Welcome, reader! According to Antony Hegarty in this second decade of the new century our future is determined. What will it be? Stays all the same and do we sink away in the mud or is something new coming up? In this blog I try to follow new cultural developments.

Welkom, lezer! Volgens Antony Hegarty leven we in bijzondere tijden. In dit tweede decennium van de eenentwintigste eeuw worden de lijnen uitgezet naar de toekomst. Wat wordt het? Blijft alles zoals het is en zakken we langzaam weg in het moeras van zelfgenoegzaamheid of gloort er ergens iets nieuws aan de horizon? In dit blog volg ik de ontwikkelingen op de voet. Als u op de hoogte wilt blijven, kunt u zich ook aanmelden als volger. Schrijven is een avontuur en bloggen is dat zeker. Met vriendelijke groet, Rein Swart.

Laat ik zeggen dat literaire kritiek voor mij geen kritiek is, zolang zij geen kritiek is op het leven zelf. Rudy Cornets de Groot.

Do not go gentle into that good night, Old age should burn and rage at close of day; Rage, rage against the dying of the light. Dylan Thomas.

Het is juist de roman die laat zien dat het leven geen roman is. Bas Heijne.

In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. Johannes.



vrijdag 23 september 2011

Winnaar Academica Debutanten - en inmiddels Literatuurprijs 2011

-->
‘Er waren geen debutanten dit jaar.’

Presentatrice Dieuwertje Blok opent de zestiende editie in het Diligentia-theater in Den Haag, omdat, zo vernemen we later van juryvoorzitter Casper Markesteijn, de locatie in Dordrecht gerenoveerd zou worden, hetgeen uiteindelijk niet zo was, maar volgend jaar wel zodat we dan andermaal in Diligentia zullen samenkomen.

Dieuwertje praat met Markesteijn, verbonden aan de Stichting Perspectief in Dordrecht en met Barthold Jongejan van Academica. Zij merkt op de prijs van 15 duizend euro gezakt is naar 10 duizend euro. Jongejan zegt dat het belangrijk is dat de prijs in stand blijft. Markesteijn leest zelf alle debuten en zegt dat dat niet altijd leuk is omdat er ook printing on demand tussen zit. Hij leest in ieder geval de eerste veertig à vijftig bladzijden. Een ander jurylid noteert bijvoorbeeld ‘lectus interruptus p. 91’ .

We zien gefilmde portretten van de genomineerden en gesprekjes met Dieuwertje. Zij zegt tegen Bart Vercauteren, die schreef over een bombardement in de oorlog op zijn geboortedorp Mortsel, dat Vlamingen er vaak met de prijs vandoor gaan, waarop Bart antwoordt dat dat een goede traditie is. Dieuwertje vindt hem vanwege zijn stijl het wonder van Mortsel. Vercauteren schrijft met ambitie maar niet uit ambitie.

Menno Lievers is wat dat betreft zijn tegenvoeter. Alles staat bij hem in het teken van het schrijverschap, zelfs zijn studie medicijnen en filosofie. Hij komt net bij de Nederlandse atletiekploeg vandaan. Hij liep vroeger zelf de 800 meter. Hij heeft zijn roeping om arts te worden onderdrukt. Hij had verloskundige geworden en praat daarover met Dieuwertje, een ervaringsdeskundige.

Gerrie Hondius tekent onder andere voor Opzij en vindt de literaire wereld heel anders dan de stripwereld: zij wordt meer serieus genomen. Het tweede boek is moeilijker omdat ze weer de vrijheid voor zichzelf moet scheppen. We zien beelden van haar rommelige atelier. Ze zegt dat ze hulp heeft gehad van een structuurcoach om enige orde in de chaos te scheppen. Over haar debuut zegt ze dat ze niet alle mannen heeft gehad. Ze was een tevreden vrijgezel maar vond dat toch vreemd en schreef over het onderwerp om het te onderzoeken.

Peter Buwalda heeft zijn baan als redacteur opgezegd om te gaan schrijven. Hij werkte vier jaar onafgebroken aan zijn debuut was en vond het meer werk dan zijn hele middelbare schooltijd bij elkaar. Zijn vrienden hadden hem opgegeven. Elke dag loste hij problemen op en verzon er weer een paar. Een baan is ook zwaar, zegt hij. Zijn boekenkast is beter geordend dan zijn bestekla. Tijdens het schrijven luistert hij naar klassieke muziek. Hij kocht ooit de inboedel van een winkel voor klassieke muziek op. De componisten staan geordend op geboortejaar. Handig voor Triviant, zegt hij.   

David Pefko schreef zijn debuut in vier maanden tijdens heftige sneeuwval op een berg nabij Athene. Hij werkte in Griekenland in de toeristenbranche. Hij schreef eerder verhalen die nooit af waren. Zijn debuut bestaat uit twee verhalen die hij in elkaar gevlochten heeft. 1+1=3 zegt Dieuwertje daarover. Hij houdt ook van koken. Dieuwertje praat met hem over de juiste bereiding van carbonara.

Na de pauze met muziek van singer-songwriter Sanne ondervraagt Margot Dijkgraaf van NRC de debutanten, die ze geen van allen debutanten vindt, aan tafel over hun boeken.

Ze begint met De val van Hippocrates. De vragen die Menno Lievers daarin stelt gaan over de mogelijkheid om het goede te doen terwijl je zelf niet goed bent, zoals een medicus in het boek en ook over de geoorloofdheid van euthanasie.

‘Bij jou zijn ze dood,’ zegt Margot over Het graf van de voddenraper. Vercauteren ziet de begraafplaats als levende geschiedenis. Het leven is een estafetteloop. Wij zijn de top van vele generaties door wie we gedragen worden. Hij leerde over het bombardement van leerkrachten op school, zag scheuren in hun huis en hoorde over een buurjongetje dat net zo oud als hij zou zijn geweest. In het boek gaat het ook over een vader-zoon relatie. Margot Dijkgraaf zegt dat het slot hoopvol is. Men moet zijn verlies nemen om door te kunnen gaan.

David Pefko heeft anders dan Vercauteren in Levi Andreas nauwelijks iets geschrapt. Op zijn website biedt hij T-shirts aan met de tekst: Sommige mensen kunnen maar beter helemaal niet denken, ook in damesmaten, zegt hij tegen Margot Dijkgraaf. Het is een sleutelzin van hoofdpersoon Rosa, die na haar studie psychologie wil stoppen met nadenken. Ze brengt haar dagen door in een strijkerij en wordt daaruit verlost door briefjes in de kleding van Levi Andreas. Zij achtervolgt hem naar het einde van de wereld. Pefko zelf heeft die reis nooit gemaakt. ‘Pure vrijheid heeft ook nadelen,’ zegt Margo Dijkgraaf. ‘Alles valt uiteindelijk tegen,’ antwoordt Pefko.

Peter Buwalda kan daarover meepraten. Vier jaar lang had hij geen geld, maar dat soort tragiek kun je je laten aanleunen, zegt hij. Hij wilde een dik boek schrijven waarin veel te verhapstukken was. Margot Dijkgraaf moet bij Bonita Avenue denken aan Amerikaanse romanciers, die ook de voorkeur hebben van Buwalda, zoals Philip Roth en John Updike.
De sociale mover Sigerius draagt de roman. Zelf begon Buwalda met diens zoon Aaron die net zo oud was als hijzelf. Dochter Joni komt in de porno industrie terecht, een belangrijk thema, zegt Buwalda, in deze tijd van internet. Middelbare scholieren waren beschroomd daarover te praten. Dus vond hij het wel een taak voor een romancier daarover te schrijven.   

De omslag van Ik ontmoette een man is geheel ontworpen door de vormgever, zegt Gerrie Hondius. Ze had het eerste ontwerp afgekeurd. Ze ziet haar debuut als een zelfportret en kreeg uiteenlopende reacties van mannen. Ze kon in haar teksten meer kwijt dan in tekeningen van mannen. Ze leest enkele stukjes voor, die Margot Dijkgraaf heeft uitgekozen, waaronder de ultrakorte: ‘Ik ontmoettte de ware. Ik wil hem nooit meer zien.’

Markesteijn vergelijkt de uit te reiken prijs met ruitersport waarbij de grootste kanshebber net de prijs mist omdat hij de laatste balk omstoot of met atletiek waarin de snelste 100 meter loper een valse start maakt. Het verschil tussen alles of niets is piepklein. Over smaken valt te twisten, maar de vakjury was het redelijk met elkaar eens over wat een goed boek is. De mening van de kernjury week iets af van de mening van andere lezers, die allen samen over het lot van de debutanten beslissen.

Ellen Heijmerikx, de winnares van vorig jaar, leest voor uit de motiveringen van de inzenders.   
Ze vraagt Gerrie Hondius of ze na deze avond tussen vier mannelijke kandidaten, nog een extra deel gaat schrijven over een man. We nemen afscheid van de een na de ander. Bart Vercauteren en Peter Buwalda blijven over. Ze moeten langer dan u, lezer, wachten op de uitslag. Uiteindelijk is het de laatste die de prijs in ontvangst neemt. Hij spreekt over een martelgang, vindt het vervelend voor zijn collega’s, maar is blij dat hij ook eens aan het langste eind trekt. Op de vraag van Dieuwertje Blok zegt hij dat het waarschijnlijk weer vier jaar zal duren voor we weer wat van hem horen.

aangepast 23 september 10:51 uur

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen