Pages

maandag 21 januari 2013

Richard de Nooy over Zendingsdrang, VPRO-boeken, 20 januari 2013


Wie is er geheel toerekeningsvatbaar?

Richard de Nooy woonde vanaf zijn vierde in Zuid-Afrika. Zijn vader kwam uit Indonesië en wilde daar aan het werk omdat het klimaat overeenkomsten had met Indonesië en hij graag bomen in zijn tuin wilde. Op zijn twintigste kwam De Nooy terug naar Nederland om de dienstplicht te ontlopen. Hij zag er niet veel in tijdens de noodtoestand op te moeten treden tegen de zwarte bevolking. Hij was blij met zijn Nederlandse paspoort. Dat voorkwam dat hij zeven jaar de gevangenis in zou moeten. Hij ging hier psychologie studeren. De rustige toestand in Nederland vormde een grote tegenstelling met die in Zuid-Afrika. In Zuid-Afrika was hij altijd op zijn hoede. Hij maakte daar mee dat de politie de universiteit binnenviel en studenten oppakte.

Wim Brands begint over de hoofdpersoon in Zendingsdrang die door het lint is gegaan.
De Nooy schreef drie boeken, waarvan Zendingsdrang de laatste is, die los van elkaar kunnen worden gelezen. Het eerste boek speelt in Zuid-Afrika, het tweede in Nederland en het derde in een TBS kliniek. Daarin staat de journalist en oorlogscorrespondent, die De Nooy wilde worden tegenover de psycholoog, die hij zich op grond van zijn studie mag noemen.

Brands stelt dat het over (on)toerekeningsvatbaarheid gaat. 
De hoofdpersoon in het boek zegt dat de wereld niet kapot gaat door lieden die niet geheel toerekeningsvatbaar zijn, maar door de apathie van de omstanders. Hij spreekt de lezer - en volgens Brands ook de kijker - hierop aan.

Brands vraagt naar de research die De Nooy voor zijn boek deed.
De Nooy verdiepte zich onder andere in het conflict in Bosnië, waar scherpschutters actief waren. Het verhaal in zijn boek wordt door iemand verteld, die na akelige gebeurtenissen in de familie in het oorlogsgeweld is terechtgekomen. De maatschappij bepaalt de levensloop van individuen.

Hoe wordt men geprogrammeerd door de maatschappij? vraagt Brands.
De Nooy geeft als voorbeeld dat hij op een Engelse school terechtkwam en vervolgens op een Engelse universiteit. Als hij daarentegen naar een Afrikaner school was gegaan, had zijn toekomst er heel anders uitgezien. Misschien was hij dan een scherpschutter in het leger geworden. Uitgangspunt van Zendingsdrang is dat het moeilijk is een beschuldigende vinger naar anderen uit te steken. Al vroeg in het leven kan men gecorrumpeerd worden.

De Nooy wil morele kwesties in het boek aan de orde stellen. Door je in te leven in een ander kun je die persoon doorgronden. Het gaat hem er niet om antwoorden te geven, maar vragen te stellen waardoor de blik van de lezer verandert. Hij vergelijkt het met luchtfoto’s uit de Tweede Wereldoorlog waarop luchtmachtbases en concentratiekampen te zien zijn. Ook in het boek vinden heftige voorvallen plaats, die hij in Zuid-Afrika meemaakte, maar de lezer kan er als een vogel overheen vliegen en ze weer loslaten. 

 Hier een voorpublicatie.

Aangepast om 13:47 na overleg met de auteur. 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten