Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



dinsdag 13 mei 2014

Roman Helinski over Bloemkool uit Tsjernobyl, VPRO-Boeken, 11 mei 2014




Standbeeld voor een afwezige man

De Vlaamse letterkundige en journalist Roman Helinski schreef een roman over zijn vader die de ondertitel een vadergeschiedenis meekreeg. Zijn vader was een fantast. Over de bloemkool uit Tjernobyl horen we in het gesprek niets maar ik ga er vanuit dat die ook wel op een fantasie van de vader gebaseerd is.

De opa van Helinski was een Poolse mijnwerker die naar Genk kwam. Hij zou ook een bekwaam voetballer zijn geweest. Wim Brands toont een zware medaille die daarvan het bewijs zou zijn. Helinski heeft weinig behoefte deze geschiedenis te verifiëren. Hij heeft genoeg aan het verhaal dat zijn vader hem over zijn opa vertelde.

Zijn vader is na een geschil met de familie van de ene dag op de andere naar Afrika vertrokken. Voor de vader was het de enige weg die restte. Zijn zoons waren toen net volwassen. Soms belt hij wel eens op. Het laatste contact was een half jaar geleden. De gesprekken zijn nooit gemakkelijk omdat zijn vader erg met zichzelf bezig is. Helinski weet niet waar zijn vader op dit moment is. Wellicht woont hij in een hut ergens in Oeganda.

Brands werpt nog eens op dat de basis van dit boek de fantasieën van de vader zijn.
Helinski zegt dat zijn vader veel reisde en naar eigen zeggen lezingen gaf op congressen, waardoor de zoon concludeerde dat zijn vader wel een belangrijk persoon moest zijn, hetgeen achteraf niet het geval was. In het boek staat een voorbeeld dat zijn vader hem vergat te bellen voor zijn verjaardag en dat weet aan een terroristische aanslag die een stroomstoring veroorzaakte. Toch maakte de vader het nodige mee. Helinski hoorde van zijn broer die eens bij zijn vader in de auto zat dat hij overvallers klem reed.

De vader werkte eerder als maatschappelijk werker in een ziekenhuis en was geliefd bij de patiënten die hem kerstkaarten stuurden, maar voor zijn gevoel was zijn vader altijd afwezig. Hij heeft dat wat aangezet in zijn boek maar zijn vader was ook vaak weg en als hij thuis was werkte hij in de tuin. Toch zegt Helinski dat zijn vader een warme, talentvolle man was.

Roman zegt dat het besluit om het boek te schrijven vanzelf ging. Zijn vader weet niet dat hij een boek over hem schreef. Tijdens het schrijven speelde het oordeel van zijn vader mee. Roman denkt dat het ondanks de confronterende kanten een warm portret is geworden en dat zijn vader het met plezier zou lezen. Dat deed hij ook met een voorstudie van dit boek in Hollands Maandblad.

Brands meent ook schroom te horen.
Helinski wil de tekortkomingen van zijn vader het liefst bedekken. Hij geeft immers bloot hoe de man in elkaar zit. Hij zou het klein willen houden, de vader bij zich houden, integer blijven.

Brands spreekt van een standbeeld voor een afwezige man. Hij meent dat de vader van Helinski toch anders was dan andere vaders.
Roman vat dit in positieve zin op. Hij heeft door de verhalen van zijn vader een positief zelfbeeld gekregen en vond zichzelf bijvoorbeeld ook een goed voetballer. In het boek wilde hij zichzelf loslaten en een beeld van zijn vader schetsen, waarin universele waarden te voorschijn komen.

Brands vraagt of het boek ook niet geschreven is als een gemis, maar Helinski meent dat zijn vader zo vaak afwezig was dat hij hem nu niet echt mist. Het meest raadselachtig vindt hij waarom zijn vader ooit een gezin stichtte.

Veel vragen blijven over. Waarop berustte dat geschil met de familie waardoor zijn vader moest vluchten? Wellicht staat dat in het boek. Daarnaast blijven vragen over de relatie. Hij lijkt op een idealisering van de vader door de zoon. Wellicht kan Helinski later nog eens een roman schrijven over zijn eigen gevoelens over zo’n afwezige vader.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen