Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



maandag 2 juni 2014

Recensie: Kom niet dichterbij (2014), Erna Sassen



Cri de coeur van een wanhopige zus

Hoe is het om iemand in je omgeving te hebben met wie het niet goed gaat en onmachtig te zijn die persoon te helpen? Velen zullen dit verschijnsel kennen, Erna Sassen schreef er een aangrijpende jeugdroman over. De titel  Kom niet dichterbij in gifgroene letters bevat de waarschuwing die Reva, een studente aan de toneelschool, uitzendt om zichzelf te beschermen, een signaal dat voor haar zus Marjolijn moeilijk te accepteren is. Ze probeert Reva met verstandelijke argumenten de goede richting op te krijgen, maar dat valt nog niet mee. Haar zus komt zelfs in een kliniek vanwege een psychose.

De roman begint en eindigt met een afspraak van Reva met de tandarts. Die gaat haar een kunstgebit aanmeten, omdat haar tanden verzuurd zijn door het vele gekots. Marjolijn wist in eerste instantie niets van haar anorexia. Als ze ermee geconfronteerd wordt naar aanleiding van een telefoontje van Reva, kan ze haar zus niet meer loslaten. Reva belt haar vaak midden in de nacht wakker. Ze kan niet anders dan de telefoon opnemen.

Marjolijn hoort over de relatie die Reva heeft met een leraar op de toneelschool die de initialen DJ draagt. Zijn lessen in nederigheid hebben de bedoeling haar aan zich te binden. Marjolijn begrijpt dat de verhouding niet goed voor haar is, dat Reva zich laat misbruiken maar zelf heeft ze daar geen idee van. Pas veel later beseft de laatste dat de liefdeloosheid van hun vader niet inhoudt dat zij geen liefde verdient. Marjolijn spreekt haar daarover indringend aan. De lezer ziet Reva nadenken:

‘Na een lange stilte antwoordt ze: “Mijn hersenen begrijpen wat je zegt. Maar de rest van mijn lichaam kan het niet geloven.”’ 

Dat is precies zoals dat vaak gaat. Het inzicht heeft tijd nodig om in het lichaam door te dringen. In het geval van Reva en Marjolijn speelt op de achtergrond de geestelijk labiele vader een belangrijke rol. Anders dan Marjolijn wilde Reva hem tegemoet komen en ging daar zelf aan ten gronde.

Marjolijn uit zich vaak cynisch over Reva, die De wereld een hel van Schopenhauer als richtlijn voor haar leven gebruikt. ‘Dan weet je genoeg.’ Vooral tegen de lezer becommentarieert ze het tegenstrijdige gedrag en de houding van haar zus, die een beroep heeft gekozen dat haaks staat op haar streven om zichzelf niet te laten zien. Met oneliners maakt Marjolijn haar standpunt duidelijk. Als Reva opziet tegen groepstherapie schrijft ze dat ze er echt zin in heeft. ‘Ze stond te popelen. Niet dus.’ Een andere keer luidt haar oordeel: ‘Misschien ooit. Er spreekt niet veel hoop uit.’

De directe stijl en het gewone Nederlands, waarin een kamer schilderen een kutklus heet, past goed bij de hartenkreet. Het geeft het ego document zoals deze roman wel genoemd kan worden, vaart. Aan de andere kant leest het niet echt lekker door omdat er weinig variatie in zit. Wel krijgt de lezer een helder inzicht in een probleem dat veel mensen in de maatschappij aangaat en dat gewoonlijk onderbelicht blijft. Het doet begrijpen waarom Reva het liefst solo optreedt en doodsbang is voor haar kritische publiek

Kom niet dichterbij is een noodzakelijk boek voor iedereen die wil weten hoe mentale problemen van de ene op de andere generatie op elkaar inwerken en hoe verdrongen problemen van ouders doorgegeven worden op hun kinderen. Zij vallen daarmee in een gat, waar ze niet zo gemakkelijk meer uitkomen, zelfs niet als er iemand langs de kant staat om ze eruit te helpen.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen