreven. Het  krabben aan de boomstam en het wrijven over zijn hoofd verstoren het beeld dat de kijker opbouwt van een wanhopige man met een leeg hoofd dat barst van de drukte. Datzelfde geldt voor het einde waarin de man toch weer enigszins opgekrabbeld blijkt. Het zet het voorgaande in een wat al te licht licht. De chaotische patronen van zwermen spreeuwen zetten de kijker tenslotte toch nog aan het denken.  

Echtgenote, schrijfster en regisseuse Esther Scheldwacht liet zich voor de voorstelling – een beetje te veel - inspireren door het boek Ontpopt, waarin Caspar Janssen columns over de natuur heeft gebundeld.  

Hier de site van het Nationale Toneel, met veel meer informatie, waaronder een teaser en een interview met Stefan de Walle en Esther Scheldwacht.

Licht bewerkt op woensdag 15 april 2015 om 10:27 uur. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen